alt=Wprowadzone 1 czerwca 2004 r. jako element rebrandingu i integracji z grupą France Télécom|mały|Logo Telekomunikacji Polskiej (TP) z lat 2004–2012 Telekomunikacja Polska S.A. (TP SA, potocznie tepsa) – operator telekomunikacyjny, początkowo monopolista, a później dominujący dostawca telefonii stacjonarnej w Polsce.

31 grudnia 2013 nastąpiło połączenie TP SA, PTK Centertel oraz Orange Polska sp. z o.o. w jeden podmiot Orange Polska SA, w związku z czym Telekomunikacja Polska zmieniła nazwę na Orange Polska.

Historia W 1928 roku powstało przedsiębiorstwo państwowe Polska Poczta, Telegraf i Telefon (PPTiT), będące monopolistą na tym rynku. W 1991 roku nastąpiła jego likwidacja i powstanie spółki akcyjnej Skarbu Państwa Telekomunikacja Polska.

Zgodnie z Ustawą o łączności (1990), wykonywać działalność w dziedzinie telekomunikacji na rynku lokalnym mogła ta spółka oraz inne podmioty, które otrzymały zezwolenie. Formalnie nastąpiło zatem zakończenie monopolu państwowego. Jednak, na rynku telefonii międzynarodowej, jedynym operatorem, dopuszczonym do świadczenia usług została TP SA. Określone zostały również zakazy „na używanie urządzeń, linii i sieci telekomunikacyjnych bezpośrednio połączonych drogą kablową, radiową lub w układzie międzynarodowych systemów satelitarnych z liniami, urządzeniami lub sieciami znajdującymi się poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej – podmiotowi zagranicznemu lub spółce z udziałem podmiotów zagranicznych” oraz „na używanie międzymiastowych linii i sieci telekomunikacyjnych oraz na świadczenie międzymiastowych usług telekomunikacyjnych – podmiotowi zagranicznemu lub spółce z udziałem podmiotów zagranicznych, jeżeli udział podmiotów zagranicznych w kapitale zakładowym lub akcyjnym przekracza 49,0%” (Ustawa o łączności, 1990).

Ograniczenia te, w połączeniu z ogromnymi kosztami wejścia na rynek telekomunikacyjny wynikającymi z konieczności uzyskania licznych licencji i zezwoleń oraz utworzenia własnej sieci dostępowej, stanowiły ogromną barierę w procesie liberalizacji branży telekomunikacyjnej. Nie bez znaczenia pozostawał również fakt, że realnym właścicielem TP SA było Ministerstwo Łączności, pełniące funkcję reprezentanta Skarbu Państwa, co powodowało powstawanie konfliktów interesów. Prowadziło ono politykę przyznawania zezwoleń operatorom na rynkach lokalnych, która często nie kierowała się interesem liberalizacji rynku, lecz raczej jego zwalczania. Realnie więc w branży telekomunikacyjnej był monopol, czyli sytuacja, gdzie występuje jedyny, faktyczny i potencjalny dostawca produktu lub usługi.

W 1992 roku zaczął funkcjonować w Polsce rynek usług telefonii mobilnej, a jego pierwszym operatorem została Polska Telefonia Komórkowa Centertel Sp. z o.o. (PTK Centertel), w którym 51,0% udziałów była własnością TP SA.

Operator ten miał również, od 1996 roku, przewagę w warunkach konkurencji monopolistycznej na rynku dostępu do Internetu. Posiadał zatem pozycję dominującą na każdym rynku usług telekomunikacyjnych w Polsce.

Ministerstwo Łączności, do 2000 roku, nie podejmowało działań w zakresie kontroli cen w branży telekomunikacyjnej. Pozwalało to TP SA na dowolne ich kształtowanie oraz korzystanie z instrumentów cenowych do likwidowania konkurencji ze strony operatorów alternatywnych.

W 1997 roku Ministerstwo Skarbu Państwa przygotowało program prywatyzacji TP SA, który przewidywał jej trzy etapy. Pierwszy etap nastąpił w 1998 roku. Polegał on na wprowadzeniu TP SA na GPW w Warszawie oraz na GDR (Global Depositary Receipts) w Londynie, jak również na sprzedaży w ofercie publicznej 15,0% akcji spółki. W 1999 roku zniesiono prawo o konieczności posiadania co najmniej 51,0% akcji TP SA przez Skarb Państwa. W 2000 roku zaś dokonano drugiego etapu prywatyzacji, sprzedając 35,0% akcji konsorcjum France Telecom i Kulczyk Holding, które tym samym stało się strategicznym inwestorem TP SA.

Bardzo istotną zmianą mającą ogromy wpływ na osłabienie pozycji TP SA jako monopolisty w polskiej branży telekomunikacyjnej, było nakazanie podmiotom o znaczącej pozycji rynkowej umożliwienia korzystania ze swoich łączy innym operatorom. Ponadto, cena dzierżawy była zależna wyłącznie od faktycznego kosztu usługi dzierżawy, a dla ujednolicenia i przejrzystości umów nałożono obowiązek, aby podmioty przygotowały ramowe oferty określające warunki realizacji umowy dzierżawy.

W 2001 roku zrealizowano trzeci etap w procesie prywatyzacji TP SA. Zostało pozyskane 12,5% kolejnych akcji spółki przez konsorcjum France Telecom i Kulczyk Holding. Francuski operator France Telecom w tym konsorcjum był podmiotem o większych prawach i posiadał perspektywę nabycia kolejnych udziałów.

1 stycznia 2002 roku nastąpiło pełne uwolnienie segmentu połączeń międzystrefowych, a w 2003 roku połączeń międzynarodowych. Na rynku telefonii stacjonarnej pojawiły się takie przedsiębiorstwa, jak: Netia SA, Telefonia Dialog Sp. z o.o., czy Tele2 Polska Sp. z o.o. Nadal jednak zdecydowaną, ponad 85,0% przewagę udziału w przychodach sektora, miała TP SA. Ceny usług połączeń stacjonarnych, przy braku znaczącej konkurencji na rynku, wciąż utrzymywały się na wysokim poziome.

W 2004 roku skorzystano z jednej z klauzul zawartych w umowie między France Telecom a Kulczyk Holding i uzgodniono porozumienie o przeniesieniu 13,57% akcji TP SA, będących w posiadaniu Kulczyk Holding, na rzecz France Telecom.

W 2005 roku na polskim rynku telekomunikacyjnym pojawiła się marka Orange, pod którą zaczęła działać PTK Centertel.

W sierpniu 2010 roku Ministerstwo Skarbu Państwa sprzedało ostatnie 4,15% akcji TP SA, kończąc ostatecznie proces prywatyzacji spółki. Proces liberalizacji branży telekomunikacyjnej (w tym szczególnie rynku telefonii stacjonarnej) cały czas trwał, jednak udało się zwiększyć udział w branży operatorów alternatywnych kosztem TP SA, która traciła pozycję monopolisty.

31 grudnia 2013 roku nastąpiło połączenie TP SA, PTK Centertel oraz Orange Polska sp. z o.o. w jeden podmiot Orange Polska SA, w związku z czym Telekomunikacja Polska zmieniła nazwę na Orange Polska. Jednocześnie operator utworzył spółkę zależną o nazwie Telekomunikacja Polska Sp. z o.o. w celu ochrony marki Telekomunikacja PolskaTelekomunikacja Polska Sp. z o.o. – nowa spółka Orange.. Spółka zarejestrowana 8 stycznia 2014 roku funkcjonuje pod numerem KRS KRS: Telekomunikacja Polska Sp. z o.o..

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Polskie przedsiębiorstwa telekomunikacyjne Kategoria:Operatorzy telekomunikacyjni Kategoria:Historia telekomunikacji Kategoria:Przedsiębiorstwa w Warszawie