Szczeliniak obrzeżony (Nalassus convexus) – gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych i podrodziny Tenebrioninae. Zamieszkuje Europę. Żyje w górach.

Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1837 roku przez Antonia Comolliego pod nazwą Helops convexus.

Morfologia Chrząszcz o krótko-owalnym, mocno sklepionym ciele długości od 9 do 11 mm. Ubarwienie ma czerwonawobrązowe do brązowoczarnego z żółtymi do brunatnożółtych końcowymi członami głaszczków szczękowych, rudymi odnóżami i rozjaśnionymi czułkami, czasem z pokrywami w całości lub tylko w częściach przyszwowych jaśniejszymi od przedplecza.

Głowa jest gęsto i regularnie punktowana oraz drobno mikroziarenkowana. Duże, poprzeczne oczy są na przedzie lekko wykrojone. Człony w środkowym odcinku czułków są wyraźnie węższe niż trzy ostatnie. Owłosienie na czułkach jest wyłącznie przylegające.

Przedplecze jest bardzo szerokie, o bokach grubo, wałkowato obrzeżonych, w części tylnej równoległych, w części przedniej silnie zbieżnych, a krawędzi tylnej niemal tak szerokiej jak nasada pokryw, obrzeżonej grubą listewką i czasem po bokach płytko wyciętej. Punktowanie przedplecza na środku jest rzadsze niż na głowie i na bokach, przy bocznej listewce silnie zagęszczone i nieco powiększone. Na powierzchni przedplecza zwykle występują dwa płytkie wciski przy tylnym brzegu, a czasem też podłużna wgłębiona linia środkowa. Tarczka jest krótka i szeroka. Pokrywy są zaokrąglone, najszersze mniej więcej pośrodku, o bocznych brzegach szeroko rozpłaszczonych i u barków wyciągniętych w duże i niemal proste kąty barkowe. Rzędy przy szwie zwykle zarysowane są słabiej niż te na bokach. Międzyrzędy są zwykle płaskie, czasem u wierzchołka pokryw nieco sklepione, punktowane płytko, choć wyraźnie, czasem w tyle punktowane głębiej. U obu płci wszystkie stopy są walcowate; brak wyraźnie rozszerzonych członów w stopach przedniej i środkowej pary samca.

Ekologia i występowanie thumb|180px|Imago na gałązce Owad górski, głównie leśny, acz sięgający po strefę alpejską. Bytuje pod odstającą korą drzew, w ściółce i pod kamieniami. Aktywne postacie dorosłe obserwuje się od wiosny do jesieni. Nocami żerują na porostach. Nie są zdolne do lotu.

Gatunek palearktyczny, europejski, znany z Niemiec (tylko z Bawarii), Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii, Włoch i Węgier. XIX-wieczne doniesienie o jego odnalezieniu na Nizinie Mazowieckiej uważane jest za błędne i owad ten nie jest zaliczany do fauny polskiej.

Przypisy

Kategoria:Tenebrioninae Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1837 roku