Harold Arlen (rođen Hajmen Arlak; 15. februar 1905 – 23. april 1986) bio je američki kompozitor popularne muzike, koji je komponovao preko 500 pesama, znatan broj kojih je postao poznat širom sveta. Pored komponovanja pesama za film iz 1939. godine -{The Wizard of Oz}- (po stihovima Jipa Harburga), uključujući „-{Over the Rainbow}-”, Arlen je veoma cenjen saradnik Velike američke pesmarice. -{Over the Rainbow}- je bila pesma broj jedan 20. veka po izboru Američkog udruženja zvučne industrije () i Nacionalne fondacije za umetnost ().
Hronologija thumb|200px|Arlen nastupa sa Pegi Li i Vikom Dejmonom 1961. godine
1905 Arlen rođen u Bufalu, Njujork 1920 (uzrast 15) On je formirao svoj prvi profesionalni bend, Hajman Arlakov Snapi Trio. 1921 (16) Protiv želja roditelja napustio je dom. 1923 (18) Sa svojim novim bendom – -{The Southbound Shufflers}-, daje predstave na jezerskom brodu „Kanadijana” kod Kristal Biča tokom leta 1923. 1924 (19) Svirao je u jezerskoj obalskoj vili tokom leta 1924. 1924 (19) Napisao je svoju prvu pesmu, sarađujući sa prijateljom Hajmanom Hajfecom pri pisanju „-{My Gal, My Pal}-”. Autorska prava su registrovana pod nazivom „-{My Gal, Won't You Please Come Back to Me?}-” i navedena je Hajfecova lirika i Haroldova muzika. 1925 (20) Dolazi u Njujork Siti sa grupom, -{The Buffalodians}-, u kojoj je Arlen svirao klavir. 1926 (21) Objavljuje prvu pesmu, sarađujući sa Dikom Džordžom na komponovanju „-{Minor Gaff (Blues Fantasy)}-” pod imenom Harold Arlak. 1928 (23) Menja svoje ime u Harold Arlen. 1929 (24) Dobio je ulogu sa pevanjem i glumom kao Koki Džo u mjuziklu -{The Great Day}-. 1929 (24) Komponovao je svoju prvu dobro poznatu pesmu – „-{Get Happy}-” – pod imenom Harold Arlen. 1929 (24) Potpisao je jednogodišnji kontrakt za pisanje pesama sa Džordž i Artur Pjantadosijevom firmom. 1930–1934 (25–29) Pisao je muziku za Koton klub. 1933 (28) Na zabavi, zajedno sa partnerom Tedom Kolerom, napisao je vodeću hit pesmu „-{Stormy Weather}-” 1934 (29) Napisao je „-{Ill Wind (You're Blowin' Me No Good)}-” sa lirikom Tede Kolera za njihov zadnji šou u paradi Koton kluba 1934. godine, koji je pevala Alelejd Hol 1935 (30) Otišao je u Kaliforniju nakon što je potpisao ugovor sa Samjuelom Goldvinom da napiše pesme za film -{Strike Me Pink}-. 1937 (32) Komponovao je muziku za Brodvejski mjuzikal -{Hooray for What!}-. Oženio je dvadestdvogodišnju Anju Tranda, proslavljeni model Pauers agencije i bivšu igračicu Erla Karola i Bazbi Berkelija, glumicu, i jednu od originalnih „-{Breck Girls}-”. 1938 (33) Zaposlio ga je Metro-Goldvin-Mejer da komponuje pesme za -{The Wizard of Oz}-. 1938 (33) Dok je vozio duž Sanset bulevara u Holivudu i zaustavio se ispred Švabove apoteke, smislio je pesmu „-{Over the Rainbow}-”. 1941 (36) Napisao je „-{Blues in the Night}-” 1942 (37) Zajedno sa Džonijem Merserom, on je napisao svoje najpoznatije pesme, „-{That Old Black Magic}-”. 1943 (38) Napisao je „-{My Shining Hour}-” 1944 (39) Dok se vozio sa partnerom tekstopiscom Džonijem Merserom smislio je pesmu „-{Accentuate the Positive}-”. 1945 (40) Za jedno popodne rada sa Džonijem Merserom u oktobru osmislio je pesmu „-{Come Rain or Come Shine}-”. 1949 (44) Sarađujući sa Ralfom Blejnom napisao je muziku za -{My Blue Heaven}-. 1950 (45) Radio je sa starim poznanikom Džonijem Merserom na filmu -{The Petty Girl}-, iz čega je proizašla pesma „-{Fancy Free}-”. 1951 (46) Njegova supruga Anja institucionalizovana je u sanitarij na 7 godina. 1952 (47) Sarađivao je sa Doroti Fildsom na filmu -{The Farmer Takes a Wife}-. 1953 (48) Haroldov otac, Kantor Samjuel Arlak, je umro. 1954 (49) Mjuzikal -{A Star is Born}- sa Džudi Garland u glavnoj ulozi pevajući sad klasičnu pesmu „-{The Man That Got Away}-”, koja je proizašla iz saradnje Harolda Arlena i Ajre Geršvina. 1954 (49) Postaje ozbiljno bolestan od krvarenja čira i hospitaliziran je, ali se oporavio i radio je sa Trumanom Kapoteom na mjuziklu -{House of Flowers}-. 1958 (53) Njegova majka Celija Arlak umire i Harold se ne bavi muzikom više od godinu dana, oplakujući njezin gubitak. 1962 (56) Napisao je muziku za animirani mjuzikal -{Gay Purr-ee}-, po lirici E.J. Harburga. 1970 (65) Arlenova supruga Anja Taranda umire od tumora mozga. Arlen gubi interes za životom, povlačeći se od prijatelja i porodice, i vodi samotnjačku egzistenciju. 1974 (69) Tema pesme za ABC sitkom -{Paper Moon}- je bazirana na pesmi istog naziva, koju su napisali Arlen i E.J. „Jip” Harburg 1932. Serija je bila bazirana na Piter Bogdanovičevom istoimenom filmu iz 1973. godine, koji je koristio istu pesmu. 1979 (74) On je uveden u Dvoranu slavnih američkog teatra. 1985 (80) Usvaja Samjuela („Samija”), sina svog mlađeg brata Džerija i Rite Arlak kao svog sina i primarnog naslednika. 1986 (81) Harold Arlen umire u Njujork Sitiju i sahranjen je pored svoje supruge na Fernklif groblju u Hartsdejlu, Njujork.
Radovi za Brodvej
-{Earl Carroll's Vanities of 1930}- (1930) – revija – pomoćni kompozitor -{You Said It}- (1931) – musical – kompozitor -{Earl Carroll's Vanities of 1932}- (1932) – revija – kokompozitor i koliričar sa Tedom Kolerom -{Americana}- (1932) – revija – jedan od kompozitora -{George White's Music Hall Varieties}- (1933) – revija – kokompozitor -{Life Begins at 8:40}- (1934) – revija – kompozitor -{The Show is On}- (1936) – revija – jedan od kompozitora -{Hooray for What!}- (1937) – mjuzikal – kompozitor -{Bloomer Girl}- (1944) – mjuzikal – kompozitor -{St. Louis Woman}- (1946) – mjuzikal – kompozitor -{House of Flowers}- (1954) – mjuzikal – kompozitor i koliričar -{Mr. Imperium}- (1951) – filmski mjuzikal – glavni kompozitor -{Jamaica}- (1957) – mjuzikal – kompozitor – Toni nominacija za najbolji mjuzikal -{Saratoga}- (1959) – mjuzikal – kompozitor
Glavne pesme
„-{A Sleepin' Bee}-” – lirika Harolda Arlen i Trumana Kapotea „-{Ac-Cent-Tchu-Ate the Positive}-” – lirika Džonija Mersera „-{Any Place I Hang My Hat Is Home}-” – lirika Džonija Mersera „-{As Long as I Live}-” – lirika Teda Kohlera „-{Between the Devil and the Deep Blue Sea}-” – lirika Teda Kohlera „-{Blues in the Night}-” – lirika Džonija Mersera „-{Come Rain or Come Shine}-” – lirika Džonija Mersera „-{Ding-Dong! The Witch Is Dead}-” – lirika E. J. Harburga „-{Down with Love}-” – lirika E. J. Harburga „-{For Every Man There's a Woman}-” – lirika Lea Robina „-{Get Happy}-” – lirika Teda Kohlera „-{Happiness Is a Thing Called Joe}-” – lirika E. J. Harburga „-{Hit the Road to Dreamland}-” – lirika Džonija Mersera „-{Hooray for Love}-” – lirika Lea Robina „-{I Could Go On Singing}-” – lirika E. J. Harburga „-{If I Only Had a Brain}-” – lirika E. J. Harburga „-{I Had Myself A True Love}-” – lirika Džonija Mersera „-{I Gotta Right to Sing the Blues}-” – lirika Teda Kohlera „-{I Love a Parade}-” – lirika Ted Kohlera „-{Ill Wind}-” – lirika Teda Kohlera „-{I Never Has Seen Snow}-” – lirika Harolda Arlena i Trumana Kapotea „-{It Was Written in the Stars}-” – lirika Lea Robina „-{I've Got the World on a String}-” – lirika Teda Kohlera „-{It's Only a Paper Moon}-” – lirika E. J. Harburga, Bili Rouza „-{I Wonder What Became of Me}-” – lirika Džonija Mersera „-{Last Night When We Were Young}-” – lirika E. J. Harburga „-{Let's Fall in Love}-” – lirika Teda Kohlera „-{Let's Take a Walk Around the Block}-” – lirika Ajre Geršvina i E. J. Harburga „-{Like a Straw in the Wind}-” – lirika Teda Kohlera „-{Lydia the Tattooed Lady}-” – lirika E. J. Harburga „-{My Shining Hour}-” – lirika Džonija Mersera „-{On the Swing Shift}-” – lirika Džonija Mersera „-{One for My Baby (and One More for the Road)}-” – lirika Džonija Mersera „-{Out of This World}-” – lirika Džonija Mersera „-{Over the Rainbow}-” – lirika E. J. Harburga „-{Right As The Rain}-” – lirika E. J. Harburga „-{Sing My Heart}-” – lirika Teda Kohlera „-{So Long, Big Time!}-” – lirika Dori Langdona „-{Stormy Weather}-” – lirika Teda Kohlera „-{That Old Black Magic}-” – lirika Džonija Mersera „-{The Man That Got Away}-” – lirika Ajre Geršvina „-{This Time the Dream's on Me}-” – lirika Džonija Mersera „-{What's Good About Goodbye?}-” – lirika Lea Robina „-{When the Sun Comes Out}-” – lirika Teda Kohlera
Filmovi -{2003 – Stormy Weather: The Music of Harold Arlen. Directed by Larry Weinstein.}-
Bibliografija
Reference
Spoljašnje veze
-{ NPR profile of Harold Arlen on Weekend Edition Saturday}-
-{"Harold Sings Arlen (with Friend)", 1966 Columbia Records album featuring Arlen singing 10 of his songs, and dueting with Barbra Streisand on two. }-
Категорија:Рођени 1905. Категорија:Умрли 1986. Категорија:Амерички композитори