Agabus (Agabus) – podrodzaj wodnych chrząszczy z rodziny pływakowatych i podrodziny Agabinae. Obejmuje 31 opisanych gatunków.
Morfologia Głowa ma wzdłuż przedniej krawędzi nadustka bruzdowate zagłębienie pozbawione szerokiej przerwy pośrodkowej. U samców czułki są maczugowate. Przedplecze często, w przeciwieństwie do podrodzaju Gaurodytes, ma nieprzerwane obrzeżenie przedniej krawędzi. Pokrywy cechują się podgięciami zaopatrzonymi w szereg delikatnych szczecinek, wąskimi w tylnej połowie. Przedpiersie ma wyrostek międzybiodrowy o obrzeżeniu bocznym za przednimi biodrami nierozdętym. Rozstaw bioder środkowej pary jest mniejszy niż u kryniczków. Boczne części zapiersia (skrzydełka) są wąskie. Tylne odnóża mają w tylno-zewnętrznych kątach ud w pełni rozwiniętą, liniowatą grupę szczecinek. Genitalia samca charakteryzują się paskowatymi paramerami oraz brakiem brzusznego kolca przynasadowego na środkowym płacie edeagusa (prąciu).
Larwy cechują się odnóżami zaopatrzonymi we wtórne włoski pływne.
Rozprzestrzenienie Przedstawiciele podrodzaju występują w trzech krainach zoogeograficznych: palearktycznej, nearktycznej i neotropikalnej. W Palearktyce stwierdzono 16 gatunków. Z Polski wykazano trzy z nich: A. labiatus, A. uliginosus oraz A. undulatus.
Taksonomia Rodzaj Agabus wprowadzony został w 1817 roku Williama Elforda Leacha. Gatunkiem typowym został Dytiscus serricornis. Nominatywny podrodzaj owego rodzaju zdefiniowany został we współczesnym sensie w 2000 roku przez Andersa Nilssona oraz Davida J. Larsona i innych. Nilsson zsynonimizował z omawianym taksonem podrodzaje Neonecticus i Neonecticus oraz rodzaj Carrhydrus. Wcześniej, w 1975 roku Larson zsynonimizował z nim rodzaj Apator.
Do podrodzaju należy 31 opisanych gatunków, sklasyfikowanych w dziewięciu grupach:
grupa aeruginosus Agabus aeruginosus Aubé, 1838 Agabus punctatus Melsheimer, 1844 Agabus xyztrus Larson, 2000 grupa antennatus Agabus antennatus Leech, 1939 grupa clavicornis Agabus clavicornis Sharp, 1882 Agabus crassipes (Fall, 1922) Agabus serricornis (Paykull, 1799) grupa disintegratus Agabus disintegratus (Crotch, 1873) Agabus gringo Larson, 2000 Agabus taeniolatus (Harris, 1828) grupa falli Agabus falli (Zimmermann, 1934) grupa labiatus Agabus bifarius (Kirby, 1837) Agabus fulvaster Zaitzev, 1906 Agabus labiatus (Brahm, 1790) Agabus mandsuricus (Guignot, 1956) Agabus pallens Poppius, 1905 Agabus undulatus (Schrank, 1776) Agabus zimmermanni Scholz, 1920 grupa lineatus Agabus lineatus Gebler, 1848 Agabus poppiusi Nilsson, 2003 grupa punctulatus Agabus colymbus Leech, 1938 Agabus luteaster Zaitzev, 1906 Agabus oblongulus Fall, 1922 Agabus pisobius Leech, 1950 Agabus punctulatus Aubé, 1838 grupa uliginosus Agabus amnicola (J.R. Sahlberg, 1880) Agabus jacobsoni Zaitzev, 1905 Agabus margareti Larson, 1975 Agabus uliginosus (Linnaeus, 1761) Agabus uralensis Nilsson & Petrov, 2006 Agabus vereschaginae Angus, 1984
Przypisy
Kategoria:Pływakowate Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1817 roku