Dea Džanković (Novi Pazar, 26. 2. 1991.) srpska je interdisciplinarna umetnica koja se bavi performansom, muzikom, fotografijom, filmom i poezijom. Živi i radi u Beogradu, a deo umetničke karijere razvijala je i u Istanbulu i Berlinu. Njena umetnička praksa se bavi temama iznetih iz sukoba ženske autonomije, stigmatizovanih emocija i identiteta sa društvenim konstruktima prihvatljivih normi. Ćlanica je ULUS-a.
Obrazovanje Diplomirala je 2014. godine na Akademiji umetnosti u Beogradu, na smeru Produkcija u umetnosti i medijima. Zvanje mastera vizuelnih umetnosti stekla je 2016. godine na Sabancı univerzitetu u Istanbulu, a potom je završila i drugi master, na odseku Novi mediji Fakulteta likovnih umetnosti u Beogradu. Tokom boravka u Berlinu bila je na stručnoj praksi u medijskoj kući In Between Media, a u Londonu je objavila dva akademska rada.
Umetnički rad Džanković se izražava kroz više medija: performans, instalaciju, fotografiju, film, muziku i tekst, a njena dela bave se društvenim uslovljavanjima, tabuima i ograničenjima okruženja, kao i pitanjima poput transgeneracijskih trauma i sagorevanja. Svoj rad predstavljala je, pored Srbije, i u Nemačkoj, Italiji, Grčkoj, Turskoj i Rusiji.
Džanković je sa 16 godina boravila u Sjedinjenim Američkim Državama u okviru učeničke razmene, gde se prvi put susrela sa fotografijom i nastavila da se njome bavi kroz urbanističko istraživanje po povratku u Srbiju. Tokom master studija u Istanbulu razvila je fotografsku instalaciju/foto-knjigu pod nazivom „The Diary of Daisy Blue”, koja je bila deo prve izložbe foto-knjiga u Istanbulu. Autorka je i kratkog igranog filma „Zid”.
Performans zauzima centralno mesto u novijoj umetničkoj praksi Dee Džanković. Jedan od njenih najzapaženijih radova je kolektivni performans Burn/Out posvećen temi psihičkog sagorevanja (2022), u okviru kog je organizovala kolektivno „vrištanje” grupe žena na više lokacija u Beogradu, uključujući prostor ispred državnih institucija, kao vid javnog izražavanja besa i iscrpljenosti.
Godine 2022. Dea Džanković je u galeriji Monolog u Beogradu predstavila samostalnu izložbu „Suzovača”, čiji je centralni rad rakija destilovana od suza same umetnice kao metafora za „flaširane” i stigmatizovane emocije. Postavka je galerijski prostor simbolički pretvorila u kafanu, mesto koje umetnica opisuje kao ključno jezgro emotivne komunikacije u srpskom društvu. Uz izložbu je izvela i performans „Sudbina", u kojem je posetiocima čitala kafanski tarot - špil tarot karata kojeg je sama dizajnirala na kome su liskovi najpoznatijih pevača narodne muzike.
Iste godine bila je finalistkinja Nagrade Mangelos i postala je članica sekcije za nove medije Udruženja likovnih umetnika Srbije.
Autorka je i art-knjige „Ono što nisi bila dobro", koja spaja poeziju i vizuelnu umetnost. Projekat je započela 2017. godine tokom boravka u Berlinu, a knjiga se bavi temama anksioznosti, krize identiteta, ženske seksualnosti i autonomije tela.
Pored likovne i izvođačke prakse, Dea Džanković od 2019. godine deluje i kao kantautorka. U svojoj muzici preispituje spregu intime i svakodnevice kao i uslovljavanja.
Reference
Spoljašnje veze
https://www.youtube.com/watch?v=cTrK-qi9Qsg - Kulturni centar, RTS https://www.youtube.com/watch?v=jPKmJJuFATo - Luna park, Nova S https://www.youtube.com/watch?v=x6jwcI76Gds - ŠBB KBB, Nova S https://www.youtube.com/watch?v=CZqP6_0qmzE&list=PLxbMnBfiy6iGzLwarD8AjuX9tOut3uywE&index=924&t=457s - Kulturni dnevnik, RTS