thumb|right|200п|Bosanski stećak u Opličićima s motivom ljiljana; BH Pošta
Filatelija u Bosni i Hercegovini (filatelija — skupljanje poštanskih i taksenih maraka, koverti i pečata; : prijatelj + : carina, novac, daća) svoje početke veže za izdavanje prvih poštanskih maraka na ljeto 1879. godine. Okupacijom od strane Austrougarske monarhije dolazi do izdavanja posebnih poštanskih maraka za teritoriju Bosne i Hercegovine, 1. jula 1879. Prva poštanska marka je sive boje, u nekoliko varijanti, te prikazuje dvoglavog austrougarskog orla s grbom; ima vrijednost jednog novčića ().
Danas u BiH postoje tri pošte koje izdaju marke u zajedničkoj valuti, konvertibilnoj marki (KM; -{BAM}-), i koje vrijede u cijeloj Bosni i Hercegovini. Osim BiH, postoji još nekoliko zemalja u Evropi i svijetu koje imaju nekoliko pošta (Andora, Australija, Kipar, Velika Britanija, Danska, Indonezija, Kina, Francuska, Srbija, Hrvatska, Italija i dr.). Razlozi izdavanja različitih maraka i postojanja više pošti u tim državama su višestruki, počev od geografskih, političkih, istorijskih pa do mnogih drugih. Uzrok postojanja tri pošte u BiH je raspad Jugoslavije i povezani ratovi, što je dovelo do potrebe za kontaktima među stanovništvom, transferom novca itd., jer su poštanske pošiljke iz Evrope uglavnom dolazile privatnim kanalima ili preko pošti susjednih zemalja, sa obaveznom naznakom entiteta.
Još jedna specifičnost poštanskog saobraćaja u nekim gradovima BiH je postojanje dvije pošte udaljene manje od kilometra u kojima se mogu kupiti dvije vrste poštanskih maraka (Sarajevo, Vitez, Mostar, Novi Travnik, Gornji Vakuf itd.). U literaturi se takav slučaj pominje u Ujedinjenim Arapskim Emiratima i Omanu (u pograničnom dijelu). Ta specifičnost se odrazila na relativno visoku potražnju bosanskohercegovačkih maraka u Evropi, ali i na razvoj grafičkog dizajna i originalnih ideja, što je za rezultat imalo visok kvalitet maraka. Sličan primjer je Čehoslovačka, koja je nakon raspada iznjedrila dvije pošte visokog kvaliteta. Suprotan primjer je njemačka pošta koja je nakon ujedinjenja i privatizacije izgubila na kvalitetu i dizajnu maraka.
Osmansko doba Do austrougarske okupacije, preciznije do jula 1878. godine, na teritoriji Bosne su se primjenjivale tadašnje marke turske pošte. Nije poznato da li su za BiH postojale posebne marke. Marke turske pošte su se razlikovale po dodatnim utisnutim žigovima sa oznakama gradova u Bosni, i to za Sarajevo, Mostar, Banja Luku, Travnik, Novi Pazar, Brod (Prut) i Bihać (Biheke). Svi natpisi su bili na arapskom pismu i na turskom jeziku. Vrijednosti su bile 20 para te 1, 2 i 5 ghruša. Ne postoji jasna kategorizacija u filatelističkoj literaturi, pa su marke uglavnom neprepoznatljive.
thumb|Razglednica B. Broda (1912)
Tokom druge polovine 19. vijeka, vremena osmanske vladavine Bosnom i Hercegovinom, transport roba, pošte i novca odvijao se neprekidno po svim pravcima kojima su se kretali karavani osmanskih velikaša tokom svog pohoda na Zapad. Poštanskom vezom preko Bosne, vezu sa Turskom održavale su susjedne zemlje Austrija i Francuska, zbog čega je u Sarajevu osnovana takozvana „Francuska pošta”, dok je za prijenos te pošte angažovana francuska trgovačka firma „Frasine” (), a do kraja Osmanskog carstva u BiH poštu su prenosili trgovci zvani kiridžije.„Historijski razvoj pošte u BiH”. -{www.posta.ba}-. Pristupljeno 18. 9. 2016.„Historijski razvoj poštanskog saobraćaja u BiH”. -{prezi.com}-. Pristupljeno 18. 9. 2016.
Austrougarsko doba Austrougarskom aneksijom Bosne i Hercegovine 1878. godine pošta je radikalno reorganizovana; napravljen je novi razmještaj njene mreže u skladu s državnim, vojnim, ekonomskim, političkim i geostrateškim ciljevima Austrougarske.
Odmah nakon preuzimanja Sarajeva, već 1878. i 1879. godine, formirane su vojne pošte kako bi se uspostavila mreža sa Austrougarskom monarhijom.
Početokm septembra 1879. godine, objavljena je vijest o otvaranju telegrafskih stanica u Derventi, Doboju, Maglaju, Banjoj Luci, Sarajevu i Travniku, a nešto kasnije i u Zenici i Busovači. Samo mjesec dana kasnije, u oktobru, sa radom su započele telegrafske stanice u Brčkom, Jajcu, Livnu, Prijedoru, Tuzli, Zvorniku, Bihaću, Goraždu, Mostaru, Trebinju i još nekoliko naselja širom Bosne i Hercegovine.
Osim Osmanlija, i Austrougari su u drugoj polovini 19. vijeka imali svoju poštu u Bosni i Hercegovini, i to kao privatnu poštu austrijskog konzula (tzv. „Konzulova pošta”) u Mostaru i Sarajevu. Stanovništvo BiH je sve više počelo koristiti usluge Konzulove pošte, što nije odgovaralo stambolskoj Porti, pa je često dolazilo do sukoba između austrougarske pošte i osmanskih vlasti. Međutim, Konzulova pošta je i dalje nastavila s radom, sve do kraja osmanske vladavine a djelimične okupacije i sve većih austrougarskih uticaja 1848. godine.
Takođe, za vrijeme osmanske vlasti je 1858. godine uspostavljena i prva poštanska telegrafska stanica u Bosni i Hercegovini; nalazila se u Mostaru. Godine 1864. je uspješno uspostavljena i druga telegrafska stanica u BiH; nalazila se u jednoj privatnoj kući u Sarajevu.
thumb|Pogled na zgradu Glavne pošte u Sarajevu, sjedište BH Pošte
Godine 1892, Bosna i Hercegovina je primljena u Svjetski poštanski savez (, ; skr. -{UPU}-).
Nakon 19 godina, 1911. godine, ugledni austrougarski arhitekta Josip Vancaš počeo je s projektovanjem zgrade Glavne pošte u Sarajevu, čiji će izgled podsjećati na modernu zgradu Austrijske Banke poštanske štedionice (, ) austrougarskog arhitekte i urbaniste Ota Vagnera () u Beču. Ovo je bio njegov prvi neoklasični projekat nakon godina austrougarske ar nuvo arhitekture.
Dana 18. maja 1913. godine, svečano je otvorena zgrada Glavne pošte u Sarajevu.
Do 1914. godine, odnosno do početka Prvog svjetskog rata i kraja austrougarske vladavine u Bosni i Hercegovini, vojnih pošta je bilo 118; u razdoblju od 1879. do 1918. godine, poštanska mreža je proširena za 100 novih poštanskih stanica. Za vrijeme Austrougarske u BiH je otvoreno oko 150 novih poštanskih stanica.
Poštanske marke Prva poštanska marka je izašla 1. jula 1879. godine. Na marki se nalazio dvoglavi orao s grbom. Upotreba poštanskih maraka od 1879. do 1908. pored BiH obuhvatala je i područje Sandžaka (), koji je potpadao pod vojnu upravu Austrijske monarhije. U to doba je bilo neuobičajeno da vojna pošta, koja je bila pod upravom ministarstva rata, koristi civilnu poštu (što je bio slučaj u BiH). Zbog problema s jezikom, austrijska pošta se odlučila za izdavanje maraka bez ikakvog natpisa, s ciljem da ukaže na ravnopravnost jezika i kultura u ovom relativo osjetljivom području. Do 1900. godine koristio se austrijski gulden () s podjelom na 100 novčića (). Od 1900. godine u upotrebi je bila kruna () s podjelom na 100 helera (). Prva serija je izdata u devet različitih vrijednosti, u devet boja, i to 1, 2, 3, 5, 10, 15, 25, 20 i ½ novčića. Vrijednost je bila prikazana u gornjem lijevom i desnom uglu.
thumb|left|300п|Serija od tri marke izdata 1917. s likom ubijenog prestolonasljednika Franca Ferdinanda i njegove žene Sofije; na prvoj marki je nacrt crkve posvećene Sofiji koja nikad nije izgrađena
Postojale su mnogobrojne varijante koje su se razlikovale po kvaliteti i vrsti štampe, nazubljenju i vodenom žigu. Sve marke su bile štampane u Državnoj štampariji u Beču. Tek je 1906. godine izašla prva serija s natpisom na njemačkom: „”. Serija se sastojala od šesnaest maraka s motivima iz BiH. Na markama su bili prikazani gradovi, rijeke, kao i tipična transportna sredstva za to vrijeme. Gradovi kao što su Doboj, Mostar, Jajce i Sarajevo bili su s motivima Baščaršije, tornjem Svetog Luke u Jajcu, kao i carem Francom Jozefom I. Autor serije je poznati austrijski slikar i grafičar Koloman Mozer. Za to vrijeme serija maraka za Bosnu i Hercegovinu predstavljala je revoluciju u filateliji, jer su se do tada — pogotovo u Evropi — štampale samo marke s grbom cara ili kralja te likovima aktuelnih vladara. Pošto je prva isporuka nestala, austrijska štamparija se odlučila na hitno izdavanje druge serije, te tako nastaju marke s nazubljenjem u vrijednostima od šest do dvanaest. Po nekim izvorima postoji i serija s nazubljenjem pet, ali njeno nastajanje nije poznato.
Godine 1912, je izašla serija od 21 marke s likom cara Franca Jozefa I, a tada se po prvi put pojavio natpis „-{K.u.K. Militär Post}- ” (u prijevodu na srpski: Carska i kraljevska pošta BiH), ali bez tipičnog njemačkog -{z}- i -{w}- u imenu Hercegovine. Vrijedosti su bile od jednog helera () do deset kruna. 1917. izlazi serija od tri marke s likom ubijenog prestolonasljednika Franca Ferdinanda i njegove žene Sofije. Serija se sastojala od tri marke, a na jednoj je bio nacrt crkve posvećene Sofiji koja nikad nije izgrađena. Posljednja marka izlazi 1. septembra 1918. godine, a na njoj je Mostar sa žigom „1918” i car Franc Jozef I s istim žigom. Pripremljena serija maraka iz 1918. godine s likom cara Karla I nije ušla u saobraćaj i kataloški nije uvrštena u redovne marke.
Za razliku od austrijskih izdanja, izdanja za BiH prikazuju uglavnom motive gradova u BiH, dok se izdanja za Austriju svode uglavnom na carsku i kraljevsku porodicu i povremeno na dvorove Šenbrun ili bečki Hofburg. Ukupno je izašlo 148 različitih maraka s relativno visokom vrijednošću po njemačkom katalogu Mihel (), a područje je kataloški svrstano pod Austriju. Inače, to je u Evropi omiljeno područje u filatelističkim krugovima; vrijednost dobro očuvanih maraka se kreće do nekoliko hiljada evra.
Novinske marke thumb|left|150п|Marka od 20 helera s likom djevojke u bosanskoj narodnoj nošnji (1913)
Godine 1913, je izašla serija od četiri marke s likom djevojke u bosanskoj narodnoj nošnji. Marke su korištene za frankiranje novina i vrijedile su do 28. oktobra 1918. godine. Kao većina novinskih maraka iz tog vremena, nisu imale nazubljenje već su rezane obično na poštanskom šalteru. Nakon završetka Prvog svjetskog rata pojavljuju se s raznim oznakama u Kraljevini SHS, kao marke u normalnom poštanskom saobraćaju.
Porto marke Osim redovnih poštanskih maraka, austrijska pošta je izdavala i tzv. porto marke, koje su izlazile u tri različita tipa. Prvo izdanje je iz 1904. godine s naznakom „-{Milit.}- ” (u prijevodu na srpski: Vojna pošta); sve su boje i u raznim vrijednostima od 1 do 200 helera. Drugo izdanje je iz 1916/1918. godine i u vrijednostima je od 2 helera do 3 krune.
Taksene marke u poštanskoj upotrebi U poštanskom saobraćaju se koristila i taksena marka, koja je osobena po tome što su svi natpisi na njoj ispisani na latinici, ćirilici, ali i arapskom pismu; na primjer, „... 1 novčić... Zemaljska vlada za Bosnu i Hercegovinu...”. Postoje dva tipa, oba u vrijednostima od 1, 2 i 4 novčića, u crvenoj ili smeđoj boji, i stilski se razlikuju od ostalih izdanja. Grafičko rješenje odgovara ukrasima koji vjerovatno imaju religijsku pozadinu.
Marke za ratišta thumb|right|100п|Marka BiH sa žigom „-{SERBIEN}-” (1916) thumb|left|100п|Marka BiH sa žigom „-{K. U. K. FELDPOST}-” (1915)
Osim gore navedenih maraka, Austrougarska monarhija je za vrijeme Prvog svjetskog rata na okupiranim područjima koristila bh. marke s dodatnim žigom kao marke za ratišta (). Primjenjivale su se razne serije, a žigovi na bh. markama su bili „-{K. U. K. Feldpost}-” i „-{Serbien}-”. Razlikuje se više žigova, kako po položaju (vodoravni ili dijagonalni) tako i po različitim bojama. Marke su izlazile od 1915. do 1918. godine. Porto marke sa žigom (na primjer, „6 -{Centesimi}-”) koristile se u Italiji sve do 1918. godine. Te marke filatelistički ne pripadaju području BiH, ali su takođe interesantne zbog raznolikosti žigova i svoje rasprostranjenosti u Evropi.
Kraj Austrougarske monarhije