Czaqu (zapis stylizowany: CZAQU, wym. [cza-ku]) – polski zespół muzyczny założony w 2001 roku w Toruniu, wykonujący muzykę z pogranicza rocka, elektroniki i popu. Cechą charakterystyczną grupy są refleksyjne teksty lidera Grzegorza Walczaka oraz unikalne brzmienie organów kościelnych imitujących gitarę elektryczną.
Historia Początki i pierwsze sukcesy (2001–2009) Zespół powstał w 2001 roku w Toruniu. Nazwa grupy, według anegdoty przytaczanej przez członków zespołu, wywodzi się od skrótu hasła często powtarzanego przez Ariela Radomińskiego, dyrygenta chóru akademickiego Los CoPiernicos: „cza qu..wa coś zrobić”.
W 2003 roku zespół wydał swój debiutancki album Inność (reedycja w 2010). Utwór tytułowy zyskał dużą popularność regionalną, utrzymując się na liście przebojów Polskiego Radia PiK przez 36 tygodni, w tym 5 tygodni na pierwszym miejscu. W początkowym okresie działalności grupa zdobyła nagrody m.in. na przeglądach Gitariada (2001) oraz KATAR (2002).
W 2007 roku zrealizowano reportaż o zespole zatytułowany „Nakręceni”, dokumentujący ówczesną działalność grupy, próby i koncerty. W tym samym roku ukazał się Maxi Singiel Czaqu, wyprodukowany przez Zbigniewa Krzywańskiego, byłego członka zespołu Republika.
W 2009 roku grupa wydała drugą płytę długogrającą pt. Pachnie powietrze. Album ten dedykowany był Polakom emigrującym w celach zarobkowych, a utwór tytułowy oraz piosenka „To tu” (cover grupy General Electric) poruszały problematykę tożsamości i szukania własnego miejsca między emigracją a ojczyzną.
Festiwale i „Generacja lalek” (2010–2015) Lata 2008–2012 to okres licznych sukcesów festiwalowych. Czaqu zdobyło m.in. Grand Prix festiwalu Pejzaż bez Ciebie” (2008), Grand Prix Rockautostrady (2010) oraz II nagrodę na Orange Warsaw Festival w 2011 roku. To ostatnie osiągnięcie wiązało się z regulaminową koniecznością nagrania teledysku do utworu „Generacja lalek”, co paradoksalnie opóźniło premierę trzeciej płyty (zespół skupił się na produkcji wideo).
Album Generacja lalek ukazał się ostatecznie w 2014 roku nakładem wytwórni S.P. Records. Powstanie płyty zostało częściowo sfinansowane przez jednego z jurorów Ogólnopolskiego Festiwalu Muzyki Alternatywnej (OFMA), który pod wrażeniem występu zespołu postanowił opłacić sesję nagraniową. Płyta była promowana w mediach ogólnopolskich, a zespół określano wówczas jako połączenie stylistyki grup Happysad i Kult z nowoczesną elektroniką.
Zmiany składu i „Męskie zabawki” (2016–2024) W lutym 2016 roku zespół wystąpił w programie Dzień dobry TVN. W tym samym okresie o twórczości grupy pisał Marcin Meller w felietonie na łamach tygodnika „Newsweek”. Dziennikarz, przywołując utwór „Zadziwiające”, określił Czaqu jako „materiał na przebojową mainstreamową kapelę”.
W tym czasie doszło do istotnej zmiany personalnej – zespół opuścił wieloletni klawiszowiec Michał Dybowski, a jego miejsce zajął gitarzysta Sławek Kanderski. W tym zmienionym składzie, w 2019 roku, ukazała się czwarta płyta zespołu, Męskie zabawki. Za jej brzmienie końcowe (miks i mastering) odpowiadał Robert Szydło z zespołu Mikromusic.
Projekt „Czaqu ODNOWA” (od 2025) W 2025 roku ogłoszono powrót do pierwotnego składu zespołu w ramach projektu „Czaqu ODNOWA”. Do grupy powrócili basista Paweł „Kot” Kociszewski oraz klawiszowiec Michał „Dyboś” Dybowski. Zespół zapowiedział powrót do koncertowania oraz pracę nad materiałem, który powstał w okresie nagrywania debiutanckiej płyty, ale nie został wówczas zarejestrowany.
Styl muzyczny i instrumentarium Muzyka Czaqu charakteryzuje się eklektyzmem. Łączy rockową energię z ambientowymi tłami i elektroniką. Członkowie zespołu w wywiadach przyznają się do inspiracji takimi artystami jak Pink Floyd, Rage Against the Machine, Sigur Rós czy MuteMath.
Unikalnym elementem brzmienia Czaqu są partie klawiszowe Michała Dybowskiego. Muzyk nie używa typowych syntezatorów, lecz gra na organach kościelnych Viscount CL1, które podłącza do wzmacniacza gitarowego i zestawu efektów podłogowych. Dzięki temu zabiegowi organy często imitują brzmienie gitary elektrycznej. Przykładem tego podejścia jest utwór „Wyjście” z płyty Generacja lalek, w którym mimo rockowego brzmienia nie użyto w ogóle gitar.
Skład zespołu Obecny skład (od 2025) Grzegorz „Walczaqu” Walczak – wokal, gitara, instrumenty klawiszowe, sample (od 2001) Marek „Vitusz” Wituszyński – perkusja (od 2002) Paweł „Kot” Kociszewski – gitara basowa, chórki (2001-2007; od 2025) Michał „Dyboś” Dybowski – gitara organowa, chórki (2001-2016; od 2025)
Byli członkowie i współpracownicy Mariusz „Ziółek” Ziółkowski – gitara basowa, wokal (2014-2024) Sławek „Kandera” Kanderski – gitara (2016-2024) Maciej Jackowski – gitara basowa (2007-2011) Tomasz „Znyku” Znyk – gitara basowa (2011-2014) Olek Skipczak – perkusja (2001-2002) Jarosław Szajerski - gitara basowa (2003-2004) Adam Staszewski - gitara basowa (2004) Bartosz Mielczarek - gitara basowa (2004-2005)
Dyskografia Albumy studyjne Inność (2003, Black Bottle Records; reedycja 2010) Pachnie powietrze (2009, Czaqufonica) Generacja lalek (2014, S.P. Records) Męskie zabawki (2019, Czaqufonica)
Single i minialbumy Maxi Singiel Czaqu (2007)
Teledyski Rok Tytuł Reżyseria/Realizacja Album 2003 Inność Grzegorz Kopcewicz i Wojciech Budny Inność 2003 Masowa oryginalność Grzegorz Kopcewicz i Wojciech Budny Inność 2003 Wart niewiedzy Andrzej Kubicki (singiel) 2007 Inność Piotr Dewerenda Inność 2011 Generacja lalek Grupa Nowe Sady Generacja lalek 2013 Taka gra Micron Movies & Borkovitz Generacja lalek 2013 Zadziwiające Micron Movies & Borkovitz Generacja lalek 2014 Wiosłowanie Warsztaty Tworzenia Wideoklipu Yacha Paszkiewicza Generacja lalek 2017 Nic nie robię Paweł Szymański (singiel) 2018 Walki z cieniem Mariusz Ziemba i Max Ziemba Męskie zabawki
Nagrody i wyróżnienia 2011: I Nagroda na Ogólnopolskim Festiwalu Dachoofka (Kraków) 2011: II Nagroda na Orange Warsaw Festival 2010: Grand Prix i Nagroda Publiczności na festiwalu „Gramy nad Prosną” im. Pawła Bergera (Kalisz) 2010: Grand Prix festiwalu Rockautostrada 2010: Grand Prix Ogólnopolskiego Festiwalu Muzyki Alternatywnej (OFMA) 2009: I miejsce w konkursie „Przebojem na Antenę” (Polskie Radio Białystok) 2008: Grand Prix Festiwalu „Pejzaż bez Ciebie” (Bydgoszcz) 2008: Grand Prix XI Festiwalu Rockowe Ogródki (Płock) 2007: II miejsce na VI Ogólnopolskim Festiwalu Muzyki Młodzieżowej „ROCKOWANIA” 2004: II miejsce na Ogólnopolskich Interpretacjach muzyki Jimiego Hendrixa 2002: Grand Prix na przeglądzie KATAR 2001: Grand Prix na przeglądzie Gitariada
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona zespołu Czaqu w serwisie Discogs
Kategoria:Polskie zespoły rockowe Kategoria:Polskie zespoły poprockowe Kategoria:Kultura w Toruniu