Międzynarodowy Salon Lotniczo-Kosmiczny MAKS (ros. Международный авиационно-космический салон «МАКС») – cykliczna impreza rosyjskiego przemysłu lotniczego i kosmicznego organizowana w Żukowskim pod Moskwą, na lotnisku Instytutu Badań Lotniczych im. M.M. Gromowa. Salon pełni funkcję przeglądu najnowszych konstrukcji oraz platformy kontaktów biznesowych rosyjskiego sektora lotniczo-kosmicznego z partnerami zagranicznymi.

Historia Po rozpadzie Związku Radzieckiego w 1991 r. rosyjski przemysł lotniczo-kosmiczny poszukiwał nowych form promocji na rynkach światowych. W 1992 r. w Żukowskim odbyło się wydarzenie MosAeroShow-92, które miało charakter eksperymentalny i stało się pierwszą próbą prezentacji rosyjskich konstrukcji w formule zbliżonej do zachodnich salonów lotniczych. Sukces organizacyjny skłonił władze do powołania cyklicznego Międzynarodowego Salonu Lotniczo-Kosmicznego MAKS, od 1993 r. organizowanego co dwa lata.

Stałym elementem MAKS jest udział najwyższych władz państwowych. Prezydenci Federacji Rosyjskiej wielokrotnie otwierali salon i odwiedzali ekspozycje – m.in. w 2015 r. Władimir Putin brał udział w ceremonii otwarcia i przeglądzie programu lotów a w 2019 r. na inauguracji pojawił się wraz z prezydentem Turcji Recepem Tayyipem Erdoğanem.

O wystawie Salony lotnicze odbywają się w Żukowskim, na lotnisku centralnej bazy doświadczalnej Federacji Rosyjskiej – Instytutu Badań Lotniczych im. M.M. Gromowa. Po raz pierwszy wystawa odbyła się w 1993 r. i od tego czasu MAKS organizowany jest zazwyczaj co dwa lata i trwa sześć dni, z których ostatnie trzy są otwarte dla szerokiej publiczności. Istotne miejsce w programie MAKS zajmują konferencje naukowe i sympozja prowadzone pod auspicjami Państwowego Centrum Naukowego Rosji – CAGI.

Organizatorem wykonawczym salonu jest spółka akcyjna AO „Awiasałon” (ros. АО „Авиасалон”) (wcześniej działająca jako OAO „Авиасалон”), natomiast formalnymi organizatorami są Ministerstwo Przemysłu i Handlu Federacji Rosyjskiej oraz państwowa korporacja Rostiech. AO „Awiasałon” odpowiada za przygotowanie i obsługę techniczną wydarzenia.

W założeniu celem organizacji salonu jest prezentacja rosyjskich technologii oraz otwartości rynku wewnętrznego Federacji Rosyjskiej na wspólne projekty z partnerami zagranicznymi. Na rynku rosyjskim MAKS jest ważnym wydarzeniem branżowym, największą wystawą techniki lotniczej w Europie Wschodniej i jednym z największych wydarzeń publicznych organizowanych w Rosji. Podczas sześciu dni trwania odwiedza go około 500 tysięcy osób; rekord frekwencji padł podczas edycji MAKS-2001, którą zobaczyło ponad 660 tysięcy widzów.

MAKS charakteryzuje nie tylko program wystawienniczy, lecz także widowiskowość. W ramach pokazów lotniczych występowały tam rosyjskie zespoły akrobacyjne („Russkije Witiazi”, „Striży” i in.), a także zagraniczne („Patrouille de France”, „Frecce Tricolori” czy chińska grupa „Pierwszy Sierpnia” i in.).

Znaczenie Znaczenie MAKS wynika z połączenia funkcji pokazowej i targowej: podczas imprezy ogłaszane są premiery, a firmy zawierają kontrakty i prezentują ofertę eksportową; wydarzenie pozostaje jednym z kluczowych narzędzi promocji rosyjskiego przemysłu lotniczego i kosmicznego na rynkach państw trzecich.

W wymiarze lokalnym MAKS jest „wizytówką” Żukowskiego i obwodu moskiewskiego: generuje duży napływ odwiedzających, aktywizuje lokalne usługi i infrastrukturę oraz buduje markę regionu jako ośrodka badań i przemysłu lotniczego.

Edycje Rok Daty Wydarzenia i premiery Liczba wystawców Kontrakty / umowy Liczba odwiedzających 1992 (MosAeroShow) 11–16 sierpnia Pierwsze pokazy w Żukowskim, prezentacje MiG-29 i Su-27 ok. 200 firm brak danych brak danych 1993 31 sierpnia – 5 września Pierwsza edycja pod nazwą MAKS; udział delegacji zagranicznych ok. 250 firm pierwsze kontrakty eksportowe (szczegóły niepublikowane) brak danych 1995 22–27 sierpnia Pokazy zespołu Russkije Witiazi brak danych umowy na dostawy sprzętu wojskowego (kwoty niejawne) brak danych 1997 19–24 sierpnia Obecność prezydenta Borisa Jelcyna; prezentacja eksperymentalnego Su-37 brak danych brak danych brak danych 1999 17–22 sierpnia Akcent na awionikę i elektronikę; demonstracje MiG-29SMT brak danych brak danych brak danych 2001 14–19 sierpnia Premiera Tu-204-300 ok. 500 firm kontrakty cywilne i wojskowe, brak szczegółów brak danych 2003 19–24 sierpnia Prezentacja Su-30MKI; rozwój eksportu do Indii >500 firm kontrakty z Indiami (Su-30MKI) brak danych 2005 16–21 sierpnia Rozszerzenie programu o technologie kosmiczne >600 firm brak danych brak danych 2007 21–26 sierpnia Wysoka frekwencja; udział ekip akrobacyjnych >700 firm brak danych brak danych 2009 18–23 sierpnia Prezentacja w locie An-124 Rusłan; udział gości z 40 państw >700 firm kontrakty eksportowe (kwoty niepublikowane) brak danych 2011 16–21 sierpnia Premiera w locie prototypu T-50 (PAK FA) >800 firm kontrakty modernizacyjne ok. 440 000 2013 27 sierpnia – 1 września Edycja jubileuszowa; >850 firm z 40 państw 850 firm kontrakty szac. 12–15 mld USD ok. 340 000; rekordowy dzień: >150 000 w sobotę 2015 25–30 sierpnia Zmniejszona obecność Zachodu (sankcje); silna obecność Azji i Bliskiego Wschodu >700 firm kontrakty m.in. z Chinami i Indiami (kwoty niejawne) ok. 405 000 2017 18-23 lipca Prezentacja Su-35 i śmigłowca Mi-38 880 firm umowy eksportowe (szczegóły ograniczone) brak danych 2019 27 sierpnia – 1 września Pokazy Irkut MC-21, szeroka promocja eksportowa >800 firm >230 kontraktów o wartości ok. 15 mld USD >250 000 po 4 dniach; kulminacja w weekend 2021 20–25 lipca Premiera lekkiego myśliwca LTS Checkmate >800 firm kontrakty głównie wewnętrzne (kwoty niepublikowane) 63 110 po 4 dniach (limity covidowe) 2023 25–30 lipca (planowane) Edycja odwołana – – – 2024 lipiec (planowane) Brak edycji stacjonarnej; projekt „eMAKS” online – – – 2025 lipiec (planowane) Salon przełożony na kolejny rok – – –

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Cykliczne imprezy lotnicze Kategoria:Lotnictwo w Rosji