Sematuridae – rodzina owadów z rzędu motyli i infrarzędu różnoskrzydłych. Obejmuje około 40 opisanych gatunków. Występują w Ameryce i Afryce Południowej, głównie w krainie neotropikalnej.
Morfologia Owad dorosły Motyle średnich i dużych rozmiarów, osiągające do 80 mm rozpiętości skrzydeł, przypominające zewnętrznie przedstawicieli uraniowatych.
Głowa ma dobrze wykształcone chetosemy zaopatrzone w długie, zwisające nad oczami szczecinki. Same oczy często mają szczecinki między fasetkami. U podrodziny nominatywnej występują przyoczka, u Apoprogoninae takowych brak. Czułki odznaczają się krótką nóżką, nabrzmiałym trzonkiem, wydłużonym pierwszym członem biczyka oraz, z wyjątkiem kilku gatunków, wyraźnie grubiejącym odcinkiem odsiebnym, zwężającym się u szczytu. U samic niektórych gatunków występuje podwójne grzebykowanie czułków. Przy wardze górnej znajdują się dość silnie zbudowane pilifery. Na długiej ssawce nie wyrastają łuski. Głaszczki szczękowe są zdrobniałe. Dobrze rozwinięte, ku górze skierowane głaszczki wargowe mają trzeci człon rurkowaty i porośnięty gładkimi łuskami.
Skrzydła są szerokie. Użyłkowanie przedniej pary cechuje się wolną żyłką radialną, wspólnym trzonem dla czterech gałęzi sektora radialnego, drugą gałęzią żyłki medialnej biorącą początek w połowie dystansu między gałęzią pierwszą i trzecią lub bliżej pierwszej oraz linią zgięcia występującą zamiast żyłki kubitalnej tylnej. Użyłkowanie skrzydła tylnego cechuje się małą i wygraniczoną przez górną krawędź komórki dyskalnej komórką bazalną, rozdętą nasadą żyłki subkostalnej, drugą gałęzią żyłki medialnej biorącą początek w połowie dystansu między gałęzią pierwszą i trzecią lub bliżej pierwszej oraz brakiem rurkowatej żyłki kubitalnej tylnej. Długość wędzidełka bywa rozmaita i u niektórych samców jest ono buławkowate. Samce z rodzaju Mania pozbawione są retynakulum na żyłce subkostalnej. Skrzydła tylne często wyposażone są w ogony.
Odnóża mają golenie porośnięte gładkimi łuskami, czasem zaopatrzone w kolce, a stopy wyposażone w kolce na spodzie, dobrze wykształcone przylgi (pulwinusy) i arolia oraz niezmodyfikowane pazurki. Epifizy występują zawsze. Przednie golenie pozbawione są ostróg, środkowe mają dwie ich pary, a tylne cztery.
W przeciwieństwie do należących do tej samej nadrodziny miernikowcowatych i uraniowatych odwłok pozbawiony jest narządów bębenkowych. Grzbietowa strona pierwszego segmentu odwłokowego ma środkowy skleryt grzbietowy wyraźnie zwężony, a skleryty boczne bardzo szerokie i przylegające do rozrośniętych wypustek przednio-bocznych drugiego tergitu. Torebka kopulacyjna ma ujście (ostium) umieszczone na przedzie brzusznej strony ósmego segmentu i często dysponuje dobrze wyodrębnionym wyrostkiem (). Genitalia samca typowo mają rejon winkulum pobliski jukście opatrzony drobnymi kolcami lub drobnymi plamkami. Edeagus częstokroć ma wykształcone coecum penis. Częste jest również zlokalizowanie kilku sensilli trychoidalnych na rurkowatych wyrostkach walwy.
Stadia niedorosłe Jaja są dość wysokie, umieszczane pionowo. Ich chorion rzeźbią liczne, promieniście rozchodzące się, pionowe żeberka oraz delikatniejsze żeberka poprzeczne.
Gąsienice mają pięć par posuwek zaopatrzonych w rozmieszczone w mniej więcej trzech szeregach pazurki. Głowa przynajmniej u ostatniego stadium jest hipognatyczna.
Poczwarki cechują się wykształconym szwem epikranialnym, długimi czułkami oraz długą ssawką, sięgającą doogonowo poza wierzchołki przednich skrzydeł i na wierzchołku przybierającą formę wolnego, prostego wyrostka. Głaszczki szczękowe i większa część głaszczków wargowych są zakryte. Krawędź skrzydła tylnego wystaje spod tylnej krawędzi skrzydła przedniego. Piąty i szósty segment odwłoka są ruchome.
Ekologia i występowanie thumb|Coronidia leachi w środowisku naturalnym thumb|Samica Mania lunus Owady dorosłe w większości przypadków prowadzą nocny tryb życia. Przepoczwarczenie ma miejsce w ściółce, w luźnym oprzędzie.
Rodzina o reliktowym, dysjunktywnym zasięgu. Apoprogoninae ograniczone są występowaniem do Afryki Południowej. Podrodzina nominatywna zamieszkuje krainę neotropikalną z jednym gatunkiem sięgającym na północ do Arizony.
Taksonomia i ewolucja Do rodziny zalicza się około 40 opisanych gatunków, sklasyfikowanych w sześciu rodzajach i dwóch podrodzinach:
Apoprogoninae Hampson, 1918 Apoprogones Hampson, 1903 Sematurinae Guenée, 1858 Anurapteryx Hampson, 1918 Coronidia Westwood, 1879 Homidiana Strand, 1914 Lonchotura Hampson, 1918 Mania Hübner, 1823
Wyniki molekularnych analiz filogentycznych najczęściej wskazują na zajmowanie przez Sematuridae pozycji siostrzanej względem kladu obejmującego Epicopeiidae i Pseudobistonidae.
Przypisy
Kategoria:Sematuridae