мини|Овошје и зеленчук во корпа за отпадоци, фрлени нејадени мини|Храна што ја поврати критичарот за отпад од храна, Роб Гринфилд во Медисон, Висконсин, по дводневното пребардување низ контејнерите. Отпад од храна или губење на храна — храна којашто не се јаде. Причините за губење или фрлање на храна се многубројни и се јавуваат во целиот систем на исхранување, за време на производството, преработката, малопродажбата и потрошувачката. Глобалното губење на храна и отпад изнесуваат помеѓу една третина и една половина од целата произведена храна. Во земјите со ниски примања најголема загуба се јавува за време на производството, додека во развиените земји многу храна — околу 100 кг по лице годишно — се губи во фазата на потрошувачка.
Отпадот од храна е голем дел од влијанието на земјоделството врз климатските промени. Организацијата за храна и земјоделство процени во 2014 година дека изгубениот отпад од храна предизвикува глобални економски, еколошки и социјални трошоци од 2,6 трилиони долари годишно и е одговорен за 8% од глобалните емисии на стакленички гасови. Покрај тоа, отпадот од храна што не се ракува или обновува правилно, односно преку компостирање, може да има многу негативни еколошки последици. На пример, депонискиот гас од анаеробно варење на органска материја е главен извор на метан во стаклена градина, а фосфорот што не се повраќа во отпадот од храна, доведува до понатамошно ископување на фосфат. Покрај тоа, намалувањето на отпадот од храна во сите делови на системот за храна е важен дел од намалувањето на влијанието на земјоделството врз животната средина, преку намалување на вкупната количина на вода, земја и други ресурси потребни за да се нахрани глобалната заедница.
Меѓународната заедница го идентификуваше намалувањето на отпадот од храна како важен дел од развојот на одржлива економија со Цел 12 за одржлив развој со која се бара „Преполовување на глобалниот отпад од храна по глава на жител“.United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development (A/RES/71/313) Покрај тоа, стратегиите за ублажување на климатските промени имаат видливо намалување на отпадот од храна; на пример, Проектот „Повлекување“ опишува намалување на отпадот од храна како еден од поефикасните начини за намалување на интензитетот на јаглерод.
Дефиниција Отпад од храна може да се појави во која било фаза од синџирот на снабдување со храна - производство, преработка, малопродажба и потрошувачка. Прецизните дефиниции се спорни, честопати дефинирани на ситуациона основа (како што е генерално случај со дефинициите за отпад). Професионалните тела, вклучително и меѓународните организации, државните влади и секретаријатите можат да ги користат нивните сопствени дефиниции.
Меѓу другото, во што се состои отпадот од храна, како се произведува, и од каде или од што се отфрла или се создава. Дефинициите исто така варираат затоа што одредени групи не го сметаат отпадот од храна за отпаден материјал, поради неговата примена. Некои дефиниции за тоа од што се состои отпадот од храна се засноваат на други дефиниции за отпад (на пр. Земјоделски отпад) и кои материјали не ги исполнуваат нивните дефиниции.
Обединети нации Според иницијативата на ООН „Зачувај храна“, ОХА (Организација за храна и земјоделство), ПЖСОН (Програма за животната средина на Обединетите нации) и засегнатите страни се согласија на следната дефиниција за губење храна и отпад:
Губење на храна е намалување на количината или квалитетот на храната. Губењето храна во сегментите за производство и дистрибуција на синџирот на снабдување со храна главно е функција на системот за производство и снабдување со храна или неговата институционална и правна рамка. Отпад од храна (што е компонента на загуба на храна) е секое отстранување на храна од синџирот на снабдување со храна што или во одреден момент беше погодно за консумирање од страна на луѓето, или кое е расипано или е со поминат рок, главно предизвикано од економско однесување, лошо управување со залихите или занемарување
Важните компоненти на оваа дефиниција вклучуваат:
Отпадот од храна е дел од загубата на храна, но разликата помеѓу двете не е јасно дефинирана Храната пренасочена кон непрехранбени ланци (вклучувајќи храна за животни, компост или враќање во биоенергија) се смета како загуба или отпад на храна. Растенијата и животните произведени за храна содржат „непрехранбени делови“ кои не се вклучени во „губење на храна и отпад“ (овие делови што не се јадат понекогаш се нарекуваат „неизбежен отпад од храна“)
Европска Унија Во Европската Унија, отпадот од храна беше дефиниран како „секоја храна, сурова или зготвена храна, што се отфрла или е наменета или треба да се исфрли“ од 1975 година до 2000 година кога старата директива беше укината со Директивата 2008/98/ЕЗ нема специфична дефиниција за отпад од храна. Директивата, 75/442/ЕЕЗ, што ја содржи оваа дефиниција е изменета во 1991 година (91/156) со додавање на „категории отпад“ (Анекс I) и изоставување на какво било упатување на националното законодавство.
САД мини|Алтернатива за отпад од храна. Агенцијата за заштита на животната средина на Соединетите Држави дефинира отпад од храна за Соединетите Држави како што се „неизедена храна и отпад од подготовка на храна од резиденции и трговски објекти, како што се продавници, ресторани и штандови за производство, институционални кафетерии и кујни и индустриски извори како ручеци за вработените“. Државите остануваат слободни да го дефинираат отпадот од храна поинаку за нивните цели, иако многумина не одлучуваат да го сторат тоа. Според Советот за одбрана на природните ресурси, Американците фрлаат до 40% храна што е безбедна за јадење.
Други дефиниции Дефинициите од ООН и ЕУ се најдоа под критика за вклучување на храна што оди во продуктивна употреба без храна во нивните дефиниции за отпад од храна. Според авторите на една студија, ова има недостатоци од две причини: „Прво, ако обновената храна се користи како влез, како што се добиточна храна, ѓубриво или биомаса за производство на излез, тогаш по дефиниција не се троши залудно. Сепак, може да има економски загуби ако трошоците за обновена храна се повисоки од просечните трошоци за влезните средства во алтернативната употреба, без храна. Второ, дефиницијата создава практични проблеми за мерење на отпадот од храна, бидејќи мерењето бара следење на загубата на храна во секоја фаза од синџирот на снабдување и неговиот дел што се влева во употреба на храна без храна. Авторите на студијата тврдат дека само храна што завршува на депонии треба да се смета како отпад од храна
Извори мини|десно|200п|Причини за фрлање храна
Производство Во САД, отпадот од храна може да се појави во повеќето фази од прехранбената индустрија и во значителни количини. Во егзистенцијалното земјоделство, количините отпад од храна се непознати, но веројатно ќе бидат незначителни за споредба, поради ограничените фази во кои може да се појави отпад и со оглед на тоа што храната се одгледува за предвидена потреба, наспроти побарувачката на глобалниот пазар. Како и да е, загубите на фармите во складиштата во земјите во развој, особено во африканските земји, можат да бидат високи, иако за точната природа на ваквите загуби сè уште се дискутира.
Во прехранбената индустрија на САД, чие снабдување со храна е најразновидно и најобилно од која било земја во светот, отпадот се јавува од почетокот на ланецот за производство на храна. Од садењето, земјоделските култури можат да бидат подложени на гнезда на штетници и тешки временски услови, што предизвикуваат загуби пред бербата. Бидејќи природните сили (на пр. температурата и врнежите) остануваат примарни двигатели на растот на земјоделските култури, загубите од нив може да ги доживеат сите форми на надворешно земјоделство. Во просек, фармите во Соединетите Држави губат до 2,721,554,220 килограми земјоделски култури секоја година поради овие непредвидливи услови.
Употребата на машини при бербата може да предизвика отпад, бидејќи жетварите може да не можат да разликуваат зрели и незрели култури или да соберат само дел од земјоделските култури. Економските фактори, како што се регулативите и стандардите за квалитет и изглед, исто така предизвикуваат отпад од храна; земјоделците често берат селективно, претпочитајќи да оставаат земјоделски култури, да не бидат по стандарди, на полето (каде што може да се користат како ѓубриво или храна за животни), бидејќи во спротивно ќе бидат отфрлени подоцна. Овој метод за отстранување на непожелните производи од собирање на берба, места за дистрибуција и продавници за храна се нарекува Кулинг. Меѓутоа, обично кога се прави мелење во фазите на производство, преработка на храна, малопродажба и потрошувачка, тоа е да се отстранат производите со чуден или несовршен изглед, наместо да се произведуваат расипани или небезбедни за јадење. Во урбаните области, овошјето и јаткастите дрвја честопати не се собираат бидејќи луѓето или не сфаќаат дека овошјето е за јадење или стравуваат дека е загадено, и покрај истражувањата што покажуваат дека урбаното овошје е безбедно да се консумира.
Преработка на храна Отпадот од храна продолжува во фазата по бербата, но количините на загуба по бербата се релативно непознати и тешко е да се проценат. Без оглед, разновидноста на факторите што придонесуваат за губење на храна, и биолошки/еколошки и социо-економски, ќе ја ограничи корисноста и сигурноста на општите бројки. Во складиштето, значителни квантитативни загуби може да се припишат на штетници и микроорганизми. Ова е посебен проблем за земјите што доживуваат комбинација на топлина (околу 30 °C) и амбиентална влажност (помеѓу 70% и 90%), бидејќи таквите услови поттикнуваат репродукција на штетници од инсекти и микроорганизми. Загубите во хранливата вредност, енергетската вредност и јадење на земјоделските култури, од екстремни температури, влага или дејство на микроорганизми, исто така претставуваат отпад од храна. Понатамошните загуби се генерираат при ракување со храна и со намалување на тежината или волуменот.
Дел од отпадот од храна произведен со преработка може да биде тешко да се намали без да влијае на квалитетот на готовиот производ. Прописите за безбедност на храната се способни да тврдат храна што е во спротивност со стандардите пред да стасаат на пазарите. Иако ова може да се коси со напорите за повторна употреба на отпадот од храна (како на пример во добиточната храна), воспоставени се прописи за безбедност за да се обезбеди здравјето на потрошувачот; тие се од витално значење, особено во преработката на прехранбени производи од животинско потекло (на пр. месо и млечни производи), бидејќи контаминираните производи од овие извори можат да доведат до и се поврзани со микробиолошки и хемиски опасности.
Трговија на мало мини|Отфрлени ѓевреци Пакувањето ја штити храната од оштетување при нејзиниот транспорт од фарми и фабрики преку магацини до малопродажба, како и зачувување на нејзината свежина по пристигнувањето. Иако избегнува значителен отпад од храна, амбалажата може да ги загрози напорите за намалување на отпадот од храна на други начини, како на пример со загадување на отпадот што може да се користи за добиточна храна.