miniatura|Rapresentassion dël dualism cartesian antra ment e còrp
La filosofìa dla ment a l'é na branca dla filosofìa ch'a studia la natura dla ment, dij process mentaj, dla cossiensa e dij sò rapòrt con ël còrp, dzortut ël sërvel. A serca ëd rësponde a question com: "Lòn ch'a l'é la ment?" e "Coma a interagiss la ment con ël còrp?".
Definission e problema La filosofìa dla ment a afronta vàire problema fondamentaj: Ël problema ment-còrp: Coma a son colegà ij process mentaj con ij process fìsich? La natura dla cossiensa: Lòn ch'a l'é esse cossient? L'intensionalità: Coma a peulo jë stat mentaj arferisse a còse fòra 'd lor? La libertà dla volontà: Ij nòstri pensé e decision a son lìber?
Stòria
Antichità Platon: dualism tra ànima e còrp Aristòtil: l'ànima com forma dël còrp vivent Epicur: materialism e atomism
Età medieval Tomà d'Aquin: sìntesi antra Aristòtil e teologìa cristian-a Avicënna: l'esperiment ëd l'òm volant
Età moderna René Descartes: dualism cartesian (ment e materia com sostanse separà) Baruch Spinoza: monism e paralelism Gottfried Leibniz: armonìa prestabilìa
Età contemporania Gilbert Ryle: crìtica dël "mità ant ël mità" David Chalmers: ël problema difìcil dla cossiensa John Searle: l'argument ëd la stansia cinèisa
Problema sentraj
Ël problema ment-còrp Coma a son relassionà ij fenòmen mentaj con ij fenòmen fìsich? Dualism: ment e còrp a son sostanse diverse Materialism: tut a l'é materia Monism: a-i é mach un tipo ëd sostansa
La natura dla cossiensa L'esperiensa sogetiva dij fenòmen Ël problema dël "coma a l'é" esse na ratavlòira La qualità: le proprietà sogetive dl'esperiensa
L'intensionalità La capacità dij nòstri pensé d'esse "an sù" cheicòs La relassion antra lë stat mental e sò oget La natura dël significà mental
L'identità përsonal Còsa a fà che i soma la midema përsona an sij temp? Ël ròl ëd la memòria e dla continuità Ij problema dij cas ëd division dla ment
Teorìe prinsipaj
Dualism Dualism ëd sostansa (Descartes): ment e materia a son sostanse separà Dualism ëd proprietà: a-i é mach na sostansa ma doe proprietà Interassionism: ment e còrp a interagisso
Materialism Teorìa dl'identità: jë stat mentaj a son jë stat cerebral Comportamentism: la ment a l'é ël comportament Materialism eliminativ: jë stat mentaj a esisto pa
Funsionalism Jë stat mentaj a son definì da sò rll causal L'analogìa con ël program ëd n'ordinador Lë stat mental com ëstat funsional
Teorìa dl'identità Jë stat mentaj a son idèntich a jë stat cerebral L'identità tipo-tipo o cas-cas La ridussion dij fenòmen mentaj a fenòmen fìsich
Monism neutral La realtà fondamental a l'é nì mental nì fìsica Sostansa fondamental neutral Esempi: Bertrand Russell, William James
Panpsichism La cossiensa a l'é fondamental e universal Tut a l'ha un quàich gré ëd consiensa Esempi: Alfred North Whitehead, David Chalmers
Aplicassion e anterdissiplinarità
Psicologìa Relassion antra filosofìa e psicologìa Teorìe dla ment an psicologìa Studi sperimentaj an sla cossiensa
Neurosiense Studi dël servel e dij sò process Neurològica e filosofìa dla ment L'imàgin dël servel e soe implicassion
Inteligensa artifissial La ment a peul esse replicà da na màchina? Ël test ëd Turing L'argoment ëd la stansia cinèisa
Linguìstica Ël lengagi e la ment La relassion antra pensé e lenga Teorìe dël significà
Autor amportant René Descartes (1596-1650) David Hume (1711-1776) Immanuel Kant (1724-1804) Ludwig Wittgenstein (1889-1951) Gilbert Ryle (1900-1976) Thomas Nagel (1937-) John Searle (1932-) Daniel Dennett (1942-) David Chalmers (1966-)
Euvre fondamentaj Meditassion metafìsiche ëd Descartes Ël concet ëd ment ëd Ryle Còsa a veul dì tut sossì? ëd Nagel La reconsiderassion ëd la ment ëd Searle La ment cossient ëd Chalmers
Vëdde ëdcò Dualism Materialism Cossiensa Neurofilosofìa Inteligensa artifissial Psicologìa
Bibliografìa Descartes, R., Meditassion metafìsiche, 1641 Ryle, G., Ël concet ëd ment, 1949 Chalmers, D., La ment cossient, 1996
Categorìa:Filosofìa Categorìa:Psicologìa Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI