Expo 2025 ( Nisennijūgo-nen Nippon Kokusai Hakurankai, także Ōsaka–Kansai Banpaku) – wystawa światowa zorganizowana przez (, w skrócie: BIE) w Osace, w Japonii. Była czynna przez sześć miesięcy, od 13 kwietnia do 13 października 2025 roku. Uczestniczyło w niej 29 017 924 osób, z czego 25 578 986 zapłaciło za wstęp.
Była to druga wystawa o skali światowej organizowana w prefekturze Osaka. Pierwsze miało miejsce w miejscowości Suita, na północ od Osaki. Zdecydowano jednocześnie, że pięć lat po wydarzeniu odbędzie się następna wystawa Expo. Pięcioletni cykl został jednak zaburzony z powodu przeniesienia Expo 2020 w Dubaju o rok do przodu, na 2021 rok, ze względu na trwającą wówczas pandemię koronawirusa.
Wybór Kandydaci 22 listopada 2016 roku Francja zgłosiła do BIE swoją kandydaturę na gospodarza Expo 2025. Zgłoszenie to rozpoczęło proces przyjmowania kandydatur do wystawy światowej otwarając listę kandydatów. Wszystkie pozostałe kraje zainteresowane organizacją wystawy światowej na złożenie własnych ofert miały czas do 22 maja 2017 roku. Następnie rozpoczęła się faza oceny projektów.
Baku, Azerbejdżan – stolica Azerbejdżanu zgłosiła swoją kandydaturę przed upływem terminu. Proponowany slogan brzmiał (w języku angielskim) Human Capital. Osaka, Japonia – 24 kwietnia 2017 r. Osaka złożyła oficjalną ofertę na organizację Expo 2025. Proponowany slogan brzmiał (w języku angielskim) Designing Future Society for Our Lives. Jekaterynburg, Rosja – rosyjskie miasto zgłosiło swoją kandydaturę w dniu 22 maja 2017 r. Proponowany slogan brzmiał (w języku angielskim) Changing the World: Inclusive Innovations – for Our Kids and Future Generations.
Wycofani kandydaci Paryż, Francja – Francja zgłosiła swoją kandydaturę (angielski slogan brzmiał Sharing our Knowledge, Caring for our Planet), jednak wycofała ją w dniu 21 stycznia 2018 r. ze względu na obawy finansowe oraz z powodu wygranej kandydatury na organizatora Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2024 r.
Wyniki Głosowanie, w którym wybrano organizatora, miało miejsce podczas 164. Zgromadzenia Ogólnego BIE 23 listopada 2018 r. i miało charakter tajny. Podczas pierwszej rundy 85 głosów przypadło na Osakę, 48 głosów na Jekaterynburg, a 23 głosy na Baku. Oznaczało, to, że ostatnie miasto zostało wyeliminowane z dalszej rywalizacji. Po zakończeniu drugiej rundy 92 głosy dostała Osaka, a 61 głosów Jekaterynburg. W ten sposób prefektura Osaka została po raz drugi gospodarzem wystawcy światowej. Wcześniej miało to miejsce w roku 1970.
+Wyniki wyborów na organizatora Expo 2025MiastoPaństwoRunda 1Runda 2Osaka8592Jekaterynburg4861Baku23-
Przygotowania 10 stycznia 2020 r. dokumentacja przygotowawcza Expo 2025, zawierająca szczegółowy plan z proponowanymi datami otwarcia (od 13 kwietnia do 13 października 2025 r.) i planami dziedziczenia, została przesłana do BIE w celu weryfikacji.
Temat i podtematy Tematem wystawy światowej był jej angielski slogan Designing Future Society for Our Lives, co tłumaczy się na polski jako „Projektowanie przyszłego społeczeństwa dla naszego życia”. Podtematy miały następujące nazwy: Saving Lives, Empowering Lives i Connecting Lives. Podtemat Saving Lives obejmował szczepienia niemowląt, warunki sanitarne, styl życia (dietę i ćwiczenia) oraz wydłużenie długości życia. Koncepcja ta nazywała się (w języku angielskim) People's Living Lab. Hasło udziału Polski brzmiało „Polska. Dziedzictwo, które napędza przyszłość”.
Cele Celem Expo 2025 było promowanie społeczeństwa realizującego 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, przyjętych podczas Szczytu ONZ w sprawie Zrównoważonego Rozwoju, który odbył się we wrześniu 2015 roku w siedzibie głównej ONZ w Nowym Jorku. Ponadto, wystawa miała na celu realizację japońskiej strategii narodowej Society 5.0, która zakładała stworzenie społeczeństwa następującego po społeczeństwie informatycznym, przemysłowym, rolniczym i łowiecko-zbierackim, zapewniającego ludziom dobrobyt poprzez maksymalne wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) oraz integrację cyberprzestrzeni z przestrzenią fizyczną.
Teren
Główny teren Expo 2025 obejmował obszar 155 hektarów (383 akrów), położonych na wyspie w dzielnicy Konohana w Osace. Wielki Pierścień został zaprojektowany przez Sou Fujimoto. W pierścieniu znajdowały trzy tematyczne strefy nawiązujące do podtematów Expo 2025 – Connecting, Empowering i Saving Lives. Obiekt został wybudowany przez firmy Obayashi Corporation, Shimizu Corporation i Takenaka Corporation. Wielki Pierścień wpisany został do Księgi Rekordów Guinnessa jako największa drewniana konstrukcja architektoniczna na świecie o powierzchni 61 035,55 m².
Pavilion World Pavilion World był obszarem, na którym zbudowano pawilony. Była to główna atrakcja Expo 2025. Pavilion World miał główną ulicę i dach w kształcie pierścienia. Duży dach zapewniał cień i ochronę przed deszczem, a także pełnił funkcję korytarza obserwacyjnego dzięki zamontowaniu na nim korytarza powietrznego. We wrześniu 2021 roku Stowarzyszenie Drewna w Osace () zaproponowało, by pierścień wykonany został z drewna pochodzącego z Japonii. Dodatkowo, w centrum dużego dachu i pawilonów, stworzono Las Spokoju () – miejsce, w którym odwiedzający mogli odpocząć.
Water World Strefa relaksu, która wykorzystywała wodny krajobraz po południowej stronie obiektu, była miejscem symbolizującym pierwszą na świecie wystawę światową, która odbywała się na wodzie. Oprócz obiektów gastronomicznych z widokiem na nabrzeże, obiekt ten wykorzystywano również jako scenę dla imprez wodnych, takich jak Air and Water Spectacular Show. Wieczorem, z dachu Wielkiego Pierścienia, zwiedzający mogli podziwiać zachód słońca nad Morzem Wewnętrznym, który od czasów starożytnych uważany był za spektakularny widok.
Green World Zielony teren zwrócony w stronę morza, po zachodniej stronie obiektu, był otwartą, zieloną przestrzenią. Na jej terenie znajdowały się plac do organizacji imprez na świeżym powietrzu, strefa ćwiczeń oraz centrum mobilności, w którym odwiedzający mogli wypróbować zaawansowane rozwiązania w zakresie mobilności (takie jak latające samochody). Znajdował się tam również dworzec autobusowy. Do Green World można było dotrzeć, wchodząc przez Bramę Zachodnią.
Marketing Logo Logo oparte na koncepcji „komórek” zostało zaprojektowane przez zespół Inari (reprezentowany przez Shimadę Tamotsu) z Osaki i z San Francisco w Stanach Zjednoczonych. Logo zostało ogłoszone 25 sierpnia 2020 roku i nazywało się (w języku angielskim) .
Maskotka – maskotka reprezentująca Expo 2025, zaprojektowana przez ilustratorkę Kouhei Yamashitę. Nazwa została wybrana w publicznym konkursie, w którym udział wzięli Miyuu Kawakatsu i Hinata Sakuda na początku 2022 roku.
Po rygorystycznym procesie selekcji, spośród 33 197 zgłoszeń, maskotkę wybrano rano 18 lipca 2022 roku, a ogłoszenie nastąpiło podczas uroczystości, która odbyła się tego samego dnia. Tego też dnia rozpoczęło się także 1000-dniowe odliczanie przed otwarciem. Ówczesny premier Japonii Fumio Kishida wyjaśnił, że przydomek ten odzwierciedla znaczenie dziedziczenia historii, tradycji, kultury i związków ze światem.
Monety pamiątkowe thumb|Wygląd srebrnej monety pamiątkowej Expo 2025 We wrześniu 2024 roku Ministerstwo Finansów ogłosiło, że wyemituje złote monety o nominale 10 000 jenów i srebrne o nominałach 1000 jenów i 500 jenów, aby upamiętnić światową wystawę. To był pierwszy raz, kiedy złote monety o nominale 10 000 jenów i srebrne monety o nominale 500 jenów zostały wydane jako monety pamiątkowe. Srebrna moneta o nominale 1000 jenów została wydana trzeci raz. Okres składania wniosków trwał około trzy tygodnie, od 6 marca 2025 r., a monety były sprzedawane za pośrednictwem Biura Mennicy.
W kwietniu 2025 r. Ministerstwo Finansów Japonii ogłosiło, że wyemituje monety upamiętniające wystawę światową.
Transport 400px|thumb|Mapa transportu do Expo 2025 (stan na czerwiec 2025 r.) thumb|Pociąg kursujący na linii metra Chūō
Miejscem, w którym odbyła się wystawa światowa, była Yumeshima – sztuczna wyspa w Zatoce Osaka. Ponieważ Expo 2025 było pierwszą wystawą światową organizowaną na wyspie, wprowadzono specjalne zasady dotyczące dostępu do niej. Żeby tam dotrzeć, odwiedzający musieli korzystać z transportu publicznego, takiego jak pociągi, autobusy wahadłowe, autobusy ekspresowe, autobusy lotniskowe, rowery, łodzie i taksówki. Ponieważ na wyspie obowiązuje zakaz wjazdu samochodów osobowych, z wyjątkiem tych, które miały prawo parkowania na miejscach dla osób niepełnosprawnych, odwiedzający musieli zaparkować na pobliskim parkingu P&R, a następnie udać się na wyspę autobusem wahadłowym.
Ponadto Expo 2025, bazujące na koncepcji poligonu doświadczalnego dla społeczeństwa przyszłości (), zorganizowało Projekt Pokazowy Społeczeństwa Przyszłości (), w którym zwiedzający mogli doświadczyć życia w niedalekiej przyszłości. Zostały wykorzystane futurystyczne środki transportu wyposażone w najnowocześniejsze technologie, takie jak elektryczne autobusy, które mogły być zasilane podczas jazdy, oraz statki napędzane ogniwami paliwowymi wodorowymi.
Przed otwarciem szacowano, że spośród 227 000 odwiedzających dziennie, 133 000 (58,6%) będzie korzystać ze stacji na linii . Według szacunków Expo Association, w pierwszym miesiącu po otwarciu średnia liczba odwiedzających dziennie wyniosła 104 tys., czyli mniej niż oczekiwane 150 tys., ale 76,6% odwiedzających skorzystało ze stacji Yumeshima, która nie wymaga rezerwacji. Wynikało to głównie z faktu, że z drogiego parkingu P&R skorzystało tylko 5,2% turystów.
Linia metra Chūō została przedłużona o 3,2 km od jej dawnego przystanku końcowego na stacji , wykorzystując tunel Yumesaki do stacji Yumeshima, która została otwarta 19 stycznia 2025 r.
Ponadto na teren Expo kursowało wiele autobusów wahadłowych.
Ceremonie otwarcia i zamknięcia Przed Expo 2025 sprzedano około 9,69 miliona biletów w przedsprzedaży. Próby przed Expo 2025 odbywały się od 4 do 6 kwietnia, tydzień przed jego otwarciem. W wydarzeniu wzięło udział około 98 000 osób, w tym przedstawiciele firm wystawienniczych (którzy uczestniczyli w wydarzeniu odbywającym się w dniu 4 kwietnia) oraz mieszkańcy Osaki i obywatele wybrani na podstawie wcześniejszych zgłoszeń i losowania (ci uczestniczyli w wydarzeniach odbywających się w dniach 5 i 6 kwietnia). Przedpremierowy pokaz dla mediów odbył się 9 kwietnia.
Uroczystość otwarcia Expo 2025 odbyła się 12 kwietnia 2025 roku w halach Shine Hut i National Day Hall "Ray Garden". W uroczystości wzięli udział: premier Japonii Shigeru Ishiba, cesarz Naruhito, cesarzowa Masako, książę Akishino i 1300 przedstawicieli krajów uczestniczących. Tematem ceremonii otwarcia był angielski slogan Re-Connect: Circulate, Resonate, Return, Connect. Po przemówieniu otwierającym, wygłoszonym przez Naruhito; Akishino, Honorowy Prezydent Expo, wykonał czynność otwierającą (), kładąc rękę na panelu aktywującym, aby otworzyć wystawę. Oficjalne otwarcie Expo 2025 nastąpiło następnego dnia, 13 kwietnia. W czasie otwarcia wystawy osiem pawilonów należących do państw innych niż Japonia nie były przygotowywane.