thumb|Usagi dël rabòt Rabòt (dal fransèis rabot, ch'a veul dì "utiss për gavé via") a l'é n'atrass manual o mecànich dovrà për raboté e solié la surfassa dël bòsch, për gavene dë spëssor o për deje na forma precisa. A l'é l'utiss fondamental dël minusié e dël carpentié.
Strutura Un rabòt manual a l'é formà da: Na guida, na piastra pian-a 'd metal o 'd bòsch ch'a scor an sla surfassa da raboté. Na lama (o fer) d'assel temprà, con ël taj anclinà, ch'a gava via dë scaje sutile ëd bòsch. Un cagnèt ò cun-i, ch'a ten fërma la lama e a consent ëd regolé la profondità dël taj. Un man-i' dë dnans e un an daré për guidé l'utiss.
Sòrt 'd rabòt A-i son vàire sòrt 'd rabòt, mincadun për un travaj specìfich: Rabòt pian: për solié e dësgrossé le tàule. Rabòt da lingera: për gavé via 'd gròss scaje. Rabòt da finì (o da dòp): për na finission pì fin-a. Rabòt a dent: con na lama dentà, për gavé via 'd bòsch sensa s-cianché le fibre. Rabòt a gola: con la guida profilà, për fé 'd modanure e 'd cornis. Rabòt a fé linghet: për fé d'ancastr a coa 'd ràndola. Rabòt elétrich: motorisà, për travajé an pressa e su 'd gròsse surfasse.
Utilisassion Ël rabòt a l'é dovrà për: Solé le tàule e gaveje la scòrsa e le ruvidità. Dëspiané le surfasse për rendje pian-e e regolar. Ridùe lë spëssor d'una tàula. 'Fé d'ancastr e 'd profij decorativ. 'Ariondé o sbërslé j'àngoj.
Stòria Ij prim rabòt a j'ero 'd pera o 'd bòsch dur con na lama 'd pera s-ciapà. Ant l'Età dël Bronz e dël Fer a son dventà 'd metal. L'Imperi Roman a l'ha spantià l'usage dël rabòt an Euròpa. Ant ël Medi Ev, ij rabòt ëd bòsch con lama 'd fer a j'ero comun ant le boteghe dij minusié. La Rivolussion Industrial a l'ha portà ai rabòt mecànich e peui elétrich.
Rabòt ant la tradission piemontèisa Ant le boteghe piemontèise, ël rabòt a l'era un dij prim atrass ch'as amprendìa a dovré. Ël minusié a lo passava an sle tàule con moviment regolar e decis, an fasend seurte ij ghërsin d'òr. Ancor ancheuj, ant le valade d'Ossola e dël Canavèis, a-i é d'artisan ch'a deuvro 'l rabòt a man për arcostrùe 'd mobij antich e për manten-e vive le técniche tradissionaj. Ël "rabòt ëd botega" a l'era sempe tenù bin afilà e pront a l'usage.
Vardé 'dcò Assul Ressia Scopel Atrass
Arferiment Vocabolari Treccani
Categorìa:Tecnologìa Categorìa:Atrass Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI