Komentarz do Hermeneutyki Arystotelesa, Commentarii in librum Aristotelis Peri hermeneias – dzieło Boecjusza, filozofa, teologa i polityka starożytnego, z zakresu logiki formalnej, filozofii języka i metafizyki. Jest to komentarz do Hermeneutyki Arystotelesa.
Historia i kontekst powstania dzieła Dzieło powstało między 515 a 516 r. n. e. Zostało napisane w Rzymie, autor był wtedy doradcą ostrogockiego króla Teodoryka. W 513 r. powstał mniejszy komentarz do Hermeneutyki, na bazie którego Boecjusz tworzył komentarz tu opisywany, tzw. "drugi" lub "większy". Zanim ukończył pisać to dzieło, miał za sobą ukończone dzieła z zakresu Quadrivium, czyli De institutione musica oraz De institutione arithmetica, komplet komentarzy do Porfiriusza, komentarz do Kategorii Arystotelesa, mniejszy komentarz do Hermeneutyki Arystotelesa oraz własne podręczniki logiki formalnej, czyli De syllogismo categorico, Introductio ad syllogismos categoricos i De divisione. Komentarz do Hermeneutyki powstał jeszcze przed napisaniem dzieła O pocieszeniu, jakie daje filozofia.
Struktura i stylistyka Komentarz do Hermeneutyki to dzieło napisane ściśle scholastyczną metodą komentarza. Tekst podzielony jest na komentowaną część dzieła Arystotelesa oraz właściwy komentarz Boecjusza do niej. Dzieło składa się z czterech ksiąg.
Tematyka dzieła W Komentarzu do Hermeneutyki pojawiają się nastepujące zagadnienia: ogólna teoria znaczenia, klasyfikacja znaków mówionych, klasyfikacja części mowy oraz wyrażeń złożonych, ontologiczne założenia semantyki nazw i czasowników, pojęcie sprzeczności i przeciwieństwa między zdaniami, odróżnienie zdań ogólnych, nieokreślonych i szczegółowych., relacje logiczne między zdaniami prostymi, zagadnienie statusu logicznego zdań o przyszłości (problem "bitwy morskiej"), relacja między koniecznością, naturą i wolnym wyborem oraz pojęcia i zdania modalne.
Znaczenie dzieła w filozofii i logice scholastycznej Dzieło to było w średniowieczu jednym z ważniejszych prac z zaresu filozofii języka i logiki - było ono używane na uniwersytetach do wykładania młodym scholastykom tekstu Arystotelesa.
Wydanie krytyczne Pierwsze nowoczesne wydanie tekstu Boecjusza nastąpiło w ramach Patrologia Latina Migne'a (tom 64, kol. 393-638). Krytyczne opracowanie Komentarza do Hermeneutyki zostało wydane w Lipsku w 1877 r. przez niemieckie wydawnictwo Teubner, przygotował je Karl Meister dla serii Bibliotheca Teubneriana. Drugie wydanie tego samego opracowania krytycznego ukazało się w 1880 r.J.-P. Migne, Patrologiae cursus completus. Series Latina, t. 64: Manlii Severini Boetii opera omnia, t. 2, Parisiis 1847.Boethius, ''Commentarii in librum Aristotelis Peri hermeneias'', rec. Carolus Meiser, Lipsiae: In aedibus B.G. Teubneri, 1877–1880.. Przez ponad sto lat był to jedyny w pełni krytyczny i naukowy tekst, z którego korzystali naukowcy z całego świata, szczególnie neotomiści.
Polski przekład Polskie wydanie dwujęzyczne tego dzieła pojawiło się w 2010 r. w Wydawnictwie Marek Derewiecki w Kętach. Przekład i wstęp napisał Tomasz Tiuryn. Książka została wydana w dwóch woluminach w serii dwujęzycznej Ad Fontes.
Przypisy
Kategoria:Starożytna literatura filozoficzna Kategoria:Literatura filozoficzna w języku łacińskim Kategoria:Literatura z zakresu filozofii języka Kategoria:Literatura z zakresu logiki