Katolicki Związek Polek (KZP) − religijna organizacja kobieca o profilu katolickim. Została utworzona w 1906, natomiast statut został zaakceptowany w maju 1907. Działała do wybuchu II wojny światowej.
Działalność thumb|Klasa Seminarium Nauczycielskiego Żeńskiego Katolickiego Związku Polek (ok. 1930) thumb|Afisz Katolickiego Związku Polek (1933) Organizacja została założona w 1906 pod nazwą „Katolicki Związek Kobiet Polskich”. Założycielkami były: Franciszka Chołoniewska, Teofila Certowicz, Aniela Chełmicka, Julia Kisielewska, Maria Łubieńska, Zofia Ośniałowska, Kazimiera Proczkówna, Maria Sierpińska, Antonina Wisłocka i Zofia Wesslowna.
Organizacja działała w kierunkach: religijnym, oświatowo-wychowawczym, społecznym i gospodarczym, charytatywnym i opieki nad żołnierzami.
W 1910 powstała pierwsza filia prowincjonalna organizacja w Łodzi. Następnie zaczęły powstawać filie w wielu różnych miastach. W 1915 organizacja przyjęła nazwę „Katolicki Związek Polek”. W tym samym roku na zjeździe w Krakowie nastąpiło porozumienie między różnymi organizacjami katolickimi, które przyjęły tę wspólną nazwę. Od 1915 zaczęły powstawać parafialne oddziały Związku. Pierwszy powstał przy parafii św. Krzyża w Warszawie i liczył 560 członkiń. W późniejszym okresie oddziały parafialne i filie prowincjonalne przeszły pod zwierzchnictwo Akcji Katolickiej. W trakcie I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej działaczki opiekowały się żołnierzami na frontach. Związek prowadził także szeroko zakrojoną działalność wśród robotników, prowadząc m.in. ogrody robotnicze i opiekę nad terminatorami. Dla młodych biednych chłopców zorganizowano Klub Sprzedawców Gazet. Związek organizował także pielgrzymki do miejsc świętych.
W latach 1907−1920 Związek organizował Wyższe Kursy Pedagogiczno-Naukowe dla Kobiet. W 1915 założono Prywatne Żeńskie Seminarium KZP, które działało do 1935. W 1934 KZP przejął Gimnazjum Żeńskie Anieli Hoene-Przesmyckiej. W 1920 założono Seminarium dla Wychowawczyń Przedszkoli. W tym samym roku rozpoczęto również prowadzenie kursów językowych. W 1933 otworzono szkołę powszechną w Woli Mystkowskiej, przy której działał też kurs gospodarczy, przedszkole i osiedle szkolne.
Od 1918 Związek należał do Unii Międzynarodowej Katolickich Związków Kobiecych.
Władze i członkinie
Przewodniczącymi Katolickiego Związku Polek były kolejno: Kazimiera Proczkówna (1906−1908), Cecylia Plater-Zyberk (1908−1910), Maria Łubieńska (1910−1917), Maria Czetwertyńska (1917−1928), Zofia Zamoyska (1928−1933), Elżbieta Mycielska (1933−1935), Izabella Karska (1935−1939Kurjer Warszawski, R.118, nr 358 (31 grudnia 1938) - wyd. wieczorne, s. 15.).
Doradcami duchowymi towarzystwa byli kolejno księża: Jerzy Matulewicz, Idzi Radziszewski, Kazimierz Bączkiewicz, Szczęśniak, Adam Wyrębowski.
W 1929 organizacja liczyła około 30 000 członkiń.
Przypisy
Bibliografia