Stefania Maria Laudyn-Chrzanowska z Borowskich (ur. 1862Liczne źródła podają, że urodziła się 2 stycznia 1872 w Rochaczowie, jednak 9 września 1884, kiedy wyszła za Kazimierza Edmunda Laudyna, miała według aktu ślubu 22 lata. , zm. 18 lutego 1942 w Zakopanem) – polska pisarka, publicystka, działaczka emigracyjna, członkini Narodowej Organizacji Kobiet w Zakopanem.
Życiorys Studiowała na Uniwersytecie w Moskwie. Działała tam społecznie przy rzymskokatolickim Kościele św. Piotra i Pawła. Założyła Związek Kobiet Polskich. W latach 1904-1910 publikowała w czasopiśmie „Ruś”. Należała też do Lwowskiego Związku Równouprawnienia Kobiet. Była członkinią Towarzystwa Dziennikarzy i Literatów oraz Macierzy Szkolnej.
W 1908 po śmierci swego męża wyjechała do Stanów Zjednoczonych, gdzie w 1910 objęła redakcję „Głosu Polek”, czasopisma wydawanego przy Związku Polek w Ameryce. Publikowała tam liczne artykuły dotyczące sytuacji społeczno-politycznej na ziemiach polskich. Poruszała tematy związane z opieką nad zaniedbanymi dziećmi i kobietami, które zostały porzucone podczas działań wojennych. W trakcie pobytu za oceanem przyjaźniła się ze Stefanią Chmielińską. Na emigracji przebywała do 1922.
Po powrocie do Polski zamieszkała w Zakopanem, gdzie publikowała w czasopismach: „Głos Zakopiański”, „Zakopane” i „Zakopiańska Lista Gości i Chwila Bieżąca”. Wraz z drugim mężem prowadziła zakopiański hotel „Bristol”. W latach 1924-1927 przebywała ponownie w Stanach Zjednoczonych, gdzie objęła redakcję nowojorskiego „Kuriera Narodowego”. W Zakopanem zainicjowała powstanie Ligi Słowiańskich Kobiet, która później przekształciła się w Zjednoczenie Kobiet Słowiańskich. W 1929 w Pradze, na kongresie organizacji, skupiającej reprezentantki Polski, Jugosławii, Bułgarii i Czechosłowacji, wybrano ją na wiceprezeskę. W okresie międzywojennym była zakopiańską działaczką Narodowej Organizacji Kobiet.
Zmarła 18 lutego 1942 w Zakopanem. Została pochowana na Nowym Cmentarzu w Zakopanem (kwatera N9-1-21).
Życie prywatne Była córką Franciszka Borowskiego, nauczyciela, i Marii z Łaskich. 9 września 1884 w Katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i Świętego Stanisława w Mohylewie wyszła za mąż za Kazimierza Edmunda Laudyna (1842-1908Tygodnik Illustrowany, nr 48 (28 listopada 1908), s. 977), uczestnika powstania styczniowego i sybiraka. Powtórnie wyszła za mąż za Adama Chrzanowskiego.
Książki Zmarnowane życie: dramat w 5-ciu aktach (1895) Bez słońca: dramat w 5 aktach (1903) Kwestja polska i inne: listy polityczne „Polki” drukowane w gazecie „Ruś” od 1(14) października 1904 r. po 10(24) listopada 1907 r. (1908) Obrazek z powstania styczniowego: (w jednej odsłonie) (1914) Sprawa światowa: Żydzi, Polska, ludzkość (1917) Sprawa światowa: Żydzi, Polska, ludzkość. T. 2 (1919) „Majowy cud”: obrazek na rocznicę 3 Maja w 2 odsłonach (1920) Ameryka i Polska wobec sprawy żydowskiej (1925) Wyzwólmy siebie i świat (1929) Prawo powszechności: dług jednostki (1933) Września: dramat w trzech aktach (b.d.)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Moskiewskiego Kategoria:Członkinie Narodowej Organizacji Kobiet Kategoria:Członkowie Polskiej Macierzy Szkolnej Kategoria:Działacze polonijni w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Ludzie związani z Chicago Kategoria:Ludzie związani z Zakopanem Kategoria:Pochowani na Nowym Cmentarzu w Zakopanem Kategoria:Polscy działacze emigracyjni Kategoria:Polscy pisarze Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Urodzeni w 1862 Kategoria:Zmarli w 1942