thumb|Covertin-a dle Sphaericae Teodòsi (an grech: Θεοδόσιος, Theodosios; vivù antra ël II e 'l I sécol aGC) a l'é stàit n'astrònom e matemàtich grech, originari dla Bitinia (ancheuj an Turchìa). A l'é stàt ël prim a formalisé la geometrìa sférica, ch'a l'ha fornì le base matemàtiche për l'astronomìa greca.
Vita Ant soa vita as sa pòch. A l'é mensionà da Strabon ant la Geografìa coma un dij matemàtich pi important ëd la Bitinia, ansema a Ipparch e ai sò fieuj. Vitruvi (I sécol aGC) a l'ha scrit ch'a l'avìa anventà na meridian-a adatà a qualsëssìa pòst. Për tant temp as chërdìa ch'a fussa originari ëd Trìpoli, ma a l'é stàit n'eror ant la Suda (enciclopedìa dël sécol ch'a fa X).
Euvre La pì amportanta a l'é Sférica (Σφαιρικά), an tre lìber. A l'é 'n tratà ch'a smon le proposission ëd base dla geometrìa dla sfera, parèj ëd lòn ch'a l'é j'Element d'Euclid për la geometrìa pian-a. A l'ha servì për sécoj tanme fondament për l'astronomìa, dzortut për dimostré le relassion antra ij sercc massim.
D'àutre euvre rivà fin-a a nojàutri: Ëd le stansie (De habitationibus, Περί οικήσεων): 12 teorema ch'a mostro coma a cangio la vista dël Sol (alvà e tramont) an sj'orisont dle diferente latitùdin. Dël di e dle neuit (De diebus et noctibus, Περί ημερών και νυκτών): 22 preposission (13+9) ch'a studio le condission dla durà dël dì e dla neuit, an basandse an sla posission dël Sol.
La Sférica a l'é stàita motobin anfluenta ant ël mond àrab e an Euròpa medieval. A l'é stàita voltà an àrab e peui an latin. Dël sécol ch'a fa XVI a l'é stàita publicà an Italia ansema a d'euvre d'Autòlich e d'Euclid.
Amportansa Teodòsi a l'ha daje na base sientìfica a lë studi dle sfere, essensial për Tolomé e për j'astrònom futur. Tutun, a l'é stàit criticà da jë studios modern, ch'a lo descrivo tanme "un laborios compilator, sensa originalità". Sò travaj a l'é survivù tanme test ant le scòle.
Anliure Euclid
Categorìa:Matemàtich