Battenberg, Battenberg cake (czasem Battenburg) – ciasto biszkoptowo-tłuszczowe upieczone w podłużnej formie, popularne w Wielkiej Brytanii. Po przekrojeniu kawałki ciasta mają wzór szachownicy.
Opis Battenberg wykonany jest z ciasta biszkoptowo-tłuszczowego, w skład którego wchodzą masło, cukier, mąka, jajka oraz proszek do pieczenia. Do ciasta dodaje się również migdały i ekstrakt migdałowy. Ciasto robi się w dwóch kolorach – najczęściej do połowy dodaje się różowy barwnik spożywczy, drugą część pozostawiając w żółtym kolorze biszkoptu. Obie części piecze się oddzielnie, a po upieczeniu każdą kroi się wzdłuż na dwie części tak, aby w przekroju uzyskać kwadrat. Kawałki ciasta składa się w szachownicę sklejając je cienką warstwą dżemu morelowego. Całość smaruje się z wierzchu dżemem i pokrywa marcepanem.
Ciasto powinno być wykonane bardzo starannie, aby po przekrojeniu uzyskać wzór czteropolowej szachownicy.
Historia thumb|Herb rodu Battenberg|185x185px|alt=Herb rody Battenberg przedstawia tarczę podzieloną na cztery pola. Prawe górne i lewe dolne ozdobione jest biało-czarnymi, pionowymi pasami. Lewe górne i prawe dolne przedstawiają lwa w biało czerwone pasy na niebieskim tle. Lew heraldyczny wspięty: stoi wsparty na lewej tylnej łapie, z lekko uniesioną nogą prawą. Łapy przednie są uniesione. na głowie ma koronę. Nazwa ciasta nawiązuje do niemieckiego miasta Battenberg, siedziby arystokratycznego rodu Battenberg. Według tradycji ciasto Battenberg upieczono po raz pierwszy w 1884 roku na ślub księżniczki Wiktorii (wnuczki Wiktorii, ówczesnej królowej Wielkiej Brytanii) i księcia Ludwika von Battenberg. Cztery części ciasta ułożone na kształt tarczy, miały symbolizować czterech książąt Battenberg: Ludwika, Aleksandra, Henryka i Franciszka. Najstarsza odnotowana wzmianka nazwy w formie drukowanej pochodzi dopiero z 1903 roku.
Ciasto łączyło angielski smak i niemiecką estetykę, a zastosowanie marcepanu świadczyło o wykwintności i bogactwie.
Ciasta dwukolorowe o wzorze nawiązującym do szachownicy były popularne w XIX wieku. W 1898 cukiernik Frederick Vine opublikował przepis na ciasto, które w przekroju miało układ dziewięciopolowej szachownicy. Poszczególne kawałki ciasta łączone były pastą migdałową. Podobny przepis (Gateau à la Domino) ukazał się w roku 1898 w magazynie The Table, a opracowała go prawdopodobnie redaktorka Agnes Marshall. Możliwe, że ciasto o układzie szachownicy połączono z wydarzeniem, jakim był ślub księżniczki Wiktorii i księcia Ludwika w celach reklamowych. Ciasto o układzie czteropolowej szachownicy stało się szczególnie popularne od lat 20. XX wieku kiedy wprowadzone je do masowej produkcji (m.in. przez firmę ).
Oznaczenie battenberg thumb|Samochód londyńskiej policji z oznaczeniem battenburg|alt=Zdjęcie przedstawia samochód policyjny sfotografowany z ukosa. Samochód jedzie po ulicy w mieście, za nim na chodniku są ludzie. Wśród nich dziewczyna wpatrzona w telefon. Bok samochodu pomalowany jest w żółto-niebieskie kwadraty. Z przodu, na masce, na żółtym tle napis "policja" w języku angielskim. W nawiązaniu do wzoru ciasta, oznaczenia samochodów specjalnych w formie szachownicy, stosowane w Wielkiej Brytanii i niektórych innych krajach, nazywa się oznaczeniem battenburg.
Przypisy
Kategoria:Ciasta deserowe Kategoria:Kuchnia angielska