Acantholycosa – rodzaj pająków z rodziny pogońcowatych i podrodziny Pardosinae. Obejmuje 36 opisanych gatunków. Zamieszkują głównie palearktyczną Eurazję; tylko jeden gatunek występuje w nearktycznej Ameryce Północnej.
Morfologia Pająki o ciele długości od 6 do 10,8 mm i ubarwieniu od stosunkowo jasnego po niemal czarne, zwykle u samca ciemniejszym niż u samicy, najczęściej bez wyraźnego wzoru. Karapaks ma część głowową o nieco łukowatych, patrząc od góry, bokach. Oczy pary przednio-środkowej są tak duże jak oczy pary przednio-bocznej i leżą w widoku grzbietowym nieco bardziej z tyłu niż one. Wysokość nadustka wynosi mniej więcej dwukrotność szerokości oka pary przednio-środkowej. Odnóża są dość długie; stosunek długości karapaksu do długości uda pierwszej ich pary wynosi od 0,83 do 1,26. Golenie pary pierwszej i drugiej mają od 4 do 6 par kolców na stronie brzusznej.
Nogogłaszczki samca mają jednolicie ciemne cymbium oraz bulbus o szerokim, zwykle rozszerzonym w części odsiebnej embolusie, u większości gatunków zaopatrzonym w kolec lub ząbek w nasadowej ⅓. Apofiza tegularna u większości gatunków ma ramię wierzchołkowe uwstecznione, mniejsze od nasadowego (wówczas najczęściej blaszkowate lub kilowate, a rzadziej kolcowate), a nawet całkowicie zanikłe; jedynie trzy gatunki mają ramię wierzchołkowe większe od nasadowego. Apofiza terminalna zbudowana jest z dwóch części, z których jedna jest kolcowata lub walcowata ze zmodyfikowanym szczytem, a druga blaszkowata i niekiedy zredukowana. Palea może mieć blaszkowatą wypustkę, pazurkowatą lub haczykowatą apofizę na górnej krawędzi, bądź też część wierzchołkową wyciągniętą i opatrzoną drobną, trójkątną wypustką.
Genitalia samicy mają dłuższą niż szerszą płytkę płciową podzieloną na nasadowy dołek i spłaszczoną część górną. U wszystkich gatunków występuje przegroda, zwykle rozszerzona w części nasadowej. Dołek jest zawsze, przynajmniej w nasadowej części, dobrze wykształcony, ale nierzadko niemal całkiem zasłonięty przegrodą. Kieszonki przednie (apikalne) leżą z dala od dołka, nie są oddzielone przegrodą, a z wyjątkiem grupy gatunków solituda w mniejszym lub większym stopniu zlewają się ze sobą. Wulwa ma długie, nie zataczające jednak pętli, ani nie tworzące ostrych zakrętów zbiorniki nasienne.
Rozprzestrzenienie Rodzaj holarktyczny, ale tylko A. solituda występuje w nearktycznej Ameryce Północnej, pozostałe gatunki ograniczone są do palearktycznej Eurazji. W Europie występują trzy gatunki, z czego jeden w dwóch podgatunkach. W Polsce stwierdzono dwa spośród nich, A. lignaria i A. norvegica sudetica, oba tylko w górach. Najbogatszą, liczącą 30 gatunków faunę ma Rosja. Poza tym pięć gatunków znanych jest z Kazachstanu, a cztery z Mongolii.
Taksonomia Takson ten wprowadzony został w 1908 roku przez Friedricha Dahla. Gatunkiem typowym wyznaczono Lycosa sudetica, która współcześnie klasyfikowana jest jako podgatunek A. norvegica.
Do rodzaju tego zalicza się 36 opisanych gatunków:
Przypisy
Linki zewnętrzne Klucz do oznaczania gatunków europejskich na Araneae. Spiders of Europe
Kategoria:Pogońcowate Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1908 roku