Jadwiga Młodowska (ur. 27 czerwca 1882 w Piotrkowie Trybunalskim, zm. 10 sierpnia 1934 w Krakowie) – polska pedagog, działaczka społeczna. Prekursorka nowoczesnych metod w nauczaniu szkolnym w Polsce. Jej działalność była związana głównie z Chełmemscientific_bulletin_of_chelm_section_of_pedagogy-r2010-t-n1-s147-152.pdf.
Życiorys Szkołę średnią ukończyła w Piotrkowie, maturę zdała w roku 1902 w Gimnazjum Św. Anny w Krakowie. W latach 1903–1908 studiowała biologię i chemię na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Została asystentką profesora Kazimierza Kostaneckiego w Pracowni Biologii Opisowej i Topograficznej. Pisała rozprawy naukowe z zakresu embriologii. W 1907 przetłumaczyła pracę szwajcarskiego neurologa i psychiatry Augusta Forela Alkohol, dziedziczność i życie płciowe. W 2010 uzyskała na UJ stopień doktora na podstawie rozprawy Z histogenezy mięśni szkieletowych ogłoszonej w języku polskim i niemieckim w wydawnictwach Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie.
W latach 1912–1916 pracowała w prywatnej szkole w Krakowie, ucząc geografii, przyrody i języka niemieckiego. Z jej inicjatywy wprowadzono w szkole nowe metody nauczania, takie jak lekcje geografii połączone z wycieczkami krajoznawczymi. W latach 1919–1934 mieszkała w Chełmie Lubelskim (obecnie: Chełm).
Działalność Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku młode państwo potrzebowało wykształconych pedagogów. Analfabetyzm, brak nauczycieli widoczne były szczególnie w województwach wschodniej Polski. W roku 1919 władze państwowe powierzyły Jadwidze Młodowskiej zorganizowanie Państwowego Żeńskiego Seminarium Nauczycielskiego w Chełmie Lubelskim. Sprawowała aż do śmierci funkcję dyrektorki tej szkoły. W 1926 roku jako pierwsza w Polsce wprowadziła tzw. system daltoński (z którym zapoznała się podczas pobytu w Anglii). Dokonała twórczej adaptacji tego amerykańskiego systemu do polskich warunków. Założeniem było wszechstronne wychowanie młodego człowieka przez zdobywanie wiedzy i kształcenie woli społecznego działania. Cele te sformułowała Młodowska w opublikowanym w 1922 roku artykule O nowy ideał wychowawczy. System daltoński zmieniał dotychczasowy tradycyjny system lekcyjny na pracowniany/laboratoryjny. Skłaniał uczniów do samodzielnego i odpowiedzialnego wykonywania zadań dydaktycznych, pozwalał uczniom dostosować tempo nauki do ich indywidualnych potrzeb. Najważniejszą rolę w Seminarium spełniał samorząd szkolny, który zajmował się m.in. pomocą dla dzieci i ludzi starszych, dla ludzi poszkodowanych w wyniku minionej wojny światowej. Nowatorskie metody Młodowskiej wywołały duże zainteresowanie w całym kraju. Ona sama prowadziła intensywną akcję popularyzowania swoich metod pedagogicznych, jeżdżąc po kraju i wygłaszając liczne odczyty.
Nie ograniczała się do zarządzania szkołą. Z jej inicjatywy powstało w Chełmie Towarzystwo Opieki nad Dzieckiem, jego celem było zapewnienie opuszczonym i ubogim dzieciom moralnej i materialnej opieki. Dzięki jej zabiegom utworzono w Chełmie w 1925 roku pierwsze przedszkole. W 1929 została przewodniczącą Miejskiej Rady Szkolnej w Chełmie. Czynnie uczestniczyła w pracach związanych z samokształceniem nauczycieli. Organizowała wieczory literackie, konkursy recytatorskie, koncerty, wykłady muzyczne. Z inicjatywy Młodowskiej powstały w Chełmie dwie organizacje spółdzielcze: Spółdzielnia Spożywców i Spółdzielcza Księgarnia Nauczycielska „Promyk”. Z jej inicjatywy rozpoczęła działalność Szkoła Muzyczna. Krótko przed śmiercią została wybrana na radną miasta Chełm, jednak tych obowiązków już nie zdążyła podjąć. Zmarła w Krakowie 10 sierpnia 1934. Jako osoba zasłużona dla Chełma została pochowana na chełmskim cmentarzu przy ulicy Lwowskiej.
Wyróżnienia – upamiętnienie Była laureatką odznaczeń: Złoty Krzyż Zasługi i – pośmiertnie – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. Jej imię nosi jedna z ulic Chełma, a również IV Liceum Ogólnokształcące w Chełmie. Przy Liceum znajduje się ławeczka upamiętniająca Jadwigę Młodowską. Została też upamiętniona w literaturze, w pamiętnikach i wspomnieniach. Poeta chełmski Wacław Mrozowski napisał wiersz Do Jadwigi Młodowskiej.
Przypisy
Bibliografia
Paweł Kiernikowski, Zbigniew Lubaszewski: Młodowska Jadwiga, [w:] Encyklopedia Chełma, t. I, cz. 2. Ludzie. Chełm – Lublin: Wydawnictwo Gaudium 2013, s. 122–124.
Barbara Rogucka: Doktor Jadwiga Młodowska (1882-1934), [w:] „Scientific Bulletin od Chełm – Section of Pedagogy” nr 1, 2010, s.147– 152. Magdalena Tchórz-Wójtowicz: Niezwykła kobieta w dziejach Chełma – dr Jadwiga Młodowska i jej dokonania, [w:] Chełm nieznany. Ludzie – Miejsca – Wydarzenia. Red. Małgorzata Karwatowska, Chełm Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Ludzie urodzeni w Piotrkowie Trybunalskim Kategoria:Urodzeni w 1882 Kategoria:Zmarli w 1934 Kategoria:Ludzie związani z Chełmem Kategoria:Polscy nauczyciele biologii Kategoria:Polscy nauczyciele geografii Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego