Hołd Bohdana Chmielnickiego pod Zborowem – akwarela na papierze namalowana przez polskiego malarza Jana Matejkę w 1859 roku, znajdująca się w zbiorach Lwowskiej Galerii Sztuki im. Borysa Woźnickiego we Lwowie.
Opis Jan Matejko w latach 1852–1858 kształcił się w Szkole Rysunku i Malarstwa w Krakowie, pod okiem Wojciecha Stattlera i Władysława Łuszczkiewicza. W 1858 roku po ukończeniu studiów, wyjechał na dwa lata do Monachium, gdzie kontynuował naukę w Akademii Sztuk Pięknych u Hermanna Anschütza, będąc jednym z polskich artystów tworzących szkołę monachijską. Matejko po ukończeniu nauki i zdobyciu uznania, brał udział w licznych międzynarodowych wystawach sztuki, podróżując do Berlina, Budapesztu, Konstantynopola, Londynu, Paryża, Pragi i Wiednia. W 1873 roku został dyrektorem krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych; do jego uczniów należeli między innymi Jacek Malczewski, Józef Mehoffer i Stanisław Wyspiański. Dorobek artystyczny Matejki obejmuje ponad 300 obrazów, a także kilkaset rysunków i szkiców.
Scena przedstawiona na akwareli nawiązuje do wydarzenia które miało miejsce w czasie powstania Chmielnickiego. Spiesząca z odsieczą oblężonej załodze Zbaraża armia koronna pod wodzą króla Polski i wielkiego księcia litewskiego Jana Kazimierza została w sierpniu 1649 roku, otoczona przez przeważające siły kozacko-tatarskie pod Zborowem. W pierwszej fazie bitwy Tatarzy atakowali chorągwie jazdy polskiej i chociaż ich atak został odparty, to położenie armii koronnej było skomplikowane. Janowi Kazimierzowi udało się jednak zawrzeć porozumienie z chanem krymskim Islamem Girejem, który zmusił hetmana kozackiego Bohdana Chmielnickiego do zawarcia ugody zborowskiej.
19 sierpnia 1649 roku Chmielnicki „pojednał” się z Janem Kazimierzem, co tak opisał w swoim pamiętniku Albrycht Stanisław Radziwiłł: Według innej relacji kozacki hetman zachowywał się wobec króla arogancko i nie chciał złożyć mu hołdu, ale przeczy temu treść listu autorstwa Chmielnickiego, wysłanego do Jana Kazimierza cztery dni wcześniej (tekst).
Przypisy
Kategoria:Akwarele Jana Matejki Kategoria:Akwarele w Lwowskiej Galerii Sztuki Kategoria:Bohdan Chmielnicki Kategoria:Zborów