mały|Griffon na wystawie w 2016 roku.
Véhicule Blindé Multi-Rôle Griffon (po polsku : Wielozadaniowy Pojazd Pancerny Griffon) lub VBMR Griffon to francuski sześciokołowy, wielofunkcyjny pojazd opancerzony, odporny na miny i ataki z zasadzki (MRAP), opracowany i wyprodukowany przez KNDS France (dawniej Nexter Systems), Arquus (dawniej Renault Trucks Defense ) i Thales. Pojazd wszedł do służby w 2019 roku wraz z VBMR-L Serval, opracowanego wspólnie przez KNDS France i Texelis, jest następcą Véhicule de l'Avant Blindé (VAB).
Oba pojazdy były zainicjowane przez francuski program SCORPION i mają spełniać szeroki zakres zadań i dlatego składają się z kilku wariantów i podwariantów. W szczególności opracowano samobieżny transporter moździerzy oparty na systemie Griffon, oznaczony jako Griffon MEPAC. Ponadto, od 2023 roku trwają prace nad dwiema odrębnymi platformami obrony powietrznej opartymi na systemie Serval : Serval LAD, przeznaczonym do zwalczania bezzałogowych statków powietrznych, oraz Serval Mistral (lub Serval TCP) do ogólnych zastosowań przeciwlotniczy zestaw rakietowy klasy V/SHORAD.
Historia Od lat 2000. Armia francuska szukała następcy VAB, który wszedł do służby w 1979 r. Pojazd stawał się coraz bardziej przestarzały w obliczu nowych i nadchodzących konfliktów . Po wielokrotnym odroczeniu programu modernizacji pancernych sił kawalerii armii francuskiej, Biała Księga Obrony i Bezpieczeństwa Narodowego z 2013 r. Zaleciła zamówienie 2080 wielozadaniowych pojazdów opancerzonych (1958 ciężkich VBMR i 122 lekkich VBMR), a także 248 opancerzonych pojazdów rozpoznawczych i bojowych (EBRC) . W 2014 r. francuskie Ministerstwo Obrony Ostatecznie powierzyło projekt konsorcjum utworzonemu przez Nexter, Arquus i Thales, które ogłosiło swój zamiar współpracy już w 2010 r. i rozpoczęło wstępne prace nad wspólnym rozwiązaniem .
Rozwój i zakup pojazdów opancerzonych, części programu nazwanego SCORPION (Synergie du CONtact Renforcée par la Polyvalence et l'InfovalorisatiON, został oficjalnie ogłoszony 5 grudnia 2014 r . Długo oczekiwany pierwszy etap programu został uruchomiony w październiku tego roku. Ten pierwszy etap, o całkowitym koszcie wynoszącym prawie 5,1 miliarda euro (FY2017), obejmuje zastąpienie VAB przez VBMR Griffon, zastąpienie AMX-10 RC, ERC-90 Sagaie i VAB HOT przez EBRC Jaguar, modernizację czołgu Leclerc, a także opracowanie ujednoliconej sieci informacji bojowej w celu zapewnienia spójności systemów w służbie . W ramach tego początkowego planu inwestycyjnego o wartości 5 miliardów euro do roku 2025 planowano nabyć 780 VBMR i 110 EBRC . Zawartość kolejnych etapów programu miała zostać skonsolidowana w późniejszym terminie, aby osiągnąć cel wyznaczony przez Ustawę o programowaniu wojskowym (LPM) na lata 2014–2019 i zaktualizowany poprawkami Rady Obrony z dnia 6 kwietnia 2016 r.: 1722 ciężkie VBMR Griffon, 522 lekkie VBMR (które miały stać się VBMR-L Serval), 248 EBRC Jaguar i 200 odnowionych Leclerc XLR . Pierwsze 319 Griffonów i 20 Jaguarów zamówiono w kwietniu 2017 r .
W przyjętym w lipcu 2018 r. planie działań na lata 2019–2025 cele programu SCORPION skorygowano w górę, planując zakup łącznie 1872 czołgów VBMR Griffon, 978 czołgów VMBR-L Serval, 300 czołgów EBRC Jaguar, a także modernizację 200 czołgów Leclerc i 18 wozów zabezpieczenia technicznego DCL do standardu XLR ; wszystkie miały zostać dostarczone do 2030 r . Całkowity koszt programu oszacowano na 11 mld euro .
26 października 2018 r. Rząd belgijski zakupił 60 transporterów opancerzonych EBRC Jaguar i 382 VBMR Griffon za kwotę 1,5 mld euro. Pojazdy te zastąpią transportery opancerzone Piranha IIIC oraz transportery piechoty Dingo 2, będące w posiadaniu belgijskiej armii. Umowa obejmuje części zamienne i sprzęt łączności. Dostawy zaczęły się w 2025 r. .
Platforma mały|Program SCORPION i jej pojazdy.
Projekt Gdy pierwszy etap programu został uruchomiony w 2014 r., celem było osiągnięcie kosztów nabycia w wysokości 1 mln euro na VBMR i 3 mln euro na EBRC . Oczekiwano, że zostanie to osiągnięte częściowo dzięki dużym ilościom pojazdów SCORPION, które miały zostać nabyte. Ponadto konsorcjum zdecydowało się na dzielenie przez Griffona 70% swoich komponentów z Jaguarem, aby zaoszczędzić na kosztach rozwoju, produkcji i konserwacji, a także ułatwić logistykę. Wspólne elementy obejmują zawieszenie dostarczone przez firmę Quiri z siedzibą w Strasburgu, system interkomu Elips firmy Elno z siedzibą w Argenteuil, montowany na dachu akustyczny system wykrywania i lokalizacji wystrzałów PILAR V firmy Metravib Defence z siedzibą w Lyonie, a także elektronikę weterynaryjną . Wyposażony w szeroką gamę najnowocześniejszych technologii, Jaguar ostatecznie kosztował dwa razy więcej niż oczekiwano, szacując cenę jednostkową na 6 milionów euro (rok fiskalny 2019), jednak Griffon mimo wszystko skorzystał na wspólnym rozwoju, a jego średni koszt szacowano na zaledwie 1,5 miliona euro za sztukę (rok fiskalny 2017), co jest kwotą o 50% wyższą od pierwotnej ceny docelowej.
Pochodzący z prototypu BMX 01 zaproponowanego przez Renault Trucks Defense, Griffon korzysta z klasycznego układu. Jest to ogromna opancerzona ciężarówka z napędem na sześć kół i czterema kołami skrętnymi (przednia i tylna oś), z układem napędowym z przodu. Pojazd waży około 25 ton w stanie gotowości bojowej, czyli mniej więcej dwa razy więcej niż 13-tonowy VAB . Zaokrętowana grupa bojowa standardowego Grifona (VTT Félin) składa się z 10 w pełni wyposażonych żołnierzy: kierowcy, dedykowanego strzelca, a także 8 piechurów, wliczając dowódcę. W kabinie załogi kierowca (z przodu po lewej) i zdalnie sterowany strzelec wieży (z przodu po prawej) są osłonięci jednoczęściową pancerną szybą przednią. Dostają się na swoje miejsca przez boczne drzwi wyposażone w pancerne szyby . Tylną część nadwozia zajmuje przedział z dwoma małymi pancernymi oknami po każdej stronie, gdzie 8 żołnierzy siedzi naprzeciwko siebie na siedzeniach przymocowanych do ścian bocznych. Rampa z tyłu, wyposażona w drzwi awaryjne i episkop, która opuszcza się wystarczająco nisko, aby żołnierze mogli wskakiwać i wyskakiwać, umożliwia wejście i wyjście. Tylny przedział jest zwieńczony czterema włazami dachowymi: jednym z przodu po lewej stronie, za kierowcą; jednym nad stanowiskiem strzelca, za zdalnie sterowaną wieżą; i dwoma z tyłu . Griffon ma zmilitaryzowaną wersję komercyjnego układu napędowego Renault-Volvo Z silnikiem Diesla o mocy 400 KM, automatyczną skrzynię biegów i niezależne układy jezdne, umożliwiające pojazdowi osiągnięcie prędkości maksymalnej 90 km/h i zasięg do 800 km. Silnik jest zamontowany na szynach. Może pracować na różnych rodzajach paliwa, ułatwiając uzupełnianie zapasów w dowolnym miejscu na świecie, w którym rozmieszczone będą siły francuskie . Griffon posiada również klimatyzację i ogrzewanie dla zapewnienia komfortu, a także system ochrony przed nadciśnieniem, aby chronić załogę i pasażerów przed zagrożeniami chemicznymi, biologicznymi, radiologicznymi i nuklearnymi (CBRN) . Przepustowość wynosi około 1,2 m dla brodu, 50 cm dla stopnia i 1 m dla rowu .
Griffon został zaprojektowany tak, aby standardowo zapewniać ochronę pancerza na poziomie 4 według STANAG 4569, dzięki czemu jest w stanie wytrzymać ostrzał z amunicji przeciwpancernej kalibru 14,5 mm, 155 mm mm odłamki pocisków artyleryjskich, IED i wybuchy min, znacznie poprawiając bezpieczeństwo żołnierzy walczących nad VAB . Ponadto poziom ochrony pancerza może zostać podniesiony ponad poziom STANAG 4 poprzez instalację modułowego pakietu pancerza. Rozmieszczony francuski Griffon GTIA (w armii francuskiej GTIA to połączona grupa bojowa sił zbrojnych złożona z nieco ponad 1000 ludzi) składałby się z dwóch lub trzech kompanii piechoty wyposażonych w pojazdy Griffon oraz szwadronu kawalerii Jaguar . Chociaż jego struktura byłaby modułowa w zależności od przypisanych mu misji, oczekuje się, że każda konwencjonalna kompania piechoty będzie miała do dyspozycji: sekcję dowodzenia składającą się z Griffona dowodzenia (Griffon EPC ), mobilnego warsztatu konserwacyjnego (Griffon ELI ) i 2 ewakuacji medycznej (Griffon SAN); trzy sekcje piechoty z 4 Griffonami każda (Griffon VTT Félin ); sekcja saperska z 3 Griffonami (Griffon GEN); sekcja wsparcia ogniowego z 2 Griffonami wyposażonymi w moździerze 81 mm (Griffon MO81), kolejna z 2 Griffonami wyposażonymi w rakiety Akeron MP (Griffon MMP) i ostatnia z Griffonem wyposażonym w sekcję snajperską ( Griffon STE ) . Ponadto na pokładzie znajduje się Griffon obserwacji artyleryjskiej (Griffon VOA) oraz kilka ciężarówek i lekkich pojazdów terenowych .
Generalna Dyrekcja Uzbrojenia (DGA), Francuska agencja zamówień obronnych ogłosiła kwalifikację Griffonów 24 czerwca 2019 r., co umożliwiło dostawę pierwszych pojazdów 4 lipca 2019 r. Do końca 2021 r. 339 jednostek VMBR Griffon zostało dostarczonych armii francuskiej. Pierwsze jednostki operacyjne zostały zaprezentowane na Polach Elizejskich podczas parady z okazji Dnia Bastylii w 2019 r. Do 2025 r. Piechota SCORPION powinna osiągnąć swoją pierwszą waloryzację informacyjną i zdolność do współpracy bojowej. Wielozadaniowe pojazdy opancerzone Griffon zaczęły zastępować czteroletnie VAB w 2019 r., a połowa zamówionych Griffonów miała zostać dostarczona. W ustawie o programowaniu wojskowym na lata 2024–2030 wskazano, że do 2030 r. Do służby we Francji ma trafić 1437 pocisków VBMR Griffon, a do 2035 r. 1818. Oczekuje się również, że do 2030 r. Do armii francuskiej zostanie dostarczonych 54 pocisków Griffon MEPAC .
Czujniki Dane zebrane przez czujniki, w które wyposażony jest Griffon, są przesyłane do bańki SCORPION za pośrednictwem wspólnej sieci informacji bojowych, którą jest SICS (Système d'Information du Combat de SCORPION ; po angielsku: SCORPION Combat Information System), opracowana przez Atos-Bull, oraz programowalny system radiowy CONTACT (COmmunications Numériques TACtiques et de Théâtre ; po polsku: Taktyczna i teatralna komunikacja cyfrowa) Opracowany przez Thales. SICS łączy wszystkich graczy w połączonej grupie bojowej, podczas gdy CONTACT zapewnia możliwości komunikacji między pojazdami, z jednoczesną i w czasie rzeczywistym transmisją głosu i danych. Griffon charakteryzuje się vetronics, czyli architekturą pokładowych systemów elektronicznych . Również opracowana przez Thales, architektura jest wspólna dla wszystkich pojazdów SCORPION. Wymaga kompaktowych, ale wydajnych komputerów i łączy wszystkie systemy nawigacji, ochrony, obserwacji i komunikacji. Zarządza i łączy wszystkie dane w pojeździe. System SCORPION Common Vetronics zapewnia przetwarzanie i wymianę danych wewnątrz i między pojazdami, umożliwiając wspólną walkę. Ponadto systemy wetroniki odgrywają decydującą rolę w ochronie pojazdów, w szczególności dzięki algorytmom, które oferują dowódcy pojazdu i jego ludziom kilka opcji radzenia sobie z zagrożeniem, pozwalając im wybrać tę, którą uznają za najbardziej odpowiednią w danej sytuacji. Tymczasem system nawigacji bezwładnościowej Epsilon 10 firmy Safran zapewnia precyzyjne określanie pozycji, autonomiczne zaangażowanie i możliwości nawigacji pojazdu, również w środowiskach pozbawionych GNSS .