Dom Zdrojowy w Iwoniczu-Zdroju – zabytkowy, częściowo klasycystyczny, drewniany budynek uzdrowiskowy zlokalizowany w centrum Iwonicza-Zdroju, przy placu Dietla i głównej alei parkowej, obok Bazaru. Do rejestru zabytków wpisany został 30 czerwca 1973 (numer A-730).
Historia i architektura lewo|mały|230x230px|Plac Dietla z Domem Zdrojowym i Bazarem (po prawej) Obiekt powstał jako Hotel Główny w latach 1859Grażyna Ruszczyk, Budowle służące zabawom przyjemnym a tem samem przy wodnej kuracji bardzo pożytecznym”, w: O drewnianych domach zdrojowych, teatrach i estradach w polskich uzdrowiskach w XIX i na początku XX wieku, w: Biuletyn Historii Sztuki, nr 82/4 (2020), s. 618–619–1861, z fundacji Michała Załuskiego, właściciela Iwonicza, który wyszedł naprzeciw żądaniom gości. W procesie projektowania mogli brać udział architekci z Krakowa: Jacek Matusiński oraz Tomasz Pryliński. Obiekt rozbudowano w 1887, kiedy to dostawiono werandę od frontu. Był używany na cele towarzyskie i mieszkaniowe (przed 1914 zamieszkiwał tu m.in. Antoni Gabryszewski, lekarz uzdrowiskowy), działała tu również ciesząca się popularnością wśród kuracjuszy kawiarnia Ruppenthala. Po 1925 doszło do przebudowy sali balowej (korespondent czasopisma Czas stwierdził, że była ona „wygodniejsza i ozdobniejsza aniżeli sala balowa w Hotelu Saskim w Krakowie”). Podczas okupacji niemieckiej budynek zajęli okupanci. Po wojnie mieściły się tu różne instytucje, m.in. zarząd uzdrowiska. Obecnie funkcjonuje sala widowiskowo-kinowa „Wczasowicz”.
Dom Zdrojowy to mocno dekorowana, oszalowana, drewniana, piętrowa, podpiwniczona budowla konstrukcji wieńcowej i słupowej (w przypadku werandy od południa), wzniesiona na planie zbliżonym do litery F, kryta dachami dwuspadowymi i trójspadowymi (nad ryzalitem północno-wschodnim). Arkady trójosiowej galerii werandy są dwułuczne, z wisiorami, wsparte na fazowanych słupach. Ozdobione są ażurowym ornamentem na kształt ośmiobocznych rozet. Krawędzie dachu budowli obiega ażurowy lambrekin.
Przypisy
Kategoria:Obiekty budowlane w Iwoniczu-Zdroju Kategoria:Architektura drewniana w Polsce Kategoria:Zabytki nieruchome w Iwoniczu-Zdroju