Cal – brytyjskiNie irlandzki jak to się zwykło podawać. Patrz: sekcja "Produkcja" dramat filmowy z 1984 roku w reżyserii Pata O'Connora. Adaptacja powieści Bernarda MacLaverty'ego z 1983 roku pod tym samym tytułem.
Fabuła Tytułowy "Cal" to młody Irlandczyk spod Belfastu, zaangażowany w działalność IRA. Pewnego dnia przez przypadek poznaje wdowę po policjancie, który został zabity przez bojowników IRA. Pomiędzy dwojgiem ludzi z czasem dochodzi do romansu. Ich związek zostaje brutalnie przerwany aresztowaniem "Cala" przez policję, który chociaż próbuje, nie jest w stanie zerwać z organizacją.
Obsada John Lynch – "Cal" Helen Mirren – Marcella Donal McCann – Shamie Ray McAnally – Cyril Dunlop John Kavanagh – Skeffington Stevan Rimkus – Crilly Catherine Gibson – pani Morton Louis Rolston – Dermot Ryan Tom Hickey – Preacher Gerard Mannix Flynn – Arty Seamus Forde – pan Morton Edward Byrne – Skeffington senior J. J. Murphy – człowiek w bibliotece Audrey Johnson – Luc Brian Munn – Robert Morton i in.
Produkcja Cal był drugim z kolei i pierwszym głośnym filmem Pata O'Connora – w późniejszych latach czołowego twórcy irlandzkiego kina – który przyniósł mu światowy rozgłos.
Film często klasyfikowany jest jako produkcja irlandzka lub brytyjsko-irlandzka, jednak pomimo poruszanej tematyki i postaci reżysera (Pat O'Connor), ze względu na postać producenta – Davida Puttnama i wytwórnie filmowe w których powstał, należy traktować go jako produkcję stricte brytyjską. Tak też podaje w Polsce Filmweb i Kronika Filmu pod red. Mariana Michalika.
Zdjęcia miały miejsce w Irlandii (Drogheda i Navan).
Obsadę aktorską w większości stanowili aktorzy z Irlandii Północnej. Niektórzy z nich odgrywając swoje role czerpali z osobistych doświadczeń, jak np. Catherine Gibson.
Odbiór Film spotkał się z dobrym przyjęciem zarówno ze strony krytyków jak i publicznościKronika...,. Chociaż w wypadku tej drugiej film okazał się być finansową klapą. Historyk filmu i krytyk Sam Manning, który obraz O'Connora uważał za jedną z najbardziej udanych irlandzkich produkcji niskobudżetowych, wyjaśnia tę sprzeczność masowym odwrotem widzów od kin do systemów VHS w połowie lat 80. Jak na standardy roku 1984 (który był najgorszym rokiem pod względem wizyt w kinach w historii brytyjskiej kinematografii) publiczność w kinach dopisała, jednak nie była ona w stanie zapewnić wystarczających wpływów ze sprzedaży biletów.
Światowa premiera filmu miała miejsce na MFF w Cannes w maju 1984 roku, gdzie obraz zyskał owacje na stojąco, a Helen Mirren otrzymała nagrodę dla najlepszej aktorki. Pisząc z Cannes, Nigel Andrews z Financial Times uznał, że „Cal jest najbardziej poruszającym i przekonującym portretem życia w Irlandii Północnej, jaki dało nam kino”.
W sierpniu tego samego roku film miał premierę w Stanach Zjednoczonych. Został bardzo dobrze przyjęty przez krytyków. Roger Ebert sceny miłosne w filmie uznał za "najpiękniejsze jakie widział"Strona autorska. Janet Maslin z The New York Times chwaląc w nim niemal wszystko, określiła Cala jako "piękny, żałobny film o Irlandii Północnej". Miesiąc później, we wrześniu 1984 Cal pokazano w Wielkiej Brytanii. Zyskał sobie bardzo pochlebne recenzje krytyków, chwalono zwłaszcza realizm romansu nastoletniego bohatera z dojrzałą pracodawczyniąSam Lynch tłumaczył to po latach swoim olbrzymim zażenowaniem. Kiedy film wszedł do brytyjskich kin Arthur Thirkell z Daily Mirror, stwierdził, że „zachowanie Helen Mirren i Johna Lyncha jako kochanków zasługuje na najwyższe pochwały i jest wiele do podziwiania w uczciwym filmie, który zagłębia się w serca zwykłych ludzi”. Efektem były dwie nominacje do nagrody BAFTA. O odbiorze filmu w Irlandii Północnej, jego producent David Puttnam powiedział, że jedną z rzeczy, z których zawsze był najbardziej dumny, było dobre przyjęcie filmu przez obie strony konfliktu. Zarówno brytyjskie jak i irlandzkie gazety zamieściły pozytywne recenzje o nim. "Ludzie czuli, że film był uczciwy”.
Po czterdziestu latach od premiery, w rankingu popularnego, filmowego serwisu internetowego Rotten Tomatoes, obraz posiada wysoką, 91-procentową, pozytywną ocenę „czerwonych pomidorów”
Nagrody RokNazwa/WydarzenieNagroda/KategoriaNominowanyRezultat1984MFF w Cannes Najlepsza aktorka pierwszoplanowa Helen Mirren Złota PalmaPat O'Connor1985BAFTANajbardziej obiecujący debiut aktorskiJohn LynchNajlepsza aktorka pierwszoplanowaHelen Mirren
Zobacz też Music by Mark Knopfler from the Film Cal
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Brytyjskie adaptacje filmowe Kategoria:Brytyjskie dramaty filmowe Kategoria:Brytyjskie filmy z 1984 roku Kategoria:Filmy kręcone w hrabstwie Louth Kategoria:Filmy kręcone w hrabstwie Meath Kategoria:Filmy o IRA Kategoria:Filmy w reżyserii Pata O’Connora Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Irlandii Północnej