thumb|Còta 'd maja La maja (o còta 'd maja), a l'é na sòrt d'armadura flessìbil fàita da 'd mila 'd cit anej 'd metal lià an tra 'd lor për formé na tèila. A l'é stàita un-a dle prinsipaj forme 'd protession për ël còrp ant ël Medi ev e a l'é stàita dovrà për sécoj an vàire part dël mond.
Stòria La maja a l'ha 'd rèis motobin antiche. Jë s-ciàire esempi a rivo dai Selt (sécol III aGC) e a l'é peui stàita largament dovrà da j'armà roman-e (lorica hamata). A l'é dventà l'armadura pì comun ant l'Euròpa medieval da l'Età dij Vikingh (sécol IX) fin-a al sécol XIV, quand a l'é stàita an part sostituìa da l'armadura a piastre, ma a l'é restà an uso coma protession secondaria o për le trupe a pé.
Fabricassion Fé na maja a l'era un travaj motobin laborios, fàit da 'd specialista ciamà majar (o mail makers). Fij 'd fer: Ël fer a l'era tirà për formé 'd fij. Creassion dj'anej: Ël fil a l'era arvërsà an sù an spire e tajà për fé dj'anej. Saldadura: Minca anel a l'era duvertà, anlià a quatr àutr anej, e peui sarà con na pcita saldadura a la fiama. Tessiura: J'anej a j'ero anlià an manera che mincadun a l'avèissa quatr "vzin" (4-in-1), formand na tèila flessìbil ma resistenta.
Ël metal pì dovrà a l'era 'l fer, ma a-i ero 'dcò maje an oton (për j'ofissià) o an assel temperà.
Part dl'armadura e nòm Na maja completa a comprendìa: Hauberk (an piemontèis, maja longa): Na còta ch'a quatava dal còl ai ginoj, con manie longhe. Haubergeon (maja cita): Na version pì cita, fin-a a j'anche. Coif (cuefa): Na còta për la testa, separà o ansema a l'hauberk. Chausses (causse 'd maja): Për protege le gambe. Mitan (miton): Guant ëd maja.
Vantagi e dësvantagi Vantagi: Flessibilità: A përmëttìa 'd moviment ampi. Ventilassion: Men càud che l'armadura a piastre. Protession bon-a: Bon-a contra ij colp ëd spa e d'apia, e contra le ponte dle sajëtte. Dësvantagi: Pèis: Na maja longa a podìa peisé 10-15 kg. Manutension: A l'avìa damanca d'esse lubrificà për nen rusnì. Protession limità: A podìa nen paré dai colp penetrant ëd balestre.
Dësfèisa contra la maja Për superé la protession dla maja, a son ëstàite dësvlupà vàire técniche e arme: Ponte a stissa: Le ponte motobin fin-e a podìo passé an tra j'anej. Arm a percussion (masse, martel da guèra): La fòrsa dël colp a traversava la maja e a causava dij dann antërn. Balestre: A l'avìo pro fòrsa për penetré la maja a curt ragg.
La maja anco' al di d'ancheuj Al di d'ancheuj, la maja a l'é dovrà: Ant ël cine e ant ël teàter: Për le costume stòriche. Da j'ator ëd rievocassion stòrica. Ant j'industrie alimentar e 'd macelassion: Për protegg-se da le lame. Da le fòrse ëd polissìa: Coma protession contra le ponte.
Vos corelà Armadura Cota 'd lame Medi ev Cavalié
Arferiment
Categorìa:Stòria militar Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI