Thomas Daniel Wilson (ur. 1935 w Shincliffe) – brytyjski profesor informacji naukowej, którą zajmuje się od czasu uzyskanego w 1961 roku członkostwa w British Library Association. Jego badania skupiają się na zarządzaniu informacją i analizą zachowań użytkowników informacji Biografia

Thomas Daniel Wilson urodził się w 1935 roku w Shincliffe Station w hrabstwie Durham w Anglii. W 1951 roku został asystentem bibliotecznym w bibliotece hrabstwa Durham, gdzie pracował do czasu powołania do wojska w 1956 roku. Po odbyciu służby wojskowej w Royal Air Force (RAF), wrócił w 1959 roku do pracy w bibliotece i podjął studia bibliotekarskie w , zakończone egzaminem kwalifikacyjnym na stanowisko bibliotekarza, zdanym przed . Następnie, przez pewien czas pełnił funkcję kierownika biblioteki uczelnianej, po czym został zatrudniony na stanowisku bibliotekarza i specjalisty ds. informacji naukowej w Centrum Badań Jądrowych C.A. Parsona w Newcastle, gdzie zainteresował się wykorzystaniem nowych technologii w informacji naukowej.

W 1961 roku, po zdaniu egzaminu, został członkiem i rozpoczął karierę akademicką w College of Commerce, Newcastle-upon-Tyne, gdzie prowadził zajęcia z bibliotekarstwa. Równolegle podjął też studia na Uniwersytecie Londyńskim, gdzie uzyskał tytuł licencjata z ekonomii i socjologii. W 1971 roku otrzymał zaproszenie do prowadzenia zajęć z klasyfikacji na Uniwersytecie w Maryland (USA) jako visiting profesor. Po powrocie ze Stanów Uniwersytet w Sheffield zaproponował mu udział w projekcie badawczym, realizowanym na Studiach Podyplomowych Informacji Naukowej, w ramach rządowego programu Departamentu Edukacji i Nauki. W rezultacie, Uniwersytet ten stał się jego głównym miejscem prowadzenia badań oraz wykładów na tworzonych studiach magisterskich Informacji Naukowej. Tam też, w 1975 roku uzyskał tytuł doktora filozofiihttps://prabook.com/web/thomas_daniel.wilson/3363461. Następnie w latach 1982-1997 kierował Departamentem Studiów Informacji Naukowejhttps://www.sheffield.ac.uk/ijc/people/emeritus-honorary-and-visiting-staff/tom-wilson. W czasie pracy na Uniwersytecie w Sheffield uzyskiwał kolejne granty na prowadzenie badań, w których wykorzystywał metodę „strukturalnej obserwacji”.

Jednocześnie, w wyniku współpracy z British Council, zaczął bardziej angażować się w działalność międzynarodową, współpracując z pracownikami naukowymi z Turcji, Polski, Tunezji i Maroka. Rozpoczął też długą współpracę z Portugalią, którą wspierał w badaniach nad sytuacją zaniedbanych bibliotek publicznych, a następnie na Uniwersytecie w Porto pomagał rozwijać studia informacji naukowej. Kolejne w polu zainteresowań Wilsona były kraje skandynawskie, jak Finlandia, gdzie nawiązał owocne kontakty z . Jego najliczniejsze zagraniczne kontakty naukowe miały miejsce w kilku miastach w Szwecji, gdzie najdłuższe okazały się związki z Uniwersytetem w Borås, w którym został zatrudniony jako profesor w niepełnym wymiarze godzin, a obecnie jest emerytowanym profesorem tej uczelni, podobnie jak w swoim macierzystym Uniwersytecie w Sheffield.

Wśród innych zagranicznych kontaktów były wizyty akademickie i nauczanie na Uniwersytecie McGill w Montrealu, Uniwersytecie Curtin w Australii i Uniwersytecie Karoliny Północnej w Chapel Hill. W latach dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku ponownie nawiązał współpracę z Polską. Zaangażował się tu w tworzenie Międzynarodowego Centrum Zarządzania Informacją, na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu w formie studiów podyplomowych, w celu wspierania bibliotek zmagających się z implementacją zintegrowanych systemów komputerowych. W latach 1997–2001 pełnił funkcję dyrektora naukowego tego Centrumhttp://www.icimss.edu.pl/2001/. Przygotowany w międzynarodowym zespole program studiów magisterskich, po zmianie władz rektorskich nie został jednak wdrożony, natomiast Międzynarodowe Centrum Zarządzania Informacją przekształciło się w Stowarzyszenie, którego członkami została większość instruktorów i część absolwentów Studiów Podyplomowych. Tom Wilson wszedł do pierwszego Zarządu Stowarzyszenia, które pozyskując projekty Komisji Europejskiej oraz dotacje z Ambasady USA i Fundacji Mellona, realizowało projekty związane z tworzeniem bibliotek cyfrowychhttp://www.icimss.edu.pl/ICIMSS/index.php?id=0202.

Życie prywatne

Urodził się 18 stycznia 1935 roku w Shincliffe Station, gdzie w należącym do linii kolejowych budynku mieszkali jego rodzice Martha z domu Walton i Cecil Baden Wilson. Ojciec odpowiedzialny był za codzienne sprawdzanie i konserwację torów kolejowych na trasie 12 mil. Zgromadził też dużą bibliotekę domową, która wpłynęła na zainteresowania Toma. Początkowo uczęszczał do szkoły w sąsiedniej wiosce górniczej, a następnie kontynuował naukę w Johnston Grammar School in Durham, gdzie grał też na skrzypcach w młodzieżowej orkiestrze Durham County Youth Orchestrahttps://portal.amelica.org/ameli/journal/265/2654154003/html/.

Śmierć ojca w 1953 roku, wpłynęła na szybsze usamodzielnienie się. W 1960 roku wziął ślub z Nyra Tullyhttps://prabook.com/web/thomas_daniel.wilson/3363461, która interesowała się zagadnieniem warunków mieszkaniowych klas średnich w dziewiętnastym wieku, uzyskując tytuł doktora filozofii na podstawie pracy „The development of middle-class housing in Western Sheffield during the 19th Century”. Jednym z hobby Toma są popularna w Wielkiej Brytanii obserwacja ptaków oraz fotografowanie.

Zainteresowania naukowe

Prof. Wilson jest twórcą terminu "zachowania informacyjne", oznaczającego wszystkie czynności związane z poszukiwaniem, zdobywaniem, wykorzystywaniem i udostępnianiem informacji. W swojej działalności naukowej skupia się on głównie na analizowaniu sposobów gromadzenia i przekazywania informacji.

Projekt INISS Najbardziej znanym badaniem profesora Wilsona nad zachowaniami związanymi z wyszukiwaniem informacji był projekt INISShttps://informationr.net/tdw/publ/INISS/, realizowany w latach 1980–1985. Celem projektu było zwiększenie efektywności pracowników służb socjalnych w zakresie zarządzania informacją. Zespół badawczy Wilsona ustalił, że w środowisku służb socjalnych większość informacji (60%) przekazywano ustnie, a kolejne 10% stanowiły notatki z komunikacji ustnej. W celu poprawy sytuacji zalecił utworzenie centralnej biblioteki dla serwisów informacyjnych służb socjalnych, a także przeszkolenie personelu w zakresie umiejętności korzystania ze źródeł informacji oraz poprawę komunikacji w biurach służb socjalnych w zakresie potrzeb informacyjnych.

Niepewność w wyszukiwaniu informacji

W 1999 roku, na zlecenie British Library Research and Innovation Centre, profesor Wilson prowadził badania nad zachowaniem użytkowników podczas poszukiwania informacji. Wyniki z badań zostały opisane w artykule „Niepewność w poszukiwaniu informacji”https://informationr.net/tdw/publ/unis/, w którym wykazał, że proces ten składa się z czterech etapów: ustalenie problemu, definicja problemu, rozwiązanie problemu i komunikat o rozwiązaniu problemu. Na każdym etapie tego procesu należy zebrać jak najwięcej informacji, aby rozwiązać niepewność tego etapu. Badania wykazały również, że zapewnienie osobom poszukującym informacji wzorca, który mogą naśladować (takiego jak czteroetapowy wzorzec rozwiązywania niepewności), zwiększało dokładność i objętość uzyskiwanych przez nich informacji.

Zarządzanie informacją

Przez całą swoją karierę naukową profesor Wilson był również aktywny w dziedzinie zarządzania informacją. Był on założycielem i pierwszym redaktorem International Journal of Information Management. Jego badania w tej dziedzinie obejmowały wczesne studia nad wykorzystaniem sieci World Wide Web w biznesiehttps://informationr.net/ir/1-2/paper6.htmlhttps://informationr.net/ir/3-4/paper46.htmlhttps://informationr.net/ir/4-4/paper63.html, wpływu systemów informacyjnych na efektywność biznesowąhttps://informationr.net/ir/1-2/paper5.html oraz zastosowania mobilnych systemów informacyjnych w policjihttps://informationr.net/ir/13-4/paper378.html.

Model zachowań informacyjnych Model Wilsona dotyczący zachowań związanych z wyszukiwaniem informacji zrodził się z potrzeby badania potrzeb informacyjnych użytkowników, które wcześniej rzadko brano pod uwagę. Pierwszy model Wilsona pochodzi z czasu rocznego pobytu na University of Maryland w 1971 r., w którym podjął próbę badania potrzeb użytkowników.

Model z 1981 roku

W opublikowanym w 1981 r. pierwszym modelu Wilson przedstawił czynniki prowadzące do poszukiwania informacji oraz bariery hamujące te działaniaWilson, T. D. (2005). "Evolution in information behaviour modeling: Wilson's model". W: K. Fisher; S. Erdelez; L. McKechnie (red). Theories of information behavior. Medford, New Jersey: „Information Today”. s. 31–39.. Poszukujący informacji oczekuje od biblioteki oraz technologii informacyjnych zaspokojenia tych potrzeb. Może też korzystać z prywatnych kanałów jak rodzina, przyjaciele i współpracownicy. Informacje z tych wszystkich źródeł są następnie oceniane w celu ustalenia, czy zaspokajają potrzeby jednostkiWilson, T. D. (1981). "On User Studies and Information Needs". Journal of Documentation. 37 (1): s. 3–15.. Ten pierwszy model opierał się na zrozumieniu ludzkich zachowań związanych z poszukiwaniem informacji, traktowanych jako trzy powiązane ze sobą struktury: użytkownika, systemu informacyjnego i zasobu informacyjnego.

Model z 1994 roku

W 1994 roku Wilson zdefiniował na nowo swój model, uwzględniając niektóre elementy innych modeli, zaproponowanych przez takich badaczy, jak David Ellis i Carol Kuhlthau, a także kładąc nacisk na potrzeby afektywne, poznawcze i fizjologiczne w momencie podejmowania decyzjiWilson, T. D. (2005). "Evolution in information behaviour modeling: Wilson's model". W: K. Fisher; S. Erdelez; L. McKechnie (red). Theories of information behavior. Medford, New Jersey: „Information Today”. s. 31–39.. W tym modelu zaznaczono, że potrzeba informacji nie jest potrzebą samą w sobie, ale wynika z wcześniejszej potrzeby psychologicznej. Potrzeby te są generowane przez wzajemne oddziaływanie osobistych nawyków oraz czynników politycznych, ekonomicznych i technologicznych w środowisku jednostki. Czynniki, które napędzają potrzeby, mogą również utrudniać jednostce poszukiwanie informacji.

Rewizja modelu w 1997 roku W 1997 r. Wilson zaproponował trzeci, ogólny model, który opierał się na dwóch poprzednich. Model ten zawierał kilka nowych elementów, które pomogły zademonstrować etapy doświadczane przez „osobę w kontekście” lub użytkownika podczas wyszukiwania informacji. Obejmowały one etap pośredni między potwierdzeniem potrzeby a rozpoczęciem działaniaWilson, T. D. (1997). "Information behaviour: an interdisciplinary perspective". Information Processing and Management. 33 (4): 551–572.i, ponowne zdefiniowanie barier, które zaproponował w swoim drugim modelu jako „zmienne interwencyjne”Wilson, T. D. (1 August 1999). "Models in information behaviour research". Journal of Documentation. 55 (3): 249–270, aby pokazać, że czynniki mogą być wspierające lub zapobiegawczeop. cit., pętlę sprzężenia zwrotnego i etap „mechanizmu aktywującego”Wilson, T. D. (1997). "Information behaviour: an interdisciplinary perspective". Information Processing and Management. 33 (4): 551–572..

Model zagnieżdżony