мини|223x223пкс|Виолетов и бел јоргован Јоргован () — род од околу 12 видови растенија кои припаѓаат на семејството на маслинките (Oleaceae). Јоргованот е распространет во југоисточна Европа и Мала Азија. Го има и во Македонија.Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 21 издавач: МАНУ, Скопје, 2010 Цвета од април до мај.Flora Europaea: SyringaFlora of China: 丁香属 ding xiang shu SyringaFlora of Pakistan: SyringaGermplasm Resources Information Network: Syringa
Опис Јоргованот е мало дрво, со височина до 10 метри. Гранчињата му сè до 30 сантиметари во пречник. Лисјата главно му се во форма на срце. Цветовите обично цветаат на пролет, а секој цвет е голем од 5 до 10 милиметри. Вообичаено бојата на цветот е виолетова, а исто така го има и во розова, бела и жолта, дури го има и во боја на презреана вишна. Цветот му е како чаура.
Видови
Syringa emodi Wall. ex Royle – хималајски јоргован – северна Индија, Пакистан, Тибет, Непал Syringa josikaea J.Jacq. ex Rchb.f. – унгарски јоргован – Карпатите во Романија и Украина Syringa komarowii C.K.Schneid. Syringa oblata Lindl. – Кореја, Монголија и др. Syringa oblata subsp. dilatata Syringa pinetorum W.W.Sm. Syringa pinnatifolia Hemsl. Syringa pubescens Turcz. Syringa reticulata (Blume) H.Hara (syn. S. pekinensis) – јапонски јоргован Syringa tomentella Bureau & Franch. Syringa villosa Vahl Syringa vulgaris L. – обичен јоргован – потекнува од Балкан, во Македонија расте само овој вид, а го има и во Северна Америка
Hybrids
S. × chinensis (S. vulgaris × S. persica) S. × diversifolia (S. oblata × S. pinnatifolia) S. × henryi (S. josikaea × S. villosa) S. × hyacinthiflora (S. oblata × S. vulgaris) S. × josiflexa (S. josikaea × S. komarowii) S. × laciniata (S. protolaciniata × S. vulgaris) S. × persica L. (syn Syringa protolaciniata) – персиски јоргован S. × prestoniae (S. komarowii × S. villosa) S. × swegiflexa (S. komarowii × S. sweginzowii)
Употреба Поради својот убав и миризлив цвет, јоргованот се сади во парковите ширум Европа и Северна Америка. Дрвото на јоргованот може да се користи за правење музички инструменти, но е многу незгоден, затоа што кога се суши, се криви и разлистува.
Јоргованот како тема во уметноста „Јоргован-гранка Москва-Варшава“ — песна на рускиот поет Андреј Вознесенски од 1957 година.Антологија руске лирике – X-XXI век. Књига III: Средина XX века – поч. XXI века (неомодернизам, неоавангарда, постмодернизам и нова трагања). Београд: Paidea, 2007, стр. 46. „Јоргованот на Пенсилванија“ — песна на полскиот поет Јан Лехоњ.Savremena poljska poezija. Beograd: Nolit, 1964, стр. 29-30. „Јоргован“ — песна во проза на македонскиот поет Блаже Конески.Блаже Конески, 'Везилка''. Скопје: Арс Ламина - публикации, Арс Либрис, 2021, стр. 48. „Јоргован“ — песна на македонскиот поет Матеја Матевски.Матеја Матевски, Подготовки за патување: избор од поезијата, Македонска книга, Скопје, 1987, стр. 51. „Турски јоргован“ — песна на полската поетеса Марија Павликовска-Јасножевска.Savremena poljska poezija. Beograd: Nolit, 1964, стр. 68. „Две јоргованчиња“ — расказ на македонскиот писател Глигор Поповски.Глигор Поповски, Маслинови гранчиња. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 45-46. „Црниот јоргован“ — песна на полскиот поет Јежи Харасимович.Savremena poljska poezija. Beograd: Nolit, 1964, стр. 235-236.
Наводи
Надворешни врски
Категорија:Цвеќиња Категорија:Турцизми Категорија:Флора на Македонија Категорија:Флора на Европа Категорија:Јорговани Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј