Gustaw (Gamzaj) Abraham Wielikowski (ur. 25 września 1889 w Górkach, zm. 23 kwietnia 1943 w getcie warszawskim) – polski prawnik i działacz społeczny pochodzenia żydowskiego, członek warszawskiego Judenratu w latach 1941–1943, członek prezydium Żydowskiej Samopomocy Społecznej.
Życiorys W młodości był działaczem syjonistów socjalistycznych, następnie terytorialistą. Ukończył gimnazjum w Sankt Petersburgu, a następnie studia prawnicze w Monachium. W 1914 roku zdał egzaminy prawnicze w Kijowie, następnie zamieszkał w Warszawie, gdzie prowadził kancelarię przy ulicy Tadeusza Czackiego 6. Był znanym adwokatem, jego specjalizacją były sprawy kasacyjne przed Sądem Najwyższym. Pisał wiersze w języku jidysz, przeszedł na chrześcijaństwo.
W 1940 roku wszedł w skład siedmioosobowego prezydium nowo powołanej organizacji Żydowska Samopomoc Społeczna – Komisja Koordynacyjna, z której przeszedł następnie do Żydowskiej Samopomocy Społecznej, kierował Referatem, a później Wydziałem Nadzoru, który zajmował się ściganiem nadużyć i niedopełnień obowiązków działaczy ŻSS. Z ramienia ŻSS był również doradcą organizacji przy szefie dystryktu warszawskiego. Z powodu nieudolności Żydowskiego Komitetu Opiekuńczego w Warszawie Wielikowski przejął prowadzenie negocjacji dotyczących getta z władzami niemieckimi, w związku z czym utrzymywał kontakt, a następnie wypracował dobrą relację z Heinzem Auerswaldem. W maju 1941 roku Auerswald powierzył mu przeprowadzenie w getcie tzw. centralnej akcji dożywiania. Planował oderwanie od Żydowskiego Towarzystwa Opieki Społecznej Sektora Społecznego i komitetów domowych, co spotkało się z negatywną reakcją ze strony działaczy tych organizacji. Według wspomnień Emanuela Ringelbluma Wielikowski wykazywał się czołobitnością wobec Adama Czerniakowa, czym Ringelblum miał się brzydzić. 18 maja 1942 roku objął funkcję przewodniczącego Żydowskiego Komitetu Opiekuńczego i pełnił ją do stycznia 1943 roku, mimo wcześniejszego rozwiązania Żydowskiej Samopomocy Społecznej.
W 1941 roku, po śmierci Henryka Grasberga wszedł w skład warszawskiego Judenratu, przewodził w nim Wydziałowi Opieki Społecznej oraz Wydziałowi Akcji Doraźnych, od lipca 1942 roku, pełnił funkcję wiceprezesa. W skład Judenratu wszedł być może na skutek nacisków Heinza Auerswalda. Na początku wielkiej akcji likwidacyjnej pozwolił na wystawienie legitymacji ŻKOM licznym pracownikom honorowym, co na kilkanaście dni chroniło przed wywózką do obozu zagłady w Treblince.
23 kwietnia 1943 roku został rozstrzelany wraz z innymi członkami Judenratu na Umschlagplatzu, jego rodzina została deportowana do obozu pracy w Poniatowej.
Przypisy
Kategoria:Adwokaci II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Judenratów Kategoria:Członkowie Żydowskiej Samopomocy Społecznej Kategoria:Konwertyci na chrześcijaństwo z judaizmu Kategoria:Ludzie urodzeni w Horkach Kategoria:Ludzie związani z Monachium Kategoria:Ludzie związani z Petersburgiem Kategoria:Mieszkańcy getta warszawskiego Kategoria:Ofiary zbrodni niemieckich w czasie powstania w getcie warszawskim 1943 Kategoria:Pisarze jidysz Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie Kategoria:Syjoniści Kategoria:Żydowscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Zmarli w 1943