Otwarte okno, Collioure () – obraz olejny Henriego Matisse’a z 1905 roku w kolekcji National Gallery of Art w Waszyngtonie.
Należy do grupy obrazów stanowiących „manifest” fowizmu. Szereg badaczy uważa, że właśnie w tym obrazie po raz pierwszy w pełni ujawniła się idea, że kolor nie musi opisywać rzeczywistości, lecz może samodzielnie budować emocje i strukturę dzieła malarskiego.
Historia W 1905 roku Matisse miał 35 lat i mieszkał z rodziną głównie w okolicach Paryża. Do Collioure wyjechał na lato, szukając miejsca z wyjątkowym światłem i korzystnymi warunkami do pracy malarskiej. Przyjechał tam w maju lub czerwcu i pozostał do września, źródła różnią się co do dokładnych dat. W lipcu dołączył do niego André Derain i przez około dwa miesiące pracowali obok siebie, wzajemnie inspirując się do eksperymentów z kolorem. Matisse niemal codziennie pracował w plenerze, tworząc pejzaże, widoki portu. W Collioure powstawały też obrazy z wnętrza z oknem oraz martwe natury.
Wakacje w Collioure wiążą się z narodzinami fowizmu, najbardziej rewolucyjnego etapu wczesnej twórczości Matisse’a. To właśnie tam wypracował nowy sposób używania koloru: oderwany od wiernego odwzorowania natury i podporządkowany emocjom oraz kompozycji. Malarz odszedł od naturalistycznych kolorów, zaczął stosować czyste, nasycone barwy, szerokie, swobodne pociągnięcia pędzla. Kolor stał się głównym środkiem wyrazu. Artysta zaczął też pozostawiać miejscami niepokryte farbą płótno.
Pokazanie Otwartego okna, ale i innych nowych dzieł, owoców świeżych poszukiwań, jak chociażby Kobieta w kapeluszu podczas Salonu Jesiennego w Paryżu w 1905 roku wywołało negatywną reakcję socjety. Krytyk Louis Vauxcelles, porównując obrazy Matisse’a i innych eksperymentatorów z eksponowaną obok nich rzeźbą renesansową, użył sformułowania „Donatello chez les fauves…” (). Tak powstało określenie fowizm, opisujące nowy prąd w historii malarstwa europejskiego.
Matisse lubił malować otwarte okna i malował je przez całą swoją karierę. Obraz nie powstał na zamówienie. Był to świadomy eksperyment artystyczny. Matisse badał, jak daleko można odejść od naturalnych kolorów, zachowując jednocześnie czytelność przedstawienia. Historycy sztuki uznają ten obraz za moment narodzin jego nowego języka malarskiego.
Pierwszym znanym właścicielem Fenêtre ouverte był kolekcjoner , który nabył obraz w 1906 roku, prawdopodobnie za pośrednictwem paryskiej Galerie Druet. Później dzieło trafiło do kolekcji i jego żony, a w 1998 zostało przekazane do National Gallery of Art w Waszyngtonie (nr katalogowy 1998.74.7) (muzealna karta dzieła).
Opis Obraz przedstawia widok z otwartego okna na port w Collioure, z doniczkami kwiatów na parapecie i łodziami kołyszącymi się na wodzie. Matisse świadomie zrezygnował z realistycznych barw: morze ma odcienie różu i żółci, maszty są pomarańczowe, a niebo mieni się błękitami, zieleniami i fioletami.
Jest to obraz olejny na płótnie o wymiarach 55,3 × 46 cm. Dzieło jest sygnowane.
Przypisy
Kategoria:Obrazy fowistyczne Kategoria:Obrazy Henriego Matisse’a Kategoria:Obrazy w National Gallery of Art w Waszyngtonie