Jean Tabary (ur. 5 marca 1930 w Sztokholmie, zm. 18 sierpnia 2011 w Pont-l’Abbé-d’Arnoult) – francuski rysownik i autor komiksów. Najbardziej znany jako współtwórca serii Iznogud, stworzonej wspólnie z René Goscinnym.
Życiorys Jego ojciec był tynkarzem, a jednocześnie skrzypkiem koncertującym z zespołem paryskiego Théâtre Mogador. Matka artysty towarzyszyła mężowi w jednej z podróży, podczas której urodziła syna w stolicy Szwecji. Wychowywał się w licznej rodzinie – miał ośmioro rodzeństwa, z których dwaj bracia, Jacques i Pierre Tabary, również zostali ilustratorami.
Od najmłodszych lat interesował się rysunkiem, choć początkowo nie był szczególnie związany z komiksem. Jako swoje główne inspiracje graficzne wymieniał Erika, René Pellosa oraz André Franquina. Po II wojnie światowej pracował dorywczo m.in. jako sprzedawca gazet oraz statysta w Comédie-Française.
Początki kariery Początkowo planował karierę rysownika prasowego i tworzył rysunki jednokadrowe inspirowane francuską prasą rozrywkową. Jego prace publikowano m.in. w magazynach „Vénus-Apollon” i „Paris-Flirt”, jednak nie przyniosły mu one większego sukcesu. W drugiej połowie lat 50. zdecydował się więc na tworzenie komiksów, świadomie unikając naśladowania innych twórców, by wypracować własny styl.
W 1956 rozpoczął współpracę z magazynem „Vaillant” (późniejszy „Pif Gadget”). Jego pierwszą regularnie publikowaną serią był Richard et Charlie (1956–1963), opowiadający o duecie bohaterów, którzy z włóczęgów przeistaczają się w detektywów. Seria łączyła elementy przygodowe i humorystyczne i doczekała się dziesięciu historii.
Totoche i serie dziecięce W 1959 zadebiutowała seria Totoche (1959–1982), która przyniosła Tabary’emu dużą popularność. Opowiadała o grupie dzieci z paryskiej dzielnicy Belleville i z czasem przeszła od krótkich gagów do dłuższych historii przygodowych. Komiks był publikowany przez ponad dwie dekady w magazynach „Vaillant” i „Pif Gadget”.
Z serii Totoche wywodziły się spin-offy, m.in. Corinne et Jeannot (1965–1972), opowiadający o relacji sprytnej Corinne i naiwnego Jeannota. Komiks ten wyróżniał się nietypową, jak na tamte czasy, rolą dziewczynki jako dominującej postaci humorystycznej.
Grabadu et Gabaliouchtou i inne prace Kolejną znaczącą serią była Grabadu et Gabaliouchtou (1959–1962), opowiadająca o dwóch skrajnie nieudolnych bohaterach. Komiks ten zapowiadał bardziej absurdalny i satyryczny humor, który Tabary rozwinął później w Iznogoudzie.
Artysta współpracował również z innymi magazynami, tworząc m.in. La Famille Hautympan, Luc et Laura oraz ilustracje do opowiadań i materiałów edukacyjnych.
Iznogud Największą sławę przyniosła Tabary’emu seria Iznogoud (1962–), znana w Polsce pod tytułem Iznogud. Komiks powstał we współpracy z René Goscinnym i opowiada o złowrogim wielkim wezyrze Bagdadu, którego obsesją jest zostanie „kalifem zamiast kalifa”. Mimo nieustannych intryg, jego plany zawsze kończą się porażką.
Seria łączyła humor słowny, absurd, satyrę polityczną oraz częste łamanie „czwartej ściany”. Po śmierci Goscinnego w 1977 Tabary kontynuował serię samodzielnie, rozwijając ją w dłuższe historie albumowe.
Iznogud zdobył ogromną popularność we Francji i poza jej granicami, doczekał się licznych tłumaczeń, adaptacji animowanych, filmu aktorskiego (2005) oraz gier wideo. Postać stała się w języku francuskim symbolem nieudolnego polityka żądnego władzy.
Ostatnie lata i śmierć W 2004 Tabary doznał udaru, po którym zakończył aktywną działalność artystyczną. Rok później zmarła jego żona Collette, co miało duży wpływ na jego stan psychiczny. Zmarł 18 sierpnia 2011 w wieku 81 lat w Pont-l’Abbé-d’Arnoult we Francji.
Przypisy
Linki zewnętrzne Jean Tabary w bazie Goodreads Jean Tabary w bazie Lubimyczytać.pl
Kategoria:Francuscy autorzy komiksów Kategoria:Francuscy rysownicy Kategoria:Francuscy scenarzyści komiksów Kategoria:Francuscy pisarze XX wieku Kategoria:Francuscy pisarze XXI wieku Kategoria:Ludzie urodzeni w Sztokholmie Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2011