Izates II – władca Adiabene żyjący w I wieku. Dokładne lata jego życia i panowania nie są jasne; według Jewish Encyclopedia Izates II żył od 1 do 55 roku, natomiast Encyclopædia Iranica wskazuje, że jego rządy przypadały na okres od ok. 36 do 60 roku.
Życiorys Izates był synem Heleny oraz Monobaza I (którzy pozostawali ze sobą w związku kazirodczym), a jego starszym bratem był Monobaz II. W młodości Izates został wysłany przez ojca do Charakene, gdzie przebywał na dworze króla Abinergaosa (Abenneriga) w Spasinu Charaks. W tym okresie Izates poślubił Symacho, córkę władcy.
Wpływ na życie Izatesa wywarł żydowski kupiec Ananiasz, za sprawą którego przyjął judaizm. Chociaż religia ta wymaga od mężczyzn obrzezania, to Helena, która sama dokonała konwersji, była przeciwna temu, by jej syn poddał się temu rytuałowi, obawiając się niezadowolenia ze strony poddanych. Pogląd ten podzielał Ananiasz, według którego obrzezanie nie było wymagane do praktykowania judaizmu; inne zdanie miał Eleazar – galilejski Żyd rygorystycznie przestrzegający zasad judaizmu, pod jego wpływem Izates ostatecznie zdecydował się na obrzezanie.
Podczas panowania Około 34 roku naszej ery Izates powrócił do Adiabene i objął władzę po śmierci ojca. W 37 roku udzielił schronienia partyjskiemu władcy Artabanusowi II, natomiast w 41 roku, gdy Królestwem Partów władał Wardanes I, Izates odrzucił propozycję wspólnego udziału w działaniach zbrojnych przeciwko Cesarstwu Rzymskiemu. Ponadto władca Adiabene pełnił rolę mediatora między Artabanusem II a występującymi przeciw niemu buntownikami.
Według historyka Józefa Flawiusza doszło do dwóch nieudanych prób obalenia Izatesa, w obu przypadkach część arystokracji spiskowała z Arabami (właściwie z nieznanym arabskim państwem, jednak nie było to Osroene) oraz Partami. Współpraca ta doprowadziła do arabskiego ataku, jednak siły Izatesa odniosły zwycięstwo; oskarżeni o zdradę arystokraci zostali straceni, natomiast arabski władca popełnił samobójstwo w celu uniknięcia pojmania. Następnie przeciwnicy władcy zwrócili się do partyjskiego władcy Wologazesa I, domagając się obalenia Izatesa i zastąpienia go władcą bardziej podporządkowanym Królestwu Partów. Wologazes podjął interwencję zbrojną, jednak działania te zostały przerwane w związku z atakiem Scytów na jego terytoria. Sprzeciw wobec adiabeńskiego władcy spowodowany był konwersją całej jego rodziny na judaizm.
Rządy Izatesa II były oceniane jako pokojowe, po jego śmierci władzę przejął brat Monobaz II. Polecił on przetransportować ciało swojego poprzednika do Jerozolimy, gdzie zostało pochowane. Według przekazów Izates miał 24 córki i 24 synów. Pięciu synów wysłał do Jerozolimy, gdzie kształcili się w zakresie judaizmu oraz języka hebrajskiego.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w I wieku Kategoria:Zmarli w I wieku Kategoria:Starożytni Żydzi Kategoria:Adiabene Kategoria:Starożytni władcy azjatyccy