Bezirk Limanowa – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Limanowa.
Historia
Bezirk Limanowa utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Limanowa objął obszar o wielkości 6,0 mil², zamieszkany był przez 23.331 ludzi i podzielony na 46 gmin katastralnych, w tym jedno miasteczko (Limanowa). Wszedł w skład cyrkułu sądeckiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. Powiat miał charakterystycznie rozczłonkowany kształt, z głębokim północno-zachodnim ramieniem.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większe powiaty. Obszar zniesionego Bezirk Limanowa wszedł wtedy prawie w całości w skład nowego powiatu limanowskiego oraz częściowo powiatu nowosądeckiego (Jadamwola, Stańkowa, Żbikowice)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 19 czerwca 1867 częściowo zmieniono granice powiatów nowosądeckiego i limanowskiegoVerordnung des Ministers des Innern vom 19 Juni 1867, betreffend mehrere Aenderungen der neuen administrativen Bezirks-Abgränzung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Tymbark w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu 1Limanowa (m)500838 limanowski2Sowliny z Sachurzyną1800703 limanowski3Stara Wieś41101311 limanowski4Lipowe600212 limanowski5Kisielówka410481 limanowski6Łososina Górna850 limanowski7Piekiełko750239 limanowski8Łukowica, Rostoka i Zawada35401323W tym: Łukowica – 584, Rostoka –591, i Zawada – 148. limanowski9Męcina i Kłodne41701660 limanowski10Młynne1600523 limanowski11Mordarka i Szarysz2300923 limanowski12Walowa Góra28098 limanowski13Mstów680284 limanowski14Nowe Rybie1500509 limanowski15Jaworzna1120465 limanowski16Kamionka Mała1810724 limanowski17Krosna1130478 limanowski18Pisarzowa25301041 limanowski19Strzeszyce i Wachendorf550252 limanowski20Zmiąca1800747 limanowski21Przyszowa32851172 limanowski22Rupniów1500540 limanowski23Siekierczyna2220565 limanowski24Słopnica Adelig33001251 limanowski25Słupia705255 limanowski26Stronie i Wolica1045481 limanowski27Jadamwola615181 nowosądecki19 czerwca 1867 włączona do powiatu limanowskiego.28Jastrzębia1050487 limanowski29Młynczyska1630599 limanowski30Owieczka380168 limanowski31Świdnik400144 limanowski32Zagórów i Wolica180141 limanowski33Szyk1240421 limanowski34Kobyłczyna1070377limanowski35Sechna1275487limanowski36Stańkowa i Wola Stańkowska1180519nowosądecki37Ujanowice400280limanowski38Żbikowice i Bykowice390299nowosądecki39Wysokie1230361limanowski40Jodłownik i Dąbrówka910W tym: Jodłownik – 790, i Dąbrówka – 120.316limanowski41Lasocice i Krasne1110484limanowski42Ryje i Kostrza1000269limanowski43Rzeki, Lipie i Sadek640266limanowski44Kanina650219limanowski45Bałażówka20077limanowski46Koszary750251limanowski Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Historia Limanowej Limanowa