Strategia bezpieczeństwa narodowego USA (, NSS) – dokument opracowywany okresowo przez władzę wykonawczą Stanów Zjednoczonych, który wymienia kwestie bezpieczeństwa narodowego i plany administracji dotyczące ich rozwiązania. Podstawę prawną dokumentu określono w . Dokument ma celowo ogólną treść, a jego wdrożenie opiera się na dopracowaniu wytycznych zawartych w dokumentach uzupełniających, takich jak .

Wymóg sporządzenia tego raportu wraz z wnioskiem budżetowym prowadzi do powtarzalnego, międzyagencyjnego procesu, obejmującego spotkania na wysokim szczeblu, który pomaga w rozwiązywaniu wewnętrznych różnic w programach polityki zagranicznej.

Historia

Prezydent George H.W. Bush

1991 Strategia Bezpieczeństwa Narodowego wydana 1 sierpnia 1991 oficjalnie zidentyfikowała problemy związane z bezpieczeństwem środowiskowym.

Prezydent George W. Bush

2002 Strategia Bezpieczeństwa Narodowego wydana 17 września 2002 zawierała kontrowersyjną doktrynę Busha dotyczącą wojny prewencyjnej. Strategia Bezpieczeństwa Narodowego z 2002 powtórzyła i ponownie podkreśliła wysiłki mające na celu zapewnienie pomocy zagranicznej krajom zmierzającym w kierunku demokracji na wzór zachodni, z celem podwojenia wielkości najbiedniejszych gospodarek świata w ciągu dekady. 

2006 Opublikowana w marcu 2006 ostatnia Strategia Bezpieczeństwa Busha odpowiedź na wyzwanie terroryzmu. Strategia Bezpieczeństwa Narodowego opierała się na dwóch aspektach: „promowaniu wolności, sprawiedliwości i godności ludzkiej” oraz „przewodzeniu rosnącej wspólnocie demokracji”.

Prezydent Barack Obama

2010 26 maja 2010 prezydent Barack Obama wydał Strategię, którą ambasador ONZ Susan Rice określiła jako „drastyczne odejście” od poprzedniej. Strategia zalecała zwiększenie współpracy z Rosją, Chinami i Indiami. Strategia określiła również priorytetowo kwestie nierozprzestrzeniania broni jądrowej i zmiany klimatu, zaznaczając jednocześnie, że bezpieczeństwo Stanów Zjednoczonych zależy od ożywienia gospodarki.

2015 6 lutego 2015 Obama wydał nową NSS, która miała zapewnić „wizję i strategię promowania interesów narodu, uniwersalnych wartości i opartego na zasadach porządku międzynarodowego poprzez silne i zrównoważone przywództwo amerykańskie”. NSS uznała również zmianę klimatu za rosnące zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego, co odzwierciedla retorykę i obawy dotyczące bezpieczeństwa środowiska, które Pentagon używał w badaniach i planach od lat 90.

Prezydent Donald Trump, pierwsza kadencja

2017 Głównym autorem Strategii Bezpieczeństwa Narodowego na rok 2017 była , ówczesna zastępczyni doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego. Jej praca nad dokumentem i poprzedzająca analiza międzyagencyjna została dobrze przyjęta przez ekspertów polityki zagranicznej z całego spektrum politycznego. Nowy dokument, przekazany przez prezydenta Donalda Trumpa 18 grudnia 2017 nazwał Chiny i Rosję „mocarstwami rewizjonistycznymi”, jednocześnie usuwając „zmianę klimatu” jako zagrożenie narodowe. Scharakteryzował on również świat jako arenę rywalizacji, a nie „wspólnotę narodów” lub „społeczność międzynarodową”, jak miało to miejsce w przypadku poprzednich dokumentów.

Prezydent Joe Biden

2021 W marcu 2021 prezydent Joe Biden opublikował Tymczasową Strategię Bezpieczeństwa Narodowego na rok 2021, w której ponownie zobowiązał Stany Zjednoczone do członkostwa w sojuszu NATO i określił globalne priorytety kraju, stwierdzając, że Stany Zjednoczone „muszą pokazać, że demokracje nadal mogą służyć naszym obywatelom. Nie stanie się to przypadkiem – musimy bronić naszej demokracji, wzmacniać ją i odnawiać”.

2022 12 października 2022 administracja Bidena przesłała Kongresowi swoją tajną Strategię Bezpieczeństwa Narodowego. Według nieujawnionego publicznie arkusza informacyjnego, w strategii stwierdzono, że Stany Zjednoczone stoją przed dwoma strategicznymi wyzwaniami: konkurencją między supermocarstwami po zakończeniu zimnej wojny oraz wyzwaniami transnarodowymi, obejmującymi od zmian klimatycznych po globalne problemy zdrowotne. W dokumencie stwierdzono, że „najpilniejszym wyzwaniem strategicznym, przed którym stoi nasza wizja, są mocarstwa łączące autorytarne rządy z rewizjonistyczną polityką zagraniczną”, wskazując na Chiny i Rosję jako na odrębne, ale odmienne wyzwania.

Prezydent Donald Trump, druga kadencja

2025 4 grudnia 2025 prezydent Donald Trump opublikował Strategię Bezpieczeństwa Narodowego. Dokument umieścił na pierwszym planie politykę „America First”, stwierdzając: „Po zakończeniu zimnej wojny elity amerykańskiej polityki zagranicznej przekonały same siebie, że stała dominacja Ameryki nad całym światem leży w najlepszym interesie naszego kraju. Jednak sprawy innych krajów są naszym zmartwieniem tylko wtedy, gdy ich działania bezpośrednio zagrażają naszym interesom”. Odrzuca on wzywanie innych krajów do przyjęcia „demokratycznych lub innych zmian społecznych, które znacznie odbiegają od ich tradycji i historii”.

Strategia stwierdza, że „czasy, w których Stany Zjednoczone podtrzymywały cały porządek świata niczym Atlas, dobiegły końca”. Krytykuje ona migrację, stwierdzając, że „masowa migracja nadwyrężyła zasoby krajowe, zwiększyła przemoc i przestępczość, osłabiła spójność społeczną, zakłóciła rynki pracy i podważyła bezpieczeństwo narodowe. Era masowej migracji musi się skończyć”. Krytykuje również wolny handel i globalizm. Dokument wzywa do reorientacji wysiłków militarnych USA na półkulę zachodnią, gdzie Stany Zjednoczone muszą być dominującą siłą, aby „kontrolować migrację, powstrzymać przepływ narkotyków oraz wzmocnić stabilność i bezpieczeństwo na lądzie i morzu”. Zawiera ona tzw. dodatek do doktryny Monroe, który stanowi, że Stany Zjednoczone będą sprawować władzę polityczną, gospodarczą i wojskową nad półkulą zachodnią. Wzywa do wzmocnienia Straży Przybrzeżnej i Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych w celu „uniemożliwiania nielegalnej i innej niepożądanej migracji, ograniczania handlu ludźmi i narkotykami oraz kontrolowania kluczowych szlaków tranzytowych w sytuacjach kryzysowych”.

W przeciwieństwie do NSS-2022, NSS-2025 nie wyróżnia Chin jako największego wyzwania dla Stanów Zjednoczonych i ujmuje stosunki niemal wyłącznie w kategoriach ekonomicznych. W przeciwieństwie do poprzednich dokumentów z ostatnich 30 lat, nie wspomina o chińskim systemie politycznym ani o przestrzeganiu praw człowieka. Odnośnie Chin, dokument wzywa do „ponownego zrównoważenia stosunków gospodarczych Ameryki z Chinami, priorytetowo traktując wzajemność i uczciwość w celu przywrócenia amerykańskiej niezależności gospodarczej”, ale stwierdza również, że „handel z Chinami powinien być zrównoważony i skoncentrowany na czynnikach niewrażliwych” i opowiada się za „utrzymaniem prawdziwie korzystnych dla obu stron stosunków gospodarczych z Pekinem”. Stwierdza, że USA chcą zapobiec wojnie w Indo-Pacyfiku i stwierdza, że USA „zbudują armię zdolną do powstrzymania agresji w dowolnym miejscu w ”. W dokumencie zauważono strategiczne położenie Tajwanu, dzielące „Azję Północno-Wschodnią i Południowo-Wschodnią na dwa odrębne teatry działań”. W odniesieniu do Tajwanu dokument stwierdza również, że „odstraszanie od konfliktu o Tajwan, najlepiej poprzez zachowanie przewagi militarnej, jest priorytetem” i że Stany Zjednoczone „nie popierają żadnej jednostronnej zmiany status quo w Cieśninie Tajwańskiej”. Wcześniej Stany Zjednoczone oświadczyły, że sprzeciwiają się jakiejkolwiek jednostronnej zmianie status quo. Dokument określa ewentualną kontrolę Morza Południowochińskiego przez jakiegokolwiek konkurenta jako powiązane wyzwanie bezpieczeństwa. Dokument również wzywa Stany Zjednoczone do wezwania Japonii i Korei Południowej do zwiększenia podziału obciążeń, co, jak stwierdzono, jest „konieczne, aby odstraszyć przeciwników i chronić pierwszy łańcuch wysp”. W przeciwieństwie do poprzednich dokumentów NSS, dokument nie wspomina o Korei Północnej.

W przeciwieństwie do poprzednich dokumentów NSS, wersja z 2025 posiada bardzo mało krytyki Rosji, która w ogóle nie jest wymieniona jako potencjalne zagrożenie. W dokumencie stwierdza się, że wynegocjowanie „szybkiego zaprzestania działań wojennych na Ukrainie” leży w zasadniczym interesie Stanów Zjednoczonych, ale zaznacza się również, że Stany Zjednoczone „znajdują się w konflikcie z europejskimi urzędnikami, którzy mają nierealistyczne oczekiwania co do wojny prowadzonej przez niestabilne rządy mniejszościowe, z których wiele depcze podstawowe zasady demokracji, aby stłumić opozycję”.

Dokument poświęca swoją najistotniejszą krytykę Europie, stwierdzając, że jej problemy gospodarcze są „przyćmione przez realną i bardziej drastyczną perspektywę zagłady cywilizacyjnej”. Stwierdza się w nim, że „do ważniejszych problemów stojących przed Europą należą działania Unii Europejskiej i innych organizacji transnarodowych podważające wolność polityczną i suwerenność, polityka migracyjna, która przekształca kontynent i wywołuje konflikty, cenzura wolności słowa i tłumienie opozycji politycznej, spadający wskaźnik urodzeń oraz utrata tożsamości narodowych i pewności siebie”, zauważając jednocześnie, że „rosnący wpływ patriotycznych partii europejskich rzeczywiście napawa optymizmem”. W dokumencie stwierdza się również, że „w dłuższej perspektywie jest więcej niż prawdopodobne, że najpóźniej w ciągu kilku dekad niektórzy członkowie NATO staną się w większości państwami spoza Europy”, co rodzi „otwarte pytanie” o to, czy kraje te będą nadal postrzegać swój sojusz ze Stanami Zjednoczonymi w ten sam sposób”. W dokumencie wzywa się Stany Zjednoczone do nadania priorytetu „pielęgnowaniu oporu wobec obecnej trajektorii Europy w obrębie państw europejskich” stwierdza się, że Stany Zjednoczone chcą „położyć kres postrzeganiu i zapobieganiu rzeczywistości NATO jako stale rozszerzającego się sojuszu” i wzywa Europę do „wzięcia na siebie głównej odpowiedzialności za własną obronę”.

W dokumencie stwierdza się, że Stany Zjednoczone nie muszą już priorytetowo traktować Bliskiego Wschodu ze względu na dywersyfikację dostaw energii, co było „historycznym powodem” zaangażowania Ameryki.

Zobacz też

Strategia obrony narodowej USA

Przypisy

Linki zewnętrzne

Strategia Bezpieczeństwa Narodowego USA 2025 Archiwum Strategii Bezpieczeństwa Narodowego

Kategoria:Stany Zjednoczone w XX wieku Kategoria:Administracja Stanów Zjednoczonych