Kruchaweczka stożkowata (Psathyrella fusca (J.E. Lange) A. Pearson) – gatunek grzybów należący do rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Psathyrella, Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1936 r. Jakob Emanuel Lange, nadając m u nazwę Psathyra fusca. W 1952 r. Arthur Anselm Pearson przeniósł go do rodzaju Psathyrella. Synonimy: Agaricus fuscus Schumach. 1803 Psathyra fusca J.E. Lange 1936 . Polską nazwę zarekomendował Władysław Wojewoda w 2003 r.
Morfologia Kapelusz Średnica 20–75 mm, stożkowato-wypukły do płaskiego, higrofaniczny; w stanie wilgotnym prążkowany od brzegu do połowy średnicy kapelusza. Powierzchnia ciemnoczerwonobrązowa, szybko blaknąca do brązowej lub żółtawej, po wysychnięciu ochrowa lub bardzo jasnobrązowa, ale zazwyczaj czerwonobrązowy lub żółtobrązowy kolor utrzymuje się przez długi czas na brzegu lub w mniejszym stopniu w środku. Osłona w postaci włókien lub kłaczków na brzegu. Trzon Wysokość do 40–100 mm, grubość 2–10 mm, biały, oprószony, prążkowany od góry w dół, ale o zmniejszonej intensywności i zanikającym prążkowaniu w dolnej połowie trzonu, gdzie resztki osłony mogą pozostawiać włóknistą strefę. Blaszki Gęste, szare. Blaszek pełnych 34–62. Cechy mikroskopowe Zarodniki 9–11,5(–13,5) x 5–6,5 μm, Qav = 1,6–1,9, podłużne, jajowate, odwrotnie jajowate, elipsoidalne, prawie sześciokątne, prawie pięciokątne lub prawie cylindryczne, czerwonobrązowe. Pleurocystydy 35–80 × 10–22 μm, cebulowate do butelkowatych, liczne. Cheilocystydy dwóch typów: (1): 25–70 × 7–18 μm, podobne kształtem i częstością występowania do pleurocystyd, (2): małe, maczugowate, rozproszone, rzadko liczne. Krawędź blaszek często pokryta kroplami nie barwiącymi się na zielono w roztworze amoniaku. Komórki osłony 20–70 × 2–8 μm.
Występowanie i siedlisko Najwięcej stanowisk podano w Europie, poza nią występuje w rozproszeniu w Ameryce Północnej i Azji. W Polsce podano wiele stanowisk. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Sparotrof występujący w lasach, głównie bukowych, na obumarłym drewnie i na ziemi, wśród opadłych liści i resztek drzewnych. Owocniki głównie od kwietnia do listopada.
Przypisy
Kategoria:Kruchaweczkowate Kategoria:Mykobiota Polski