Federalna Agencja Transportu Lotniczego (Rosawiacja) (ros. Федеральное агентство воздушного транспорта, Росавиация) – federalny organ władzy wykonawczej Federacji Rosyjskiej właściwy w sprawach lotnictwa cywilnego, w szczególności w zakresie świadczenia usług publicznych oraz zarządzania majątkiem państwowym związanym z transportem lotniczym. Do jej kompetencji należy m.in. użytkowanie rosyjskiej przestrzeni powietrznej, organizacja i nadzór nad służbami żeglugi powietrznej, zapewnienie lotniczych działań poszukiwawczo-ratowniczych, a także państwowa rejestracja statków powietrznych i praw do nich oraz transakcji z nimi związanych. Agencja wykonuje również zadania z zakresu bezpieczeństwa transportu lotniczego. Podlega Ministerstwu Transportu Federacji Rosyjskiej.

Historia Rosawiacja wywodzi się z systemu zarządzania lotnictwem cywilnym ZSRR, w którym kluczową rolę odgrywało Ministerstwo Lotnictwa Cywilnego ZSRR. Lotnictwo cywilne miało wówczas charakter silnie scentralizowany, a funkcje regulatora, operatora i właściciela floty skupione były w strukturze Aerofłotu jako państwowego monopolu. Nadzór techniczny, certyfikacja i szkolenie personelu miały charakter administracyjno-resortowy, podporządkowany planowaniu centralnemu. Po rozpadzie ZSRR rosyjskie lotnictwo cywilne weszło w fazę gwałtownej decentralizacji. Nastąpił rozpad Aerofłotu na mniejszych przewoźników, a państwo stanęło przed koniecznością stworzenia nowego modelu regulacyjnego. Kompetencje związane z lotnictwem cywilnym były w tym okresie wielokrotnie reorganizowane i przenoszone pomiędzy różnymi strukturami rządowymi. Charakterystyczne dla tego etapu były niestabilność instytucjonalna, słabość nadzoru oraz wysoki poziom wypadkowości w lotnictwie cywilnym.

W 2004 roku, w ramach reformy systemu federalnych organów władzy wykonawczej, utworzono Federalną Agencję Transportu Lotniczego jako wyspecjalizowany organ administracji państwowej podporządkowany Ministerstwu Transportu Federacji Rosyjskiej. Podstawę prawną jego powołania stanowił Dekret Prezydenta Federacji Rosyjskiej nr 314 z dnia 9 marca 2004 r. „O systemie i strukturze federalnych organów wykonawczych”. Celem reformy było rozdzielenie funkcji politycznych i normotwórczych, realizowanych przez ministerstwo, od zadań wykonawczych i nadzorczych powierzonych agencji. Rosawiacji powierzono zadania centralnego organu właściwego w sprawach certyfikacji i licencjonowania w lotnictwie cywilnym, prowadzenia rejestrów lotniczych oraz nadzoru nad bezpieczeństwem operacyjnym.

W pierwszej dekadzie swej działalności Rosawiacja koncentrowała się na porządkowaniu rynku: redukcji liczby nierentownych i niebezpiecznych przewoźników, wdrażaniu standardów ICAO oraz ujednolicaniu przepisów technicznych. Okres ten charakteryzował się względną otwartością rosyjskiego lotnictwa na współpracę międzynarodową, modernizacją floty w oparciu o samoloty produkcji zachodniej oraz intensywnym rozwojem ruchu pasażerskiego.

Po aneksji Krymu i pierwszej fali sankcji międzynarodowych Rosawiacja zaczęła pełnić coraz bardziej aktywną rolę w zarządzaniu ryzykiem systemowym w lotnictwie cywilnym. Dotyczyło to m.in. nadzoru nad leasingiem zagranicznym, relacjami z zachodnimi producentami oraz utrzymaniem ciągłości eksploatacji floty w warunkach pogarszającego się dostępu do usług serwisowych.

Po rozpoczęciu pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę działalność Rosawiacji weszła w nową fazę. Agencja stała się jednym z kluczowych narzędzi państwa w utrzymaniu funkcjonowania lotnictwa cywilnego mimo kolejnych sankcji. Obejmowało to zatwierdzanie krajowych procedur obsługowych, przedłużanie resursów statków powietrznych, reorganizację rejestrów oraz operacyjne decyzje dotyczące przestrzeni powietrznej.

Struktura organizacyjna Rosawiacja posiada rozbudowaną strukturę organizacyjną o charakterze funkcjonalnym, obejmującą centralny aparat w Moskwie oraz sieć terenowych zarządów międzyregionalnych działających na obszarze wszystkich okręgów federalnych Federacji Rosyjskiej. W ramach swojej działalności agencja realizuje zadania wykonawcze i administracyjne w zakresie lotnictwa cywilnego, w tym certyfikację, rejestrację i nadzór operacyjny, a także zarządza znaczną częścią państwowej infrastruktury lotniczej. Rosawiacja sprawuje ponadto zwierzchnictwo nad licznymi jednostkami podległymi, w tym przedsiębiorstwami państwowymi, instytutami badawczymi, ośrodkami szkoleniowymi oraz strukturami odpowiedzialnymi za lotnicze poszukiwanie i ratownictwo, pełniąc rolę kluczowego organu wykonawczego w systemie administracji lotnictwa cywilnego Federacji Rosyjskiej.

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Lotnictwo w Rosji