Janusz Michał Korek (ur. 9 lipca 1955 w Sosnowcu) – polski badacz literatury, historyk idei politycznych, tłumacz i redaktorJanusz Korek, [w:] Światowa Encyklopedia Polonistów, https://swiatowaencyklopediapolonistow.pl/janusz-korek/ [dostęp: 09.10.2023]. . Od roku 1983 mieszka i działa w SztokholmieJanusz Korek, [w:] Światowa Encyklopedia Polonistów, https://swiatowaencyklopediapolonistow.pl/janusz-korek/ [dostęp: 05.02.2025]..
Życiorys Syn Stefana i Heleny z domu Podraza. W roku 1975 ukończył Technikum Energetyczne w Sosnowcu. Podjął studia polonistyczne na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego. W 1980 roku obronił pracę magisterską poświęconą Bolesławowi Leśmianowi.
W okresie studiów przewodniczył sekcji teorii literatury Koła Naukowego Polonistów. Był współzałożycielem Niezależnego Zrzeszenia Studentów (NZS) na filologii polskiej Uniwersytetu ŚląskiegoJanusz Korek, [w:] Światowa Encyklopedia Polonistów, https://swiatowaencyklopediapolonistow.pl/janusz-korek/ [dostęp: 19.11.2024].. Wspólnie z Januszem Nowakiem założył i prowadził wydawnictwo podziemne Oficyna Nieobecnych działające w SosnowcuTomasz Kurpierz, Zbuntowani. Niezależne Zrzeszenie Studentów w województwie katowickim 1980–1989, Katowice 2012, s. 34. Oficyna Nieobecnych wydała następujące pozycje książkowe sygnowane własnym logo: 1. Stanisław Barańczak, Ja wiem, że to niesłuszne (nakład 500 egzemplarzy) 2. Witold Gombrowicz, Opowiadania (800 egzemplarzy) 3. Witold Gombrowicz Varia (700 egzemplarzy), 4. Czesław Miłosz, Zniewolony umysł (800 egzemplarzy), 5. Witold Gombrowicz, trzy tomy Dzienników w jednym woluminie z trzyszpaltowym rozkładem strony (1000 egzemplarzy), za który wydawnictwo nagrodzone zostało doroczną nagrodą kultury „Solidarności“ w 1981 roku. Zob. też Maciej Klich, Niepokorny. Historia lat 1986–1989, Katowice 2018, s. 70.. W roku 1980 współorganizował strajki studenckie na śląskiej polonistyce. Po wprowadzeniu stanu wojennego organizował pomoc dla internowanychhttps://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/52232 [dostęp: 19.11.2024]..
W styczniu 1982 roku został zatrzymanyTomasz Kurpierz, Zbuntowani…, s. 209. na podstawie art. 42 dekretu z dn. 12.12.1981 r.Z motywacją: „pozostanie wyżej wymienionego na wolności zagrażałoby bezpieczeństwu Państwa i porządkowi publicznemu, przez to, że «jest inicjatorem działań godzących w prawidłowe funkcjonowanie systemu władzy i organów administracji państwowej w kraju»” (katalog osób rozpracowywanych IPN, https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/52232 [dostęp: 19.11.2024]. Przebywał w licznych ośrodkach odosobnienia, m.in. w Jastrzębiu-Szerokiej i UhercachMaciej Klich, Niepokorny…, Katowice 2018, s. 204−205.
Tomasz Kurpierz, Zbuntowani…, s. 215, 220. Zob. też https://polskiemiesiace.ipn.gov.pl/mie/form/r12300,Korek-Janusz-Michal.html [dostęp: 31.12.2024].. Po powrocie z internowania był zwalniany z kolejnych miejsc pracy ze względu na zakaz wykonywania zawodu nauczycielskiego wydany przez Służbę BezpieczeństwaW katalogu osób "rozpracowywanych" IPN zapisano: "prezentowana przez niego "wroga postawa” mogła doprowadzić do powstania „istotnych zagrożeń w środowisku nauczycielskim”. Zob. https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/52232 [dostęp: 05.02.2025]..
Po odmowie przyjęcia biletu do kompanii karnej, wystawionego 8.12.1982 r. przez WKU w Będzinie, zdecydował się na opuszczenie krajuMaciej Klich, Niepokorny…, s. 286, 294; Tomasz Kurpierz, Zbuntowani…, s. 229.
Zob. Katalog osób rozpracowywanych IPN: „Zezwolenia na wyjazd emigracyjny udzielono ww. jako osobie «uciążliwej dla PRL» – prezentowana przez niego «wroga postawa» mogła doprowadzić do powstania «istotnych zagrożeń w środowisku nauczycielskim»”, https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/52232 [dostęp: 19.11.2024].. Wyjechał z paszportem jednokrotnego przekroczenia granicy i udał się wraz z rodziną do Szwecji"Zezwolenia na wyjazd emigracyjny udzielono ww. jako osobie „uciążliwej dla PRL”. https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/52232 [dostęp: 05.02.2025].. lewo|mały|Janusz Korek 1989, rys. Zenon Dyrszka Na emigracji włączył się w działalność społeczną. W latach 1985–1989 organizował pomoc dla prześladowanych członków NZS i Solidarności z terenów Górnego Śląska w ramach tzw. Składki GórnośląskiejMaciej Klich, Niepokorny…, s. 301.. W okresie 1990–1994 pełnił funkcję redaktora naczelnego czasopisma „Miljösambandet” wydawanego przez Szwedzko-Polskie Towarzystwo Ochrony ŚrodowiskaCzasopismo to było wydawane w latach 1989–2017. Periodyk omawiał zagadnienia związane z ochroną środowiska, szczególnie w kontekście współpracy między Polską a Szwecją. Czasopismo było platformą wymiany informacji o projektach, inicjatywach, badaniach i doświadczeniach w zakresie ekologii i ochrony środowiska.. Był jednym z założycieli pisma naukowego „Acta Sueco-Polonica”, które powstało w 1993 roku na Uniwersytecie w UppsaliJanusz Korek, [w:] Światowa Encyklopedia Polonistów, https://swiatowaencyklopediapolonistow.pl/janusz-korek/ [dostęp: 19.11.2024].. Współredagował ten periodyk do roku 2003. W latach 1991–1994 pracował w redakcji polskiej Szwedzkiego Radia w Sztokholmiehttps://swiatowaencyklopediapolonistow.pl/janusz-korek/ [dostęp: 05.02.2025]..
Jest tłumaczem poezji i prozy szwedzkiej na język polski. W 2002 roku otrzymał stypendium Związku Pisarzy Szwedzkich ().
Od roku 1999 współpracuje ze sztokholmską „Nową Gazetą Polską” i pismem online „Strefa:SE”
W 2005 roku zyskał status pokrzywdzonego i represjonowanego oraz rozpracowywanego przez organy bezpieczeństwa PRL w latach 1980–1983, potwierdzony przez Instytut Pamięci Narodowejhttps://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/52232 [dostęp: 19.11.2024]..
W 2024 roku za zasługi w działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz respektowania praw człowieka został odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności na podstawie postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej PolskiejPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24.04.2024 r. nr rej.152/2024 o nadaniu odznaczeń (M.P. 2024 poz.433), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20240000433 [dostęp: 26.11.2024]..
Działalność naukowa W latach 1986–1991 pracował na Wydziale Języków Słowiańskich i Bałtyckich Uniwersytetu Sztokholmskiego najpierw jako doktorant, później nauczyciel akademicki i badacz w projekcie naukowym „Polskie strategie kulturalne 1970–1980”https://swiatowaencyklopediapolonistow.pl/janusz-korek/ [dostęp: 05.02.2025].. W latach 1986–1996 współorganizował seminarium „Historia i kultura Polski” na Uniwersytecie w UppsaliJanusz Korek, [w:] Światowa Encyklopedia Polonistów, https://swiatowaencyklopediapolonistow.pl/janusz-korek/ [dostęp: 09.10.2023]..
W 1998 roku uzyskał tytuł doktora (Doctor of Philosophy in Slavic Languages) na Uniwersytecie Sztokholmskim, gdzie w tym samym roku opublikował rozprawę doktorską, która była pionierską monografiąMikołaj Tyrchan, Książka o „Kulturze”, „Archiwum Emigracji: studia, szkice, dokumenty” 2000, nr 3, s. 324, https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Archiwum_Emigracji_studia_szkice_dokumenty/Archiwum_Emigracji_studia_szkice_dokumenty-r2000-t3/Archiwum_Emigracji_studia_szkice_dokumenty-r2000-t3-s324-331/Archiwum_Emigracji_studia_szkice_dokumenty-r2000-t3-s324-331.pdf [dostęp: 21.09.2023]. myśli politycznej paryskiej „Kultury”Paradoksy paryskiej „Kultury”. Ewolucja myśli politycznej w latach 1947–1980, wyd. I, Sztokholm 1998. ISBN 91-22-01809-3. Książka Paradoksy paryskiej „Kultury” ukazała się także w zmienionych wersjach w Lublinie (2000) i Katowicach (2008)Paradoksy paryskiej „Kultury”. Styl i tradycje myślenia politycznego, wyd. II, Lublin 2000. ISBN 83-227-1637-0; Paradoksy paryskiej „Kultury”. Styl i tradycje myślenia politycznego, wyd. III, uaktualnione i rozszerzone, Katowice 2008. ISBN 978-83-226-1667-3..
W roku 1998 rozpoczął pracę na Uniwersytecie Południowego Sztokholmu (Södertörn University) jako nauczyciel akademicki i badaczhttps://swiatowaencyklopediapolonistow.pl/janusz-korek/ [dostęp: 05.02.2025].. W projekcie naukowym „Institutionalizing Democracy. A Study of City Regions in Poland and Ukraine” (1998–2002) analizował tworzenie się dyskursów demokratycznych w Polsce i Ukrainie w okresie postkomunistycznym (1989–2001)https://ostersjostiftelsen.se/project/multietnicitet-mangsprakighet-och-kulturell-mangfald-i-polen-och-ukraina-den-polska-och-ukrainska-intelligentians-diskurser-1945-2005/ [dostęp: 21.09.2007].. W 2000 roku zainicjował interdyscyplinarne seminarium naukowe „Sprawy polskie”, które prowadził do roku 2006Zob. informacje o autorze na ostatniej stronie okładki książki: Janusz Korek, Paradoksy paryskiej „Kultury”. Styl i tradycje myślenia politycznego, wyd. III, uaktualnione i rozszerzone, Katowice 2008. ISBN 978-83-226-1667-3..
W latach 2003–2006 na tej samej uczelni współorganizował i prowadził kierunek studiów: Språk – Kultur – Marknad, inriktning: Polen (Język – kultura – rynek, specjalizacja: Polska). W tym czasie kierował też projektem wykorzystującym teorie postkolonialne do badań krajów Europy Środkowo-Wschodniej. W ramach tych badań pod jego redakcją powstała monografia zbiorowa From Sovietology to Postcoloniality. Poland and Ukraine from a Postcolonial PerspectiveDariusz Skórczewski, Od sowietologii do postkolonializmu, „Teksty Drugie” 2009, nr 4, s. 121–133, https://bazhum.muzhp.pl/media//files/Teksty_Drugie_teoria_literatury_krytyka_interpretacja/Teksty_Drugie_teoria_literatury_krytyka_interpretacja-r2009-t-n4_(118)/Teksty_Drugie_teoria_literatury_krytyka_interpretacja-r2009-t-n4_(118)-s121-134/Teksty_Drugie_teoria_literatury_krytyka_interpretacja-r2009-t-n4_(118)-s121-134.pdf [dostęp: 20.06.2024].. Jako Associate Professor in Slavic Languages prowadził w Centrum Badań Europy Wschodniej i Krajów Bałtyckich (w latach 2006–2008) projekt badawczy na temat wschodnioeuropejskich utopii literackichhttps://ostersjostiftelsen.se/project/central-och-osteuropas-litterara-utopier-och-st-i-witkiewiczs-realistiska-framtidsvision/ [dostęp: 21.03.2022].. W tym samym centrum w latach 2013–2014 kierował projektem „The paradoxes of the Polish cultural identity (Representations of «West» and «East» in the polish literature in exile after the end of World War II)”https://ostersjostiftelsen.se/project/the-paradox-of-the-polish-cultural-identities/ [dostęp: 21.09.2007]..
W okresie 2008–2020 był redaktorem naczelnym pisma online „Postcolonial Europe”https://postcolonial-europe.eu [dostęp: 21.11.2019]. afiliowanego przy Uniwersytecie Sztokholmskim. Na tej uczelni od roku 2010 do 2012 pełnił obowiązki profesora języka i literatury polskiejhttps://swiatowaencyklopediapolonistow.pl/janusz-korek/ [dostęp: 05.02.2025]..
Wybrane publikacje Paradoksy paryskiej „Kultury”. Ewolucja myśli politycznej w latach 1947–1980, wyd. I, Sztokholm 1998. ISBN 91-22-01809-3. Paradoksy paryskiej „Kultury”. Styl i tradycje myślenia politycznego, wyd. II, Lublin 2000. ISBN 83-227-1637-0. Paradoksy paryskiej „Kultury”. Styl i tradycje myślenia politycznego, wyd. III, uaktualnione i rozszerzone, Katowice 2008. ISBN 978-83-226-1667-3. Demokrativetande i Polen och Ukraina under den postkommunistiska perioden, Sztokholm 2004. ISBN 91-87290-50-2. From Sovietology to Postcoloniality. Poland and Ukraine from a Postcolonial Perspective – redaktor i współautor, Sztokholm 2007. ISBN 978-91-89315-72-3. Röster om Gombrowicz – redaktor i współautor, Sztokholm 2010. ISBN 978-91-872-9098-5. Mottagarperspektivet i tidskriftsforskningen, "Acta Sueco-Polonica", Uppsala 1994. nr. 2, s. 83-93. ISSN 1104-3431.
Zagadka Mickiewicza a Swedenborg, „Acta Sueco-Polonica” , Uppsala 1999, nr 7, s. 89–111. ISSN 1104-3431. "Four Days in Atlantis": Józef Lewandowski's Complex Vision of the Polish Jewish Past. "Polin" Oxford 1999 t. 12 s. 307-315, USA