Dušan Mugoša (; ur. 7 stycznia 1914 we wsi Lješkopolje, zm. 8 sierpnia 1973 w Belgradzie) – jugosłowiański działacz komunistyczny narodowości czarnogórskiej, w latach 1960–1963 przewodniczący Skupsztiny Prowincji Autonomicznej Kosowo i Metochia.
Życiorys Początki działalności politycznej Pochodził z rodziny chłopskiej. Po śmierci ojca, przeniósł się wraz z rodziną do Peciu, gdzie rozpoczął naukę szkolną, którą kontynuował w Prizrenie. Z czasem naukę w szkole przerwał i związał się ze środowiskiem radykalnej młodzieży, rozrzucając ulotki o treści antypaństwowej. W 1934 został członkiem Komunistycznej Partii Jugosławii. Cztery lata później znalazł się we władzach Komitetu Miejskiego KPJ w Peciu i został członkiem Komitetu Okręgowego partii w Kosowie i Metochii. Kilkakrotnie aresztowany przez policję, od maja 1940 zaczął się ukrywać.
Misja w Albanii W 1941, na polecenie Komitety Centralnego KPJ razem z Miladinem Popoviciem został skierowany do Albanii, gdzie miał zająć się organizowaniem albańskiej partii komunistycznej. Po raz pierwszy Mugoša pojawił się w Tiranie z krótką wizytą w sierpniu 1941. 8 listopada 1941 uczestniczył w zebraniu założycielskim Komunistycznej Partii Albanii (KPA). W tym czasie posługiwał się pseudonimem Ali Gostivari i Sali Murat. W 1942 zajął się organizowaniem młodzieżówki komunistycznej w Albanii, a także tworzeniem pierwszych oddziałów zbrojnych KPA. Dušan Mugoša był osobiście odpowiedzialny za pierwsze czystki personalne w KPA. W czasie pobytu w Albanii organizował szkolenia ideologiczne dla kierownictwa KPA. W opinii Aleksandara Životicia, Mugoša odegrał decydującą rolę w karierze Envera Hodży, który był jego ulubieńcem i to Mugoša przeforsował jego kandydaturę na komendanta Armii Narodowo-Wyzwoleńczej, mimo braku kwalifikacji wojskowych Hodży. Po utworzeniu w sierpniu 1943 1 Brygady Uderzeniowej Armii Narodowo-Wyzwoleńczej, Mugoša objął w niej stanowisko komisarza. W kwietniu 1944 opuścił terytorium Albanii i przedostał się do Kosowa, gdzie zajął się tworzeniem nowych brygad partyzanckich.
Po zakończeniu wojny Jako członek władz regionalnych KPJ w Kosowie 7 kwietnia 1945 wyraził w imieniu ludu Kosowa i Metochii pragnienie przyłączenia regionu do jugosłowiańskiego państwa federacyjnego. Po wojnie zasiadał we władzach okręgu Kosowo-Metochia, w latach 1960-1963 pełniąc funkcję przewodniczącego Zgromadzenia Narodowego (Skupsztiny) Prowincji Autonomicznej Kosowo i Metochia. W 1951 był autorem koncepcji utworzenia jednostek wojskowych z emigrantów albańskich w Jugosławii, które w sprzyjającym momencie mogłyby wkroczyć na terytorium Albanii i obalić tamtejsze władze. Po odsunięciu Aleksandra Rankovicia w 1966 utracił wpływy i zaprzestał działalności politycznej. Zmarł w Belgradzie i został pochowany w Alei Zasłużonych na Nowym Cmentarzu w Belgradzie.
W 1973 nakładem belgradzkiego wydawnictwa Četvrti Jul ukazały się wspomnienia Mugošy p.t. На задатку.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Czarnogórscy komuniści Kategoria:Politycy Związku Komunistów Jugosławii Kategoria:Przewodniczący Zgromadzenia Socjalistycznej Prowincji Autonomicznej Kosowo Kategoria:Urodzeni w 1914 Kategoria:Zmarli w 1973 Kategoria:Żołnierze Narodowej Armii Wyzwolenia Jugosławii