Józef Siawciłło (ur. 21 czerwca 1897 r. w Kibartach, zm. po 1966 r.) – polski polityk i sędzia; pełnił funkcje sędziowskie w okręgach wileńskim i białostockim; aktywny także w działalności samorządów prawniczych i organizacjach społecznych. Jedna z najważniejszych postaci białostockich struktur Stronnictwa Demokratycznego, a w latach 1951–1957 ich przewodniczący.
Kariera prawnicza i społeczna Dane biograficzne Józefa Siawciłły pochodzą przede wszystkim ze źródeł urzędowych i prawniczych z lat 1925–1966. Nie sposób ustalić daty jego śmierci.
Okres międzywojenny Ukończył rosyjskie gimnazjum ogólnokształcące w Wilnie. W latach 1919–1923 studiował prawo na Wydziale Prawa i Nauk Społecznych Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie.
Działalność prawnicza W źródłach z 1925 roku figuruje jako starszy kancelista Sądu Okręgowego w Wilnie. W latach 1926–1930 Siawciłło pełnił obowiązki sędziego pokoju i sędziego śledczego w okręgu wileńskim – m.in. jako sędzia pokoju w Duksztach, Turmoncie i w Brasławiu (powołanie z dnia 5 czerwca 1928). W 1927 roku zgłosił się do Rady Adwokackiej w Wilnie w celu podjęcia aplikacji adwokackiej, jednak w 1928 roku na własne życzenie został skreślony z listy Wileńskiej Izby Adwokatów.
W Kalendarzu Sądowym z końca lat 20. i początku lat 30. widoczny jest jego awans – od końca lat 20. i w kolejnych latach figuruje jako sędzia Sądu Okręgowego w Wilnie (od 6 maja 1930 r. do 1934 r.).
Siawciłło był związany z Polskim Związkiem Prawników Kresowców.
W 1939 został wiceprezesem Sądu Okręgowego w Pińsku, pozostając jednocześnie zarejestrowany jako sędzia Sądu Okręgowego w Wilnie.
Działalność społeczna Był aktywny poza samą judykatywą – w latach 1936–1939 był członkiem komitetu wydawniczego Wileńskiego Przeglądu PrawniczegoInformacja o tym widnieje na końcu każdego numeru tej gazety z tamtych lat. oraz prezesem związku wojewódzkiego opieki nad psychicznie chorymi. W międzywojennym Wilnie był także widoczny w lokalnych inicjatywach kulturalno-charytatywnych.
Okres II wojny światowej W 1943 r. figurował na liście dopuszczonych polskich adwokatów w Okręgu Warszawskim w Generalnym Gubernatorstwie (pod adresem ul. Smulikowskiego 13).
Okres powojenny i działalność w Białymstoku Po II wojnie światowej Siawciłło był związany zawodowo z sądownictwem w Białymstoku. Archiwalia z 1945 roku wskazują go jako wiceprezesa Sądu Okręgowego w Białymstoku; źródła z końca lat 40. i początku 50. potwierdzają, że pełnił funkcje Przewodniczącego Wydziału Cywilnego oraz był zaangażowany w działalność organizacyjną sądów na szczeblu apelacyjnym (m.in. od 1949 r. jako przewodniczący Komisji Popularyzacji Prawa przy Sądzie Apelacyjnym w Białymstoku, a w 1950 r. jako zastępca prezesa Sądu Apelacyjnego w Białymstoku).
W późniejszych latach brał udział w krajowych przedsięwzięciach prawniczych – np. w Komisji Statutowej III Zjazdu Prawników Polskich (1950), w pracach oraz seminariach organizowanych przez izbę adwokacką (wybór do komisji rewizyjnej zjazdu adwokatury w 1959 r.; wykładowca na naradzie Białostockiej Izby Adwokackiej w 1966 r.).
Działalność w Stronnictwie Demokratycznym 5 grudnia 1947 r. Józef Siawciłło został przyjęty do Stronnictwa Demokratycznego i do 1962 r. był członkiem jej Komitetu Wojewódzkiego. W tym okresie pełnił w tej partii różne funkcje:
w okresie 1948-1959 pełnił funkcję członka Wojewódzkiego Sądu Partyjnego, w 1949 r. został członkiem Centralnego Sądu Partyjnego SD, w 1949 r. był odpowiedzialny za pracę w komisji ds. pracowników sądowych i prokuratorskich, od 1949 do 1951 był zastępcą przewodniczącego Miejskiego Komitetu Stronnictwa Demokratycznego i jednocześnie członkiem Wojewódzkiego Komitetu, w latach 1951–1957 pełnił funkcję Przewodniczącego Wojewódzkiego Komitetu Stronnictwa Demokratycznego, w okresie 1957-1962 był członkiem Prezydium Wojewódzkiego Komitetu i członkiem Centralnego Komitetu.
Poza aktywnością w SD był aktywnym działaczem Frontu Narodowego, następnie Frontu Jedności Narodu oraz komitetów blokowych.
Życie prywatne Józef Siawciłło był synem Aleksandra i Tekli. Miał dwóch braci: Wacława (adwokata i działacza społecznego) oraz Jarosława (podporucznika Wojska Polskiego, który zginął w czasie wojny polsko-bolszewickiej podczas pełnienia obowiązków lekarskich w Mołodecznie). Miał też dwie siostry: Anne i Bronisławę, po mężu Żewniak.
W 1942 r. wytoczył on sprawę rozwodową przeciwko Zofii Szwabowicz-Siawciłło, ze względu na faktyczne ustanie małżeństwa. Wówczas wiele łączyło go z Ireną Afanasjew i 13 lutego 1943 r. wziął z nią ślub. Stał się on wówczas opiekunem popularnego później poety Jerzego Afanasjewa, który po wojnie wraz z nim i matką zamieszkał najpierw w Warszawie, a następnie w Białymstoku. Po tragicznej śmierci matki Jerzego w czasie powstania warszawskiego (19 sierpnia 1944 r.) Józef, zgodnie z ostatnią wolą Ireny wyrażoną w testamencie, stał się jego głównym opiekunem. W latach 1945–1946 Siawciłło reprezentował go jako małoletniego w sprawie repatriacyjnej przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym.
Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (po raz drugi) – postanowienie z 20 lipca 1948 r. (na wniosek Ministra Sprawiedliwości). Medal 10-lecia Polski Ludowej – wpisany na listę odznaczonych w obwieszczeniu z 11 XI 1955 r. (uchwała Rady Państwa z 12 I 1955 r., na wniosek Centralnego Komitetu Stronnictwa Demokratycznego).
Przypisy
Kategoria:Członkowie Frontu Jedności Narodu Kategoria:Ludzie związani z Białymstokiem Kategoria:Ludzie związani z Wilnem (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Polacy wysiedleni z Kresów Wschodnich w latach 1944–1946 Kategoria:Politycy Stronnictwa Demokratycznego Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy politycy Kategoria:Polscy sędziowie Kategoria:Urodzeni w 1897