Drobnołuszczak oszczepowatorozwierkowy (Pluteus insidiosus Vellinga & Schreurs) – gatunek grzybów należący do rodziny łuskowcowatych (Pluteaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pluteus, Pluteaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisali go w 1985 r. Else C. Vellinga i Jan Schreurs na drewnie olch i buków w Holandii. Brak synonimów. Polską nazwę nadała Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów w 2026 r.
Morfologia Kapelusz Średnica 25–40 mm, płaskowypukły, rozpostarty, z niskim garbkiem, lekko higrofaniczny, gdy wilgotny, bardzo ciemnobrązowy do czarnego w środku, żyłkowany lub gładki, ku brzegowi blady do ciemnobrązowego lub brązowego. Brzeg w stanie wilgotnym półprzezroczysty, prążkowany, po wyschnięciu blady do brązowego. Blaszki L = 48–72, l = 0–3 dość gęste, wolne, lekko brzuchate, o szerokości do 5 mm, najpierw różowe, później cieliste, brudnoróżowe lub brązowaworóżowe. Ostrza równe, tej samej barwy. Trzon Wysokość 35–45 mm, cylindryczny lub lekko rozszerzający się ku dołowi, pełny. Powierzchnia biaława lub srebrzystoszara, zazwyczaj włókienkowata i błyszcząca. Miąższ W kapeluszu higrofaniczny, w stanie wilgotnym szary, po wyschnięciu blady do białawego; w trzonie w kolorze powierzchni. Zapachu brak lub gorzkawy, smaku brak lub lekko nieprzyjemny. Cechy mikroskopowe Podstawki (20–)27–38(–45) × (5,5–)7,2–9,5(–11,0) µm, przeważnie maczugowate, czterozarodnikowe. Bazydiospory (5,6–)6,1–7,9(–8,5) × (5,1–)5,5–7,1(–7,4) µm, Qav = 1,15, prawie kuliste do szerokoelipsoidalnych, nieznacznie elipsoidalne lub kuliste. Pleurocystydy bardzo rzadkie, 45–56(–75) × 19–28(–40) µm, maczugowate do szeroko maczugowatych lub wrzecionowate, cienkościenne i bezbarwne. Krawędź blaszki niejednorodna, w niektórych miejscach płodna. Cheilocystydy w niektórych częściach blaszek rzadkie, w innych miejscach w skupiskach (21–)29–43(–54) × (6,0–)6,8–13,5(–19,5) µm, maczugowate do wrzecionowatych, niektóre z wąskim dzióbkiem o długości 1–40 × 1–3 µm na szczycie, bezbarwne. Skórka kapelusza typu hymeniderma, złożona z elementów kulistoszypułkowych do wąsko-zgrubiałych (25–)31–57(–64) × (12–)16–33(–41) µm, z brązowym pigmentem w wakuolach. Skórka trzonu złożona z cylindrycznych, bezbarwnych strzępek o szerokości 4–10 µm. Kaulocystyd brak. Brak sprzążek we wszystkich przegrodach.
Występowanie i siedlisko Występuje w Europie, Ameryce Północnej, Azji i Afryce. Również w Polsce podano jego stanowiska. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Saprotrof występujący w lasach na martwym drewnie drzew liściastych, zwłaszcza olszy i buka.
Przypisy
Kategoria:Łuskowcowate Kategoria:Mykobiota Polski