Gibboniec (Nomascus) – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny gibbonowatych (Hylobatidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Chińskiej Republice Ludowej, Mjanmie, Laosie, Kambodży i Wietnamie.
Morfologia Długość ciała 43–54 cm; masa ciała 5,8–10 kg. Wyraźny dymorfizm płciowy w kolorze sierści: u samców sierść jest koloru czarnego natomiast u samic od jasnego do ciemnopłowego.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1933 roku amerykański botanik i zoolog Gerrit Smith Miller w artykule zatytułowanym Klasyfikacja gibbonów, opublikowanym w czasopiśmie „Journal of Mammalogy”. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) gibboniec białolicy (N. leucogenys).
Etymologia Nomascus: etymologia niejasna, Miller nie wyjaśnił znaczenia nazwy rodzajowej.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|80pxNomascus hainanus(O. Thomas, 1892)gibboniec hainańskigatunek monotypowyendemit Chin: zachodni Hajnan (kiedyś szeroko rozpowszechniony, dziś ograniczony do rezerwatu przyrody Bawangling); zakres wysokości: 700–1200 m n.p.m.DC: około 48–49 cmWymiary tylko dla samców.MC: 5,8–10 kgcentruj|80pxNomascus nasutus(Künckel d’Herculais, 1884)gibboniec reliktowygatunek monotypowyobecnie ograniczony do małego obszaru w północno-wschodnim Wietnamie (dystrykt Trùng Khánh w prowincji Cao Bằng) i Chin (Jingxi, Kuangsi); zakres wysokości: 500–930 m n.p.m.DC: brak danychMC: brak danychNomascus concolor(Harlan, 1826)gibboniec czubaty2 podgatunkipołudniowo-środkowe Chiny (środkowy i południowo-zachodni Junnan), północny Wietnam (prowincje Lào Cai, Sơn La i Yên Bái) i północno-zachodni Laos (prowincje Bokéo i Louang Namtha); zakres wysokości: 500–2900 m n.p.m.DC: 43–54 cmMC: 6,9–10 kgcentruj|150pxNomascus leucogenys(W. Ogilby, 1840)gibboniec białolicygatunek monotypowypołudniowo-środkowa Chińska Republika Ludowa (skrajnie południowy Junnan), północny Laos (na południe do prawdopodobnie rzeki Khading) i północny-zachodni Wietnam (pomiędzy rzekami Mekong i Czarna, na południe prawdopodobnie do rzeki Rao Nay); zakres wysokości: 200–1650 m n.p.m.DC: 47–52 cmMC: około 6,4–6,6 kgcentruj|150pxNomascus siki(Delacour, 1951)gibboniec żałobnygatunek monotypowyśrodkowy Laos (na wschód od rzeki Mekong, na północ do rzeki Khading) i środkowy Wietnam (na północ od rzeki Rao Nay, na południe od rzeki Thạch Hãn); zakres wysokości: 30–1800 m n.p.m.DC: około 6,6 cmMC: około 7,9 kgMasa ciała tylko dla samic.Nomascus annamensisVan Ngoc Thinh, A.R. Mootnick, Vu Ngoc Thanh, T. Nadler & Roos, 2010gibboniec górskigatunek monotypowypołudniowy Laos (na wschód od rzeki Mekong, do około rzeki Banghiang), środkowy Wietnam (od rzeki Thạch Hãn na południe do około rzeki Ba) i północno-wschodnia Kambodża (na wschód od rzeki Mekong, na północ od rzeki Srepok); zakres wysokości: 50–1205 m n.p.m.DC: około 44–46 cmMC: około 7 kgMasa ciała tylko dla samców.centruj|150pxNomascus gabriellae(O. Thomas, 1909)gibboniec żółtolicygatunek monotypowypołudniowy Wietnam (od rzeki Ba na południe do rezerwatu przyrody Nui Ong) i południowo-wschodnia Kambodża (na wschód od rzeki Mekong, na południe od rzeki Srepok); zakres wysokości: 100–2850 m n.p.m.DC: 45–49 cmMC: około 5 kg Kategorie IUCN: – gatunek zagrożony, – gatunek krytycznie zagrożony.
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Kategoria:Gibbonowate