mały|240px|prawo|Wejeski Wejeska () – stojąca lampka nocna używana równocześnie do podgrzewania napojów.
W skład wejeski wchodziła podstawka z jednym lub kilkoma otworami, imbryczek z przykrywką i miseczka. Otwory w podstawce umożliwiały wstawienie do wewnątrz świeczki lub lampki olejnej. Lampka dawała słabe światło. Pierwsze takie przedmioty miały podstawkę w kształcie walca, często zwężającego się ku górze, późniejsze przybierały formy architektoniczne, figuralne, zoomorficzne lub antropomorficzne. Imbryczki często miały wydłużone dno. Wykonane były z różnych materiałów, ale najczęściej z majoliki lub porcelany.
Wejeski były popularne w dobie rokoka, wykonywane również w XIX wieku. Często były bogato zdobione ornamentem lub malarsko. Do dekoracji stosowano też technikę litofanii, gdzie cienka płytka z nieszkliwionej porcelany lub ozdobione wklęsłym reliefem przy podświetleniu dają światłocieniowy obraz. Rodzajem wejeski są też zegary ze szklaną lub metalową ażurową tarczą podświetlaną lampką olejną umieszczoną za nią.
Przypisy red. Jendryczko Małgorzata, Sztuka Świata, tom 18, Warszawa: Arkady, 2013, red. Kubalska-Sulkiewicz Krystyna, Bielska-Łach Monika, Manteuffel-Szarota Anna, Słownik Terminologiczny Sztuk Pięknych, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007
Kategoria:Oświetlenie Kategoria:Ceramika Kategoria:Technika cieplna