Rzeźnia Miejska – nieistniejąca już rzeźnia miejska, działająca niegdyś w Krakowie, w dzielnicy II Grzegórzki przy ulicy Rzeźniczej 28, na Grzegórzkach.
Obiekt powstał w latach 1877–1878 na podstawie koncepcji autorstwa Macieja Moraczewskiego, stanowiąc pierwsze duże przedsiębiorstwo produkcyjne na krakowskich Grzegórzkach. W 1993 roku kompleks został wpisany do rejestru zabytków. Funkcjonował do 2003 roku.
Historia W 1876 roku krakowscy radni miejscy wydali postanowienie o realizacji tej inwestycji. Inauguracja rzeźni miała miejsce w 1878 roku. Kompleks stał się zarazem pierwszym dużym przedsiębiorstwem produkcyjnym na krakowskich Grzegórzkach. O wyborze peryferyjnych, nadrzecznych terenów zadecydowały względy praktyczne, ponieważ bliskość Wisły gwarantowała stałe zaopatrzenie w wodę niezbędną do funkcjonowania przetwórstwa.
Do wzniesienia wszystkich zabudowań wykorzystano surowiec ceglany, nadając fasadom estetykę inspirowaną stylem neogotyckim, którą podkreślono prostymi zdobieniami w formach gzymsowych oraz pilastrów. W początkowym okresie przedsiębiorstwo było wyposażone w wewnętrzne źródło poboru wody, zintegrowane ze strukturą zakładowej wieży ciśnień. Stan ten uległ zmianie w trakcie modernizacji przeprowadzonej około 1911 roku – w związku z wpięciem hal produkcyjnych w ogólnomiejski system dystrybucji wody, dotychczasowy rezerwuar hydroforowy stał się bezużyteczny i podjęto decyzję o jego wyburzeniu.
Autorem planów architektonicznych całego zaplecza był Maciej Moraczewski, działacz techniczny i projektant, który w strukturze urbanistycznej ujął obiekty biurowe, mieszkalne, hale produkcyjne, a także infrastrukturę towarzyszącą w postaci wytwórni margaryny oraz wieży ciśnień.
Wizualną stronę obiektów wzbogacono o detale architektoniczne w postaci rzeźb przedstawiających zwierzęce łby. W 1931 roku na terenie zakładu wyrosła kolejna wieża ciśnień.
Choć przestrzeń ta podlegała licznym przekształceniom, przemysłowy charakter parceli utrzymał się aż do schyłku XX stulecia. Infrastruktura ta pozostawała w rękach Krakowskich Zakładów Mięsnych, które wykorzystywały ją do celów produkcyjnych aż do momentu zamknięcia działalności w 2003 roku. Historyczna architektura została poddana rewitalizacji i w 2005 roku wkomponowano ją w nowo powstały kompleks handlowo-rozrywkowy Galeria Kazimierz. Z dawnej zabudowy rzeźni przetrwało sześć obiektów.
28 stycznia 1993 kompleks dawnej rzeźni (obejmujący trzy budynki administracyjne, dom mieszkalny, łącznik wyposażony w bramy, a także niezachowaną chlewnię) został wpisany do rejestru zabytków. Znajduje się także w gminnej ewidencji zabytków Krakowa.
Przypisy
Kategoria:Przemysł w Polsce Kategoria:Rzeźnie Kategoria:Zabytkowe budynki w Krakowie Kategoria:Budynki niemieszkalne w Krakowie Kategoria:Historia Krakowa