Klasztor Lehnin (niem. Kloster Lehnin) – dawny klasztor cystersów znajdujący się w niemieckiej gminie Kloster Lehnin.

Historia 4 kwietnia 1180 margrabia Otton I brandenburski zwrócił się do z prośbą o założenie nowego klasztoru. 5 kwietnia 1183 zakonnicy z Sittichenbach przenieśli się do Lehnina. W 1192 placówka została formalnie zatwierdzona przez kapitułę generalną zakonu w Citeaux. Klasztor został miejscem pochówku członków dynastii askańskiej. Pod koniec XII wieku rozpoczęto budowę kościoła klasztornego. Około 1220 roku ukończono prace we wschodniej części kościoła, którą udostępniono do celów liturgicznych. W 1234 zakonnicy z Lehnina założyli klasztor w Paradyżu, a w 1257 – klasztoru Mariensee, który w 1273 przeniesiono do miejscowości Chorin. Kompleks ukończono około 1260 roku, a 4 czerwca 1262 konsekrowano ukończoną świątynię. W 1299 mnisi założyli trzeci klaszor – .

Po śmierci Waldemara Wielkiego w 1319 roku i wymarciu brandenburskiej linii dynastii askańskiej opactwo straciło najważniejsze źródło dochodów. Do połowy XIV wieku placówka była plądrowana podczas walk rodów Quitzowów i Rochowów. W połowie XV wieku klasztor został miejscem pochówku członków dynastii Hohenzollernów. Około 1450 roku klasztor, będący u szczytu swojej potęgi, administrował 64 wsiami. W 1536, po wstąpieniu na tron Joachima II Hektora, szczątki trzech pochowanych tu monarchów przeniesiono do berlińskiej kolegiaty, a w 1539 w Brandenburgii wprowadzono luteranizm. Po śmierci opata w 1542 roku zakazano wyboru jego następcy, argumentując to zbyt małą liczbą zakonników. W 1543 klasztor opuściło ostatnich piętnastu braci, a placówkę oficjalnie zsekularyzowano.

Kompleks został zdewastowany podczas wojny trzynastoletniej. W połowie XVII wieku Fryderyk Wilhelm I zwany Wielkim Elektorem przekształcił zachodnie skrzydło klasztorne w dworek myśliwski i w tym celu przebudował je. Po wstąpieniu na tron elektorski króla Prus Fryderyka Wilhelma I Hohenzollerna rezydencja popadła w ruinę, podobnie jak reszta zabudowań klasztornych. W 1811 kompleks przeszedł w ręce prywatne. Kościół klasztorny był częściowo rozebrany, jedynie wschodnia część wykorzystywana była do celów sakralnych.

W 1859 roku rozpoczęto badania nad ruinami kościoła. Jesienią 1863 odwiedził je pisarz Theodor Fontane, który szczegółowo opisał dawną świątynię w powieści Wanderungen durch die Mark Brandenburg. W 1871 rozpoczęto prace budowlane, a 24 czerwca 1877 konsekrowano odbudowaną świątynię. 8 lipca 1911 władze Marchii Brandenburskiej nabyły z rąk prywatnych zabudowania klasztorne i utworzyły w nim Luise-Henrietten-Stift – dom dla sióstr diakonis, nazwany imieniem żony Wielkiego Elektora. W 2005 roku założono tu Muzeum Klasztoru Cystersów Lehnin.

Kościół klasztorny Najważniejszym budynkiem kompleksu jest ceglany kościół klasztorny. Jest on wykorzystywany jako miejsce wspólnych nabożeństw dla diakonis z Luise-Henrietten-Stift oraz wiernych lokalnej parafii St. Marien Klosterkirchengemeinde Lehnin. Ma formę trójnawowej bazyliki filarowej, z transeptem i sygnaturką wznoszącą się nad skrzyżowaniem naw. Wschodnia część kościoła jest romańska, a zachodnia – wczesnogotycka. Absydę doświetlają dwa rzędy okien, zdobią ją również fryzy arkadkowe. Do obu stron absydy dostawione są kaplice boczne na planie kwadratu. Okna clerestorium zgrupowane są po dwa. Nawę główną przykrywa sklepienie krzyżowo-żebrowe. Na jednej z arkad korpusu nawowego widoczne są pozostałości gotyckiego fresku. Ołtarz główny pochodzi z katedry Świętych Piotra i Pawła w Brandenburgu an der Havel, w 1948 wypożyczono go do Lehnina. Romański krucyfiks triumfalny zawieszono tu w XIX wieku.

Galeria

Przypisy

Klasztor Kategoria:Klasztory cysterskie w Niemczech Kategoria:Obiekty sakralne w Brandenburgii Kategoria:Architektura romańska w Niemczech Kategoria:Architektura gotyku w Niemczech