thumb|Dworek, w którym mieszkał Józef Czajka. Józef Czajka (ur. 11 marca 1885 w Tarnawcu, zm. 9–11 kwietnia 1940 w Katyniu) – major piechoty pospolitego ruszenia Wojska Polskiego, inżynier geodeta, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Wincentego i Marii z Kościółków urodzony 11 marca 1885 w Tarnawcu, w ówczesnym powiecie łańcuckim Królestwa Galicji i Lodomerii. Od 1896 uczęszczał do c. k. Gimnazjum w Jarosławiu. 30 czerwca 1905 zakończył naukę w klasie ósmej ze zdanym egzaminem dojrzałości. W 1908 ukończył studia w c. k. Szkole Politechnicznej we Lwowie i otrzymał dyplom inżyniera geodety. W latach 1909–1910 odbył obowiązkową służbę wojskową w cesarskiej i królewskiej Armii, w charakterze jednorocznego ochotnika. Na stopień kadeta rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1912 i przydzielony w rezerwie do 57 galicyjskiego pułku piechoty w Tarnowie. Po zakończeniu służby wojskowej został zatrudniony jako elew – c. k. urzędnik do utrzymania ewidencji katastru podatku gruntowego z stałą siedzibą służbową w Wojniczu (od 1912 w Limanowej). W latach 1912–1913 wziął udział w mobilizacji sił zbrojnych monarchii austro-węgierskiej, wprowadzonej w związku z wojną na Bałkanach. W 1913 został mianowany geometrą II klasy i przeniesiony do Borszczowa.

Po wybuchu I wojny światowej został zmobilizowany do 57 pp. Na stopień podporucznika rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 listopada 1917. Walczył na froncie serbskim jako młodszy oficer kompanii. Został ranny. Po rekonwalescencji został instruktorem w batalionie zapasowym 57 pp. Na stopień porucznika rezerwy został awansowany ze starszeństwem z 1 maja 1916. W sierpniu 1916 na froncie wschodnim dostał się do niewoli rosyjskiej..

W listopadzie 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. W czasie wojny z Ukraińcami dowodził kompanią 16 pułku piechoty. 17 lipca 1919 został formalnie przyjęty do Wojska Polskiego z byłej armii austro-węgierskiej z zatwierdzeniem posiadanego stopnia porucznika ze starszeństwem od dnia 1 maja 1916, zaliczony do I Rezerwy armii z jednoczesnym powołaniem do czynnej służby na czas wojny, aż do demobilizacjiDz. Rozk. Wojsk. Nr 81 z 31 lipca 1919, poz. 2820.. Wiosną 1920 został przeniesiony na stanowisko zastępcy dowódcy batalionu zapasowego 56 pułku piechoty. Latem 1920, w czasie wojny z bolszewikami, pełnił funkcję adiutanta 157 pułku piechoty, a następnie objął dowództwo II batalionu 7 pułku piechoty Legionów. 19 sierpnia 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu kapitana, w piechocie, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej. 22 lutego 1922 został zdemobilizowany i przydzielony w rezerwie do 7 pp Leg. w Chełmie. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu majora ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 153. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty. Posiadał wówczas przydział w rezerwie do 39 pułku piechoty w Jarosławiu. W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Tarnów. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr V. Był wówczas reklamowany na 12 miesięcy.

Po zwolnieniu z wojska pracował jako radca skarbowy w Krakowie oraz pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Geodetów we Lwowie. Na przełomie lat 20. i 30. XX w. pracował w Urzędzie Katastralnym w Tarnowie na stanowisku inżyniera mierniczego w VII stopniu służbowym. Z dniem 15 listopada 1929 został mianowany referendarzem miernictwa w dotychczasowym stopniu służbowym.. Mieszkał w Tarnowie, w dworku przy ul. Konarskiego 8 (obecnie 15), który nabył w 1923 razem z żoną i teściem. We wrześniu 1939 został powołany do czynnej służby wojskowej na stanowisko dowódcy batalionu wartowniczego nr 54, który został zmobilizowany przez Komendę Rejonu Uzupełnień Tarnów.

W nieznanych okolicznościach, po agresji ZSRR na Polskę (17 września 1939), dostał się do sowieckiej niewoli i został osadzony w obozie NKWD w Kozielsku. Między 7 a 9 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego (lista nr 015/2 z 5 kwietnia 1940). Między 9 a 11 kwietnia 1940 zamordowany w Katyniu i tam pogrzebany. Od 28 lipca 2000 spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu.

Był żonaty z Heleną ze Sworzeniów (1892–1971), z którą miał trzech synów: Adama (1923–2000), lekarza medycyny, chirurga, Kazimierza (1925–1938) i Andrzeja (1926–1986), inżyniera metalurga, adiunkta Instytutu Odlewnictwa w Krakowie. Żona z synami została pochowana na Starym Cmentarzu w Tarnowie. Jest to także grób symboliczny Józefa Czajki.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

4 października 2009 przy kościele św. Józefa w Kuryłówce posadzono Dąb Pamięci Józefa Czajki. W uroczystości wzięli udział wnukowie majora Czajki: Marek i Krzysztof.

Ordery i odznaczenia Krzyż Walecznych dwukrotnie Srebrny Krzyż Zasługi Krzyż Kampanii Wrześniowej – pośmiertnie 1 stycznia 1986. Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci i studenci Szkoły Politechnicznej we Lwowie Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Jarosławiu (Polska) Kategoria:Dowódcy batalionów 7 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Galicyjscy urzędnicy skarbowi Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 r. Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 16 Pułku Piechoty Ziemi Tarnowskiej Kategoria:Oficerowie 39 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich Kategoria:Oficerowie 56 Pułku Piechoty Wielkopolskiej Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym Mobilizacji 1912–1913 Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1885 Kategoria:Wojskowi związani z Tarnowem Kategoria:Zmarli w 1940