Микола Якович Ют (, за паспортом Золотов; 30 липня 1898, село Сінер, Казанська губернія(Аліковський район, Чувашія) — 27 березня 1967, місто Шумерля, Чуваська АРСР) — чуваський критик, фольклорист, публіцист, перекладач, редактор, громадський і партійний діячЧувашская энциклопедия.

Один із засновників і перший голова (1923-25 роки) Союзу чуваських письменників і журналістів, головний редактор журналів «Ялав» і «Капкӑн».

Член Спілки письменників СРСР (1934).

Двоюрідний брат чуваського прозаїка Аркадія Аріса.

Біографія

Літературні роботи Писав критичні статті. Досліджував чуваські пісні.

Окремі випуски «Краткий очерк народной поэзии чуваш», Шупашкар, 1928. «Материалы по чувашскому фольклору» (чăвашла, вырăсла), Шупашкар, 1930. «Тĕне хирĕç кĕрешессине вăйлатар», Шупашкар, 1931.

Статті Чĕлхеçе хирĕç пыракан М. П. П-ва, «Канаш», 1919, çурла, 26. К. Ивановпа унăн Нарспийĕ, //Атăл юрри", «Канаш», 1920, çу, 19-21, 23. Çыру чĕлхине çирĕплетес умĕн, «Канаш», 1920, çурла, 1, 3. Литература ĕçĕ, «Канаш», 1920, юпа, 6. Чăнах-ши?, «Канаш», 1920, чӳк, 13. Чăваш чĕлхин çулне уçса паракан майсем, «Канаш», 1920, раштав, 10. Чăваш чĕлхин паттăрĕсем, «Канаш», 1921, кăрлач, 4. Стаканри çил-тăвăл шавлать, «Канаш», 1921, кăрлач, 26. Чуралăх пылакĕпе «ирĕклĕх» сиенĕ, «Канаш», 1921, пуш, 11, 17, 21, 30. Чăваш чĕлхи, «Канаш», 1922, нарăс, 26, 28. Юман тĕлĕкĕсем (М. Юман тунă йынăшсем çинчен), «Канаш», 1922, ака, 6. Хирĕçле юрă, (Вандер çырнă «Национализмпа интернационализм» статьи çинчен) ?, 1922, ?. Ӗçлекенсен сасси, «Канаш», 1924, çĕртме, 13. Чăваш сăмахлăхĕсемпе чăваш пултарăвĕ, «Сунтал», 1924, № 1. Чăваш сăмахĕ, 1924. Çеçпĕл Мишши пултарулăхĕ çинчен, 1924. Поэт пултарулăхĕ çинчен // Алендей Г. Пирĕн сăвă. Шупашкар, Чăваш кĕнеке уйрăмĕ, 1925. Калавçăсем // Сунтал, 1925. «Юрлама вĕрентекен çинчен» // «Сунтал», 1926, № 12. С. Малинниковăн «Хисеплĕ вилĕм» («Сунтал», 1925, № 5 пьеси çинчен) // «Сунтал», № 2. Академик Н. Я. Марр о культурной работе: Несколько слов о Н. Я. Марр // «Сунтал», 1926, № 2. Хамăрăн вăйсене папăртатпăр // «Сунтал», 1926, № 7. «Укăлча кассии» кăмăлне… // Юман Д. 1927., Чăваш çĕршывне, чăваш çырнине вĕренес ĕç // «Канаш», 1927, пуш, 5. Месарошăн чăваш сăмахлăхĕ çинчен çырса кăларнă кĕнеки // «Канаш», 1927, çĕртме, 19. Эпир камсем // «Сунтал», 1927, № 11. Ахах (Ундрицов) Иванĕ çинчен пĕр-ик сăмах // «Сунтал», 1927, № 12. Хамăр çине çаврăнса пăхни те кирлĕ пире. // Хусанкай П. 1928. Шелепи // Полоруссов (Шелепи) Н. Çырнисен пуххи. Шупашкар, 1928. Элкер сăвăçпа унăн критикĕсем çинчен // «Канаш», 1928, авăн, 11,13, 18. И. Я. Яковлевпа чăваш шкулĕн юбилейĕсем пирки // ?, 1928, ? Чăваш хĕрарăмĕ, 1928. Поведем решительную борьбу с юманизмом и эльменевщиной. О контрреволюционной сущности юманизма // Красная Чувашия, 1930, кăрлач, 11. Пĕр критикăлла статья пирки // «Канаш», 1930, çурла, 7. Усилить борьбу на идеологическом фронте // Красная Чувашия, 1934, çурла, 17. Н. И. Шелепи, «Сунтал», 1935, № 12.

Література Л. И. Ефимов, «Элĕк Енĕ» (Край Аліковский), Аліково, 1994. А. А. Золотов, Муракаева (Золотова) Светлана Арсентьевна, «Принципам не изменили», Аликово — Чебоксары, 1998. Золотов Анатолий Арсентьевич, Золотов Виталий Арсентьевич, Золотов Вениамин Тимофеевич, "Николалай Яковлевич Золотов. К 110-летию со дня рождения, к 85-летию со дня организации Союза писателей «Канаш», Чебоксары, «Новое время», 2008.

Примітки