Popoloca Setentrional é uma língua indígena do estado de Puebla, México. Os dialetos das duas cidades onde é falado, San Luís Temalacayuca (também conhecida como Temalacayuca, San Luís) e San Marcos Tlacoyalco (também conhecida como Tlacoyalco, San Marcos), com mais de 90% inteligibilidade mútua.

A Popoloca Setentrional é um membro do ramo popolocano da família linguística Oto-Mangueana. É falada por cerca de 13.000 pessoas.. Nomes A variedade falada em San Marcos Tlacoyalco é conhecida como Popoloca do Norte, Popoloca de San Marcos Tlalcoyalco, Popoluca del norte ou San Marcos Tlalcoyalco Popoloca. Os falantes nativos chamam-no de Ngiiwa̱ ou Ngigua. A variedade falada em San Luís Temalacayuca é conhecida como San Luís Temalacayuca Popoloca ou Popoloca de San Luís Temalacayuca, e os falantes nativos a chamam de Ngigua. Escrita Uma forma de escrever San Marcos Tlalcoyalco Popoloca com o alfabeto latino foi desenvolvida em 1947, e um novo alfabeto foi introduzido em 2005. San Luís Temalacayuca Popoloca também ganhou um alfabeto em 2005.

Ambas variantes não usam as letras F, H, Q e usam as formas C, Ch, Ts; San Marcos Tialcoyalco usa também Ñ, Rr, Th, Ts, Xr, Zr; San Marcos Temalacayuca usa apostrofo, Ts, Xr. Fonologia Consoantes BilabialDentalAlveolarPós-AlveolarRetroflexaPalatalVelarGlotalNasalPlosivaAfricadaFricativasurdasonaraRóticaAproximante

Vogais Anterior Central Posterior Fechada~MedialAberta Amostra de texto San Marcos Tlalcoyalco Popoloca

Ngigua nichja chujni San Marcos Tlacoyalco, kai di'in popoloca. Ko San Marcos Tlacoyalco jii ngain nunthe Ndani'nga (Puebla), nu nunthexin (sureste) ngain nunthe Sasenthjua, ko jii inchin noo kan kilómetro nu ku'e (norte) rajna Ndachjian ko inchin inkjaon kilómetro nu sureste ngain municipio Xula Benito Juárez. Ko icha ni nichja xraje'o ngigua kai te na rajnanchja di'in San José Buenavista, kai te na tuenjna ngain rajnanchjan di'in: Piedra Incada, Palo Verde, San Juan Sacabasco, San Martín Esperilla, Ni'ngo Joon, Sompantle ko San Francisco Esperilla. Ko rajna icha jié, mee rajna San Marcos Tlacoyalco. Ko ngigua ji'i kai binchegi'in na̱ popoloca de norte. Ko ni ngigua Tlacoyalco jii inchin kan ko the no̱ (30,000) na̱.

Português

A língua falada em San Marcos Tlacoyalco pertence à família Popoloca. San Marcos Tlacoyalco está localizada no estado de Puebla, no sul do México, aproximadamente 40 quilômetros ao norte de Tehuacán e 6 quilômetros a sudeste do município de Tlacotepec de Juárez. A mesma variante é falada na cidade vizinha de San José Buenavista e em um vale alto do outro lado da montanha a leste de San Marcos. As cidades naquele vale são Piedra Incada, Palo Verde, San Juan Sacabasco, San Martín Esperilla, Sopantle e San Francisco Esperilla. Os falantes desta língua a chamam de Ngigua, e ela também foi designada como Popoloca do Norte. Aproximadamente 30.000 pessoas falam esta variante. A maioria delas vive em San Marcos.

San Marcos Tlalcoyalco Popoloca

Kaín chu̱jni tunkji'i ni ya'i ku̱ chúnda'a ni najníi̱ ni kaín ni jían rúgayee ni dereecho. Chúnda na juaṟixaun ku̱ juaxrexingaon ku̱ chúnda na ke̱ sakau na chuu na ínchin nindu'e na.

Português

Todos os seres humanos nascem livres e iguais em dignidade e direitos. São dotados de razão e consciência e devem agir uns para com os outros com espírito de fraternidade. (Artigo 1º da Declaração Universal dos Direitos Humanos)

San Luís Temalacayuca Popoloca

Ngigua tjajna San Luis Temalcayuca, jii ngaxi'in itsje mil ngigua nichjani nguixin nunte xasintajni, maski bakjin'ani ngigua, jai o chao xrokjinni ngigua ko jii ngaxin libro tsikoña ngigua. Icha see ngigua ji'i chao bakjin sen ngigua ko xranchi xrontachroni konko nge'e. Ngigua nichjana tikinixin naa ntaa tin'in otomangue, ntaa me'e chunda inko yaato ngigua.

Português

Ngigua (ou Popoloca) de San Luis Temalacayuca é uma das milhares de línguas faladas no mundo. Embora tenha ficado sem escrita por muitos anos, livros são atualmente escritos e publicados em Ngigua. No entanto, muito antes disso, essa língua já possuía sua própria gramática, que inclui substantivos, verbos, adjetivos, pronomes, advérbios, etc. Notas

Ligações externas Popoloca Setentrional em Ethnologur Popoloca Setentrional em Glottolog Popoloca Setentrional em Omniglot.com Popoloca Setentrional em SIL Popoloca Setentrional Itacoyalco Popoloca Setentrional em .ngiguatemalacayuca.org/es Popoloca Setentrional em popoloca-tlacoyalco Popoloca Setentrional em em Laguage Archives

Categoria:Línguas indígenas Categoria:Línguas do México Categoria:Línguas oto-mangueanas Categoria:Línguas ameríndias