Alexander Edler von Daniels (ur. 17 marca 1891 w Trewirze, zm. 6 stycznia 1960 w Bielefeld) – niemiecki generał, uczestnik I i II wojny światowej. Członek Komitetu Narodowego Wolne Niemcy i Związku Oficerów Niemieckich.
Życiorys
Alexander Edler von Daniels był synem kapitana i urzędnika Maximiliana Edlera von Danielsa oraz jego żony Marii z domu Schäffer. Po ukończeniu szkoły, w marcu 1910 roku wstąpił do w stopniu podporucznika bez patentu do 143 Pułku Piechoty. W czerwcu uzyskał patent oficerski. W październiku 1913 roku został mianowany adiutantem w I Batalionie 143 PP.
I wojna światowa 19 września 1915 roku von Daniels został dowódcą kompanii, a od października pełnił funkcję oficera sądowego. 18 grudnia 1915 awansował na porucznik, w tym stopniu w kwietniu 1916 roku został adiutantem pułku.
okres międzywojenny 25 lutego 1919 roku von Daniels wstąpił do Freikorps Lichtschlag, w sierpniu objął dowodzenie nad kompanią karabinów maszynowych. 15 września von Danielsa przeniesiono do Reichsheer z przydziałem do 14 (Badeńskiego) Pułku Piechoty. Po utworzeniu Reichswehry, w styczniu 1921 roku trafił do 18 Pułku Piechoty. W październiku objął dowodzenie nad 6 kompanią. W lutym 1922 roku von Daniels awansował na kapitana. W okresie 2-23 października 1924 roku uczestniczył w kursie wychowania fizycznego na Niemieckiej Akademii Ćwiczeń Fizycznych Rzeszy.
W lutym 1928 roku von Daniels objął dowodzenie nad 12 kompanią karabinów maszynowych w 18 PP zastępując na tym stanowisku majora Arnolda Altvater-Mackensena. 1 maja 1931 roku dołączył do sztabu batalionu szkolnego 18 PP. W październiku 1932 roku von Daniels awansował do stopnia majora. Od 1 kwietnia 1933 roku pełnił funkcję instruktora w Szkole Piechoty. W lutym 1934 roku objął dowodzenie nad II batalionem 1 (Pruskiego) Pułku Piechoty w Insterburgu.
W październiku 1934 roku, podczas przekształcania Reichswehry w Wehrmacht von Daniels dowodził batalionem szkolnego Królewieckiego Pułku Piechoty. W czerwcu 1935 roku awansował do stopnia podpułkownika. W październiku 1935 objął dowództwo nad 9 Batalionem Karabinów Maszynowych. W pierwszej połowie listopada odbył szkolenie w zakresie łączności. 1 stycznia 1938 roku awansował na stopień pułkownika. W październiku von Danielsa przeniesiono do sztabu 18 PP, a miesiąc później został mianowany dowódcą pułku, zastępując na tym stanowisku majora Accarda Freiherr von Gablenza.
II wojna światowa Na początku kampanii polskiej we wrześniu 1939 roku 18 Pułk Piechoty został przeniesiony do ochrony zachodnich granic III Rzeszy. Wiosną 1940 roku dowodzony przez von Danielsa pułk został włączony w struktury 6 Dywizji Piechoty, która wzięła udział w inwazji na Francję. Pułk posuwał się od Mozeli, przez Sommę, aż nad Loarę. Następnie jednostka pozostała we Francji jako siły okupacyjne. W listopadzie 1940 roku z pułku wydzielono sztab oraz jeden z batalionów. Posłużyły one do sformowania 239 Pułku Piechoty, który wszedł skład 106 Dywizji Piechoty. Podczas inwazji na Związek Radziecki dowodzony przez von Danielsa 239 PP brał udział w walkach o Wilno, Smoleńsk, Wiaźmę i Klin. W styczniu 1942 roku von Daniels awansował do stopnia majora, a marcu przekazał dowodzenie pułkiem i został przeniesiony do Führerreserve.
W kwietniu von Danielsowi przydzielono dowodzenie 376 Dywizją Piechoty, na czele której brał udział w walkach w rejonie Charkowa, Biełgorodu i Kałacza oraz w oblężeniu Stalingradu. Początkowo nic nie zapowiadało nadchodzącej na tym odcinku katastrofy, niemieckie wojska nacierały na miasto, jednocześnie znajdując czas na rozrywki i integrację. Generał von Daniels na zaproszenie żołnierzy ze swojej dywizji brał w październiku udział w zawodach strzeleckich zorganizowanych w ramach Oktoberfest. Gdy wojska radzieckie przeszły do działań zaczepnych 376 DP, według von Danielsa była najbardziej narażona na rosyjskie ataki. 1 grudnia 1942 roku von Daniels został awansowany do stopnia generała majora. Wraz z 6 Armią generała Paulusa także jednostka von Danielsa znalazła się w stalingradzkim kotle, zajmując pozycję na południowo-zachodniej flance. Na nowych pozycjach von Daniels miał do dyspozycji przygotowanych przez jednego z członków sztabu kompleks schronów, który pełnił funkcję kwatery głównej dywizji. W czasie świąt Bożego Narodzenia znajdujący się w okrążeniu dla podniesienia morale starali się oddać choć namiastkę świątecznej atmosfery. Generał Edler von Daniels wspominał o tym w jednym z ostatnich listów do żony, informując o planach obchodzenia Wigilii „po niemiecku, chociaż daleko w Rosji”. Własny bunkier udekorował drzewkiem, a pod nim wstawił miniaturową kolebkę ze zdjęciem swojej córki.
W połowie stycznia 376 DP została rozbita w pobliżu lotniska Pitomnik. Pozostałości dywizji dalej stawiały opór, jednak kolejni generałowie zdawali sobie sprawę z beznadziejnej sytuacji. Mimo braku zgody Paulusa na złożenie broni 25 stycznia generałowie von Seydlitz-Kurzbach, von Lenski, Deboi i Daniels w jednej ze stalingradzkich piwnic dyskutowali na temat kapitulacji. Generał Alexander Edler von Daniels poddał się wraz z resztkami własnej dywizji. Von Daniels wysłał do rosyjskich pozycji emisariuszy, którzy poinformowali o gotowości do kapitulacji. Do kwatery von Danielsa został wysłany Semion Blumenkrants z 1326 Pułku Piechoty, należącego do 422 Dywizji Strzeleckiej. Generał wraz z prowadzącymi go czerwonoarmistami dotarł do kwatery głównej Armii Czerwonej gdzie oficjalnie skapitulował.
w niewoli mały|305x305px|Generał Edler von Daniels prowadzony przez czerwonoarmistów do niewoli Von Daniels został doprowadzony do kwatery Frontu Dońskiego, gdzie został przesłuchany przez kapitana NKWD Nikolaja Dmitrijewicza Diatlenko. Przesłuchanie było tym bardziej efektywne, że Diatlenko dysponował korespondencją Danielsa, która nie dotarła do jego żony, a została przechwycona z rozbitego samolotu transportowego. Te i inne przesłuchania niemieckich dowódców pozwoliły enkawudzistom ustalić jakie panowały nastroje oraz stan armii niemieckiej na froncie wschodnim. mały|306x306px|Schwytani pod Stalingradem generałowie, od lewej: Alexander Edler von Daniels, Hans-Heinrich Sixt von Armin, Walter Heitz (tyłem), Friedrich Paulus. Alexander Edler von Daniels wraz z pozostałymi wziętymi pod Stalingradem dowódcami trafił do specjalnego obozu jenieckiego NKWD nr 84 w Wojkowie. W niewoli dochodziło do rozłamów między dawnymi towarzyszami z 6 Armii, wśród których część pozostawała wierna Hitlerowi (a w zasadzie Niemcom), a część krytykowała jego decyzje. Konflikt podsyciło utworzenie przez Walthera von Seydlitz-Kurzbacha, Martina Lattmanna i Otto Korfesa Komitetu Narodowego Wolne Niemcy i Związku Oficerów Niemieckich (BDO). Generałowie skupieni przy Paulusie, m. in. Karl Strecker, Hans-Heinrich Sixt von Armin, Carl Rodenburg, Max Pfeffer oskarżyli ich o zdradę. Von Daniels stanął jednak po stronie stronnictwa współpracujących z sowietami generałów i wstąpił do BDO, którego został wiceprzewodniczącym.
Za działania uznane za zdradę von Daniels został w Niemczech pozbawiony stopnia generalskiego. Konsekwencje poniosła również jego rodzina w ramach praktykowanej w III Rzeszy odpowiedzialności zbiorowej. Jego brat, Herbert von Daniels zmaże hańbę ciążącą na ich rodzinie wzorową służba na froncie.
po wojnie Wizyta kanclerza Konrada Adenauera w Moskwie we wrześniu 1955 roku doprowadziła do zwolnienia z obozów ok. 3000 jeńców spod Stalingradu. Wśród nich znajdował się również von Daniels. Po powrocie do Bielefeld, w którym mieszkał z rodziną przed wojną nie kontynuował kariery wojskowej. Zmarł 6 stycznia 1960 roku, został pochowany na cmentarzu Friedhof w Westhofen.
Odznaczenia
Krzyż Żelazny II Klasy Krzyż Żelazny I Klasy Krzyż Kawalerski Orderu Hohenzollernów z Mieczami Order Świętego Jana Krzyż Honorowy dla Walczących na Froncie Odznaka za Służbę Wojskową IV Klasy Medal Pamiątkowy Wojny 1914–1918 (Austria) Medal Pamiątkowy Wojny z Mieczami (Węgry) Szpanga do Krzyża Żelaznego II Klasy (24 października 1939) Szpanga do Krzyża Żelaznego I Klasy (11 czerwca 1940) Złoty Krzyż Niemiecki (15 grudnia 1941) Medal za Kampanię Zimową na Wschodzie 1941/1942 Krzyż Rycerski Krzyża Żelaznego (18 grudnia 1942)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Zmarli w 1960 Kategoria:Generałowie Wehrmachtu Kategoria:Oficerowie Armii Cesarstwa Niemieckiego Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Cesarstwo Niemieckie) Kategoria:Uczestnicy walk na froncie wschodnim w II wojnie światowej Kategoria:Bitwa stalingradzka Kategoria:Jeńcy niemieccy w niewoli radzieckiej 1941–1956 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Żelaznym Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niemieckim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Rycerskim