thumb|upright=1.35|Świątynia Izydy na File z pylonami i zamkniętym dziedzińcem po lewej stronie oraz wewnętrznym budynkiem po prawej. Kompleks wznoszono stopniowo od IV do I wieku p.n.e. Egipskie świątynie – budowle wznoszone w starożytnym Egipcie oraz na terenach pozostających pod egipską kontrolą na potrzeby państwowego kultu bogów i dla upamiętnienia faraonów. Świątynie postrzegano jako domy dla bóstw lub królów, którym je poświęcano. W ich obrębie Egipcjanie wykonywali różne czynności kultowe wchodzące w skład religii egipskiej: składanie ofiar, odtwarzanie mitologicznych wydarzeń w trakcie świąt i uroczystości oraz odpieranie sił chaosu. Odprawianie tych rytuałów uważano za konieczne, aby bogowie nadal podtrzymywali Maat, boski porządek wszechświata. Utrzymanie świątyń oraz odprawianie rytuałów było obowiązkiem faraonów, którzy w związku z tym przeznaczali ogromne środki na budowę i utrzymanie obiektów sakralnych. Z konieczności faraonowie delegowali większość swoich rytualnych powinności na kapłanów, jednak przeważająca część ludności nie uczestniczyła bezpośrednio w ceremoniach i nie miała wstępu do najświętszych obszarów świątyń. Pomimo tego były one ważnym ośrodkiem religijnym dla członków wszystkich klas egipskiego społeczeństwa, którzy udawali się tam, aby modlić się, składać ofiary i uzyskiwać wskazówki od wyroczni bogów, którzy, jak wierzyli, mieszkali w ich wnętrzach.
Najważniejszą częścią świątyni było sanktuarium, w którym zazwyczaj znajdował się kultowy wizerunek boga, przeważnie przyjmujący postać niewielkiego posążka. Z biegiem czasu pomieszczenia otaczające sanktuarium stawały się coraz większe i bardziej okazałe, a świątynie ewoluowały od małych kapliczek w późnym okresie predynastycznym (koniec IV tysiąclecia p.n.e.) do dużych kamiennych budowli w Nowym Państwie (ok. 1550–1070 p.n.e.) i później. Budynki te należały do największych i najtrwalszych obiektów wznoszonych na terenie starożytnego Egiptu, a ich architektura i układ przestrzenny podporządkowane były złożonej symbolice religijnej. Typowo gmach świątyni składał się z szeregu zamkniętych hal, otwartych dziedzińców i pylonów wejściowych ustawionych wzdłuż trasy używanej podczas uroczystych procesji. Teren całego kompleksu świątynnego zazwyczaj okalał zewnętrzny mur, w obrębie którego oprócz samej świątyni znajdowały się także liczne budynki pomocnicze.
Do dużych świątyń przynależało również spore połacie ziemi i zatrudniały one tysiące świeckich, aby zaspokoić swoje potrzeby. Świątynie pełniły zatem funkcję ośrodków zarówno religijnych, jak i gospodarczych. Kapłani, którzy zarządzali tymi potężnymi instytucjami, posiadali znaczne wpływy i – pomimo formalnego podporządkowania faraonowi – mogli niekiedy skutecznie przeciwstawiać się jego władzy.
Świątynie powstawały w Egipcie pomimo postępującego rozpadu cywilizacji oraz aneksji Egiptu przez Cesarstwo Rzymskie w 30 p.n.e. Wraz z nadejściem chrześcijaństwa tradycyjna religia egipska stanęła w obliczu narastających prześladowań, co spowodowało jej stopniowe wymarcie w okresie od IV do VI wieku naszej ery. Pozostałe po niej budowle rozbierano, zmieniano ich przeznaczenie lub opuszczano, przez stulecia ulegały one stopniowemu zniszczeniu i zapomnieniu. Na początku XIX wieku przez Europę przetoczyła się fala zainteresowania starożytnym Egiptem, co zapoczątkowało nowoczesne badania nad dziedzictwem tej cywilizacji oraz przyciągnęło licznych turystów pragnących ujrzeć jej pozostałości. Dziesiątki świątyń przetrwały w różnym stanie zachowania do dziś, niektóre z nich stały się znanymi na całym świecie atrakcjami turystycznymi posiadającymi istotny wkład w egipską gospodarkę. Egiptolodzy kontynuują badania ocalałych świątyń i pozostałości zniszczonych, gdyż stanowią one bezcenne źródła informacji o społeczeństwie starożytnego Egiptu.
Funkcje Religijne thumb|Płaskorzeźba przedstawiająca Setiego I odprawiającego rytuały na cześć boga Amona. Świątynia grobowa Setiego I w Abydos, XIII wiek p.n.e. W egipskiej religii świątynie pełniły rolę przeznaczonych dla bogów miejsc do zamieszkania na ziemi. Odzwierciedlała to nazwa, którą sami Egipcjanie określali te budynki: ḥwt-nṯr, czyli „pałac (lub dom) boga”. Obecność bogów w świątyniach łączyła świat ludzi z ich domeną i pozwalała ludziom na kontakt z nimi poprzez odpowiednie rytuały. Ponieważ wierzono, że odprawianie tych rytuałów podtrzymywało istnienie bogów i pozwalało im odgrywać właściwą rolę we wszechświecie, świątynie stanowiły kluczowe narzędzie zabezpieczania maat, idealnego porządku natury i ludzkiego społeczeństwa w wierzeniach egipskich. Utrzymywanie maat było nadrzędnym celem całej egipskiej religii i temu właśnie celowi podporządkowane było także funkcjonowanie świątyń.
Faraon, któremu również przypisywano boskie pochodzenie, jako król-kapłan był uważany za przedstawiciela Egiptu wobec bogów i jego najważniejszego obrońcę maat. Odprawianie czynności kultowych było zatem, przynajmniej teoretycznie, jego osobistym obowiązkiem. Nie ma pewności, jak często władcy brali udział w ceremoniach i obrzędach, jednak rozmieszczenie świątyń w całym Egipcie na pewno uniemożliwiało im to w większości przypadków i do powinności tych najczęściej delegowali kapłanów. Faraon był jednak bezpośrednio zobowiązany do utrzymywania, zaopatrywania i rozbudowy systemu świątyń w całym swoim królestwie.
Sprawowanie czynności kultowych w imieniu władcy w dalszym ciągu posiadało status oficjalnego obowiązku państwowego i jako takie zastrzeżone było wyłącznie dla wąskiego kręgu najwyższych kapłanów. Udział ludności spoza tego grona w ceremoniach był w większości przypadków zakazany. Znaczna część świeckiej aktywności religijnej w Egipcie koncentrowała się zatem nie w świątyniach, a w prywatnych lub publicznie dostępnych kapliczkach. Mimo to zwykli Egipcjanie darzyli świątynie dużą czcią jako główne ogniwa spajające sferę ludzką i boską.
Każda świątynia poświęcona była jednemu głównemu bóstwu, w większości z nich oprócz tego oddawano cześć także innym bogom. Nie wszystkie bóstwa miały własne świątynie. Wiele demonów i bożków domowych objętych było jedynie prywatnym kultem lub miało znaczenie wyłącznie magiczne i co do zasady ceremonie świątynne nie dotyczyły ich w ogóle lub dotyczyły tylko w bardzo niewielkim stopniu. Istnieli też bogowie, którzy co prawda odgrywali znaczącą rolę w egipskiej mitologii, lecz z niejasnych powodów nie posiadali własnych świątyń. Kult wielu spośród bogów, którzy posiadali swoje sanktuaria, skupiał się jedynie w niektórych obszarach kraju, istniały jednak także kulty, które, choć pozostawały mocno związane z konkretnymi miejscami, praktykowano w całym państwie. Nawet najważniejsze bóstwa czczone w całym kraju silnie kojarzono z miastami, w których znajdowały się ich główne świątynie. W egipskich mitach o stworzeniu świata pierwsza świątynia powstała jako schronienie dla boga (jego dokładna tożsamość różniła się w zależności od miasta), które stanęło na kopcu ziemi, od którego rozpoczął się proces wyłaniania lądu z wód chaosu. Każdą świątynię w Egipcie utożsamiano z tą pierwotną świątynią oraz miejscem, w którym rozpoczęło się powstawanie świata. Jako pierwotne miejsce zamieszkania boga oraz mityczne miejsce założenia miasta świątynię postrzegano jako centrum regionu, z którego lokalny bóg sprawował swoją władzę.
Faraonowie wznosili także świątynie, w których po ich śmierci składano ofiary, aby podtrzymywać ich dusze w zaświatach. Często świątynie te lokowano w pobliżu miejsca ich spoczynku lub wręcz stanowiły one integralny element kompleksu grobowego. Świątynie te tradycyjnie nazywane są „świątyniami grobowymi” i uważa się je zasadniczo za odmienne od świątyń poświęconych bogom. W ostatnich latach niektórzy egiptolodzy, tacy jak Gerhard Haeny, wysunęli twierdzenia, że podział ten jest sztuczny. Egipcjanie nie określali świątyń grobowych żadną odrębną nazwą, symbolika śmierci występowała we wszystkich świątyniach egipskich, a rytuały odprawiane na cześć zmarłych wykazywały podobieństwo do rytuałów dla bogów. W świątyniach grobowych również oddawano cześć bogom, a egiptolog Stephen Quirke stwierdził, że „we wszystkich okresach historii Egiptu państwowy kult obejmował bogów, lecz zarazem… kult bogów dotyczył także króla”. Mimo to niektóre świątynie z całą pewnością wykorzystywano do upamiętniania zmarłych faraonów i składania ofiar ich duszom. Ich funkcje nie są do końca jasne, być może miały one zjednoczyć króla z bogami i nadać mu zbliżony do nich status, wynosząc go ponad stan zwykłej władzy królewskiej. Niezależnie od przyjętej interpretacji trudności w jednoznacznym odróżnieniu świątyń poświęconych bogom od świątyń grobowych odzwierciedlają ścisłe przeplatanie się boskości i władzy królewskiej w wierzeniach egipskich.
Gospodarcze i administracyjne Świątynie stanowiły kluczowe ośrodki aktywności gospodarczej starożytnego Egiptu. Największe z nich wymagały do swojego funkcjonowania ogromnych zasobów i zatrudniały dziesiątki tysięcy kapłanów, rzemieślników i robotników. Ekonomia świątyni przypominała sposób, w jaki funkcjonowała duża świecka posiadłość ziemska, z personelem oddanym służbie bogu na takiej samej zasadzie, jak mógłby on służyć właścicielowi posiadłości. Podobieństwo to znajduje odzwierciedlenie w egipskim określeniu ziem przynależących do świątyni oraz ich administracji, pr, co oznacza „dom” lub „posiadłość”.
Niektóre zasoby świątyni pochodziły bezpośrednio z darowizn króla. W okresie Nowego Państwa, gdy Egipt był u szczytu potęgi, darowizny te często pochodziły z jego łupów wojennych lub z danin składanych Egiptowi przez podległe mu państwa. Król mógł również pobierać różne podatki, które trafiały bezpośrednio do świątynnych skarbców. Część dochodów świątyni pochodziła od osób prywatnych, które oferowały im ziemię, niewolników lub inne dobra w zamian za składanie ofiar i odprawianie rytuałów mających podtrzymać ich dusze w życiu pozagrobowym.
thumb|alt=Relief showing two kneeling people carrying trays piled with plants, jars of liquid, and food|Wklęsłorzeźba przedstawiająca personifikacje prowincji Egiptu składające ofiary bogom. Świątynia grobowa Ramzesa II w Abydos. XIII wiek p.n.e. Znaczna część przychodów świątyni pochodziła jednak z jej własnych zasobów. Obejmowały one duże połacie ziemi położonej poza jej murami, czasami w zupełnie innym regionie kraju niż sama świątynia. Najważniejszym rodzajem dóbr świątynnych była ziemia uprawna rodząca zboże i owoce, pozwalająca na produkcję wina oraz utrzymująca stada bydła. Świątynia zarządzała tymi ziemiami bezpośrednio, dzierżawiła je rolnikom w zamian za część pozyskanych z nich płodów rolnych lub zarządzała nimi wspólnie z administracją królewską. Świątynie organizowały również ekspedycje na pustynię, aby zebrać zasoby takie jak sól, miód lub dziczyzna oraz wydobyć cenne minerały. Niektóre świątynie posiadały nawet własne floty statków, z których wykorzystaniem prowadziły handel w całym kraju, a nawet poza jego granicami. Jak pisał Richard H. Wilkinson, ekosystem świątyni „często stanowił miniaturę całego egipskiego społeczeństwa”. Jako główny ośrodek gospodarczy i miejsce pracy znacznej części lokalnej ludności świątynia stanowiła kluczowy element miasta, w którym się znajdowała. Wzniesienie świątyni na niezamieszkanym dotychczas terenie powodowało, że wokół niej powstawało także zorientowane na zaspakajanie jej potrzeb nowe osiedle ludzkie.