Macedońska Galeria Narodowa () – państwowa galeria sztuki w Skopju, w Macedonii Północnej, założona w 1948 roku; instytucja dysponuje czterema obiektami w Skopju, są to: dawna łaźnia , dawna łaźnia , były budynek kolejowy i ; galeria prezentuje sztukę tworzoną od średniowiecza do współczesności, ze szczególnym uwzględnieniem twórców macedońskich.

Historia Galeria Macedońska Galeria Narodowa została założona w 1948 roku; powołano ją decyzją ministerstwa edukacji i macedońskiego rządu. Pierwszym organizatorem galerii został malarz , a jej dyrektorem w 1949 roku malarz Nikoła Martinoski. Galeria pozyskała zbiory z Muzeum Narodowego w Belgradzie, a także kupowała dzieła macedońskiej sztuki współczesnej oraz dzieła średniowieczne. W 2002 roku w dawnej łaźni Daut-Pašin Amam otwarto wystawę stałą sztuki XIV–XX wieku. Dawna łaźnia Čifte Amam, którą galeria uzyskała później, została przeznaczona na inne wystawy oraz prezentację prac macedońskich artystów współczesnych. W 2005 roku galeria otwarła trzeci obiekt, jest to centrum multimedialne Mala Stanica. Najnowszym nabytkiem jest dom malarza , ofiarowany instytucji przez rodzinę artysty; będą w nim prezentowane zbiory z nim związane, zostanie on poddawany renowacji.

Dyrektorem jest Ali Sinani (stan na 2026 rok).

Daut-pašin Amam Typowa turecka łaźnia, typu çifte (podwójna), została zapewne zbudowana w 2. połowie XV wieku, pomiędzy 1468 a 1497 rokiem, miał ją ufundować Daut Pasza, wezyr Rumelii, wzniesiono ją być może na miejscu kościoła św. Dymitra. Według podania miał to być wyraz miłości wobec nieznanej dziewczyny. Nie wiadomo, kiedy budynek przestał być użytkowany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem. Był wykorzystywany następnie jako magazyn. Uszkodziły go oraz trzęsienie ziemi w 1963 roku. Został także poważnie uszkodzony podczas wojen. Rekonstrukcja budynku przebiegała w latach 1935–1936; galeria została w nim otwarta w 1948 roku, a pierwsza wystawa stała została zaprezentowana w 1951 roku. Kolejna rekonstrukcja budynku została przeprowadzona w latach 1980–1981. Obecna wystawa stała została stworzona w 2000 roku, jest ona poświęcona macedońskiej sztuce wizualnej, w tym rzeźbie od XIV do XX wieku, z naciskiem na XX-wieczne macedońskie malarstwo i rzeźbę.

Čifte Amam Budynek łaźni Čifte Amam wzniósł Isa Bej w połowie XV wieku. Prawdopodobnie ucierpiał podczas trzęsienia ziemi w 1555 roku. Uszkodził go pożar w 1689 roku. Budynek funkcjonował jako łaźnia do 1917 roku. Następnie przekształcono go w magazyn. Został poważniej uszkodzony podczas trzęsienia ziemi w 1963 roku. Przeprowadzono rekonstrukcję budynku i otwarto go jako galerię sztuki w 2002 roku.

Mala Stanica Budynek został zbudowany na potrzeby kolei wąskotorowej w dwudziestoleciu międzywojennym. Budynek Mala Stanica adaptowano na potrzeby galerii sztuki od 2003 roku. Został otwarty 3 listopada 2005 roku jako centrum multimedialne Macedońskiej Galerii Narodowej.

Architektura Daut-pašin Amam Łaźnia podwójna typu çifte, z osobnymi częściami dla mężczyzn i kobiet, zbudowana na osi wschód zachód; znajduje się w niej dwanaście pomieszczeń. Budynek nakrywa wiele kopuł w asymetrycznym układzie. Nie przetrwał szadirwan oraz inne detale typowe dla łaźni; prawdopodobnie zostały one rozebrane po utracie pierwotnej funkcji.

Čifte Amam Dawna łaźnia Čifte Amam, obecna siedziba oddziału muzeum, znajduje się na Starym Bazarze w Skopju. Budynek składał się z osobnych łaźni dla mężczyzn i kobiet, do których prowadziły odrębne wejścia, stąd nazwa „čifte” (), oznaczająca „podwójny” w języku tureckim. Od północnego zachodu znajdowała się część przeznaczona dla Żydów, z osobną mykwą. Powierzchnia wystawiennicza obiektu wynosi 1056 m². Główne pomieszczenia nakrywają dwie duże kopuły, a pozostałe przykrywają liczne mniejsze kopuły kryte blachą. Zachowały się częściowo oryginalne ornamenty ścian.

Mala Stanica Budynek kolejowy został przekształcony w centrum multimedialne o powierzchni wystawienniczej 2 tys. m².

Galeria

Zbiory Instytucja posiada zbiory malarstwa, w tym ikony oraz rzeźby, powstałych od średniowiecza do współczesności. Oddział Mala Stanica dysponuje dużymi zbiorami sztuki macedońskiej, w tym tradycyjnej oraz współczesnej.

Ekspozycja w Daut-pašin Amam obejmuje 9 sal, zbiory podzielono tematycznie pomieszczeniami: ikony, malarstwo świeckie, sztuka międzywojenna (sale 3 i 4), sztuka współczesna (m.in. surrealizm, kubizm), malarstwo abstrakcyjne, nowe nurty w malarstwie (m.in. pop-art, hiperrealizm, sale 7 i 8), sztuka lat 80. i 90. XX wieku.

Galeria wystawiała prace m.in. Josepha Beuysa czy .

Wybrane obrazy

Przypisy

Kategoria:Muzea w Macedonii Północnej Kategoria:Skopje Kategoria:Muzea narodowe