Hymenoscyphus immutabilis (Fuckel) Dennis – gatunek grzybów z rodziny tocznikowatych (Helotiaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hymenoscyphus, Helotiaceae, Helotiales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten opisał w 1871 r. Leopold Fuckel nadając mu nazwę Helotium immutabile. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1964 r. Richard William George Dennis. Synonimy: Helotium immutabile Fuckel 1871 Pachydisca immutabilis (Fuckel) Boud. 1907.
Morfologia Owocniki Apotecja siedzące lub krótkotrzonowe, występujące pojedynczo lub skupiskami na opadłych liściach, zwłaszcza na ich nerwach. Miseczka płaska do lekko wypukłej, o średnicy 0,6– 1,5 mm. Powierzchnia wewnętrzna (hymenium) gładka, w stanie świeżym biała, po wyschnięciu nadal biała lub ciemnożółta do jasnobrązowej. Powierzchnia zewnętrzna gładka, biała, trzon taki sam, o długości 0,2–0,6 mm. Cechy mikroskopowe Zewnętrzna warstwa owocnika zbudowana z komórek o kształcie od wielokątnego do niemal kulistego, szklistych do bladobrązowych, cienkościennych, o wymiarach 4,0–11,0 × 3,0– 7,0 μm. Trzonek zbudowany ze szklistych, gładkich, luźno splecionych strzępek o szerokości 2,0–5,0 μm. Worki 67,5–77,5 × 5,0–7,0 μm, maczugowate, 8-zarodnikowe, pastorałki słabo widoczne i obserwowane tylko w dojrzałych workach. Wierzchołek worków zaokrąglony, lekko pogrubiony, pory pod działaniem odczynnika Melzera lekko niebieskie nawet po wstępnej obróbce KOH. Askospory 9,0–13 × 3,5–4 μm, w worku jednorzędowe lub nieregularne dwurzędowe, wrzecionowate do elipsoidalnych, bez przegród, bez gutuli. Parafizy o szerokości 2,0–3,0 μm, nitkowate, z przegrodami, szkliste, proste lub rozgałęzione w pobliżu podstawy, czasami lekko rozszerzone na wierzchołku. Gatunki podobne Najbliżej spokrewnionym gatunkiem jest Hymenoscyphus epiphyllus, który również występuje na opadłych liściach drzew liściastych. Odróżnia się żółtym kolorem, zarówno w stanie świeżym, jak i w eksykatach. Ponadto zarodniki H. epiphyllus mają inny kształt (są bardziej podłużne) i są większe (15,0–23,0 × 3,0–5,0 μm).
Występowanie i siedlisko Podano stanowiska Hymenoscyphus immutabilis w Ameryce Północnej, Europie i Azji. Najwięcej stanowisk podano w Europie. W Polsce M.A. Chmiel w 2006 r. przytoczyła jedno stanowisko, kilka nowych stanowisk podano w latach następnych.
Grzyb saprotroficzny. W Polsce notowany na opadłych liściach topoli osiki.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Tocznikowate